Γιατί τρέμει το μωρό; Πότε είναι φυσιολογικό και πότε χρειάζεται προσοχή

Ένα ξαφνικό τρέμουλο στο σαγόνι, στα χέρια ή στα πόδια ενός νεογέννητου μπορεί να προκαλέσει ανησυχία στους γονείς, ιδιαίτερα όταν πρόκειται για τις πρώτες ημέρες της ζωής του. Σε πολλές περιπτώσεις, ωστόσο, οι μικρές και επαναλαμβανόμενες αυτές κινήσεις συνδέονται με τον λεγόμενο νεογνικό τρόμο, ένα φαινόμενο που συχνά υποχωρεί καθώς το μωρό μεγαλώνει.

Το νευρικό σύστημα των νεογέννητων εξακολουθεί να αναπτύσσεται μετά τη γέννηση, με αποτέλεσμα να αντιδρούν πιο έντονα σε ερεθίσματα όπως ένας δυνατός ήχος, το κλάμα ή μια απότομη αλλαγή στη στάση του σώματος. Αυτό, όμως, δεν σημαίνει ότι κάθε τρέμουλο είναι ακίνδυνο. Η διάρκεια, η ένταση και τα συνοδά συμπτώματα έχουν σημασία για την αξιολόγηση της κατάστασης.

Τι είναι ο νεογνικός τρόμος

Ο νεογνικός τρόμος εκδηλώνεται με γρήγορες, ακούσιες και επαναλαμβανόμενες κινήσεις, οι οποίες μπορεί να εμφανιστούν στην κάτω γνάθο, στα χέρια ή στα πόδια. Συχνά σχετίζεται με την ανωριμότητα του νευρικού και νευρομυϊκού συστήματος, ενώ μπορεί να παρατηρηθεί συχνότερα σε πρόωρα νεογέννητα.

Σύμφωνα με την παιδίατρο Βικτωρία Κούγια, ο νεογνικός τρόμος αποτελεί σε πολλές περιπτώσεις ένα συνηθισμένο φαινόμενο κατά τις πρώτες ημέρες και εβδομάδες της ζωής. Η εικόνα του βρέφους συνολικά, ωστόσο, είναι καθοριστική για να εκτιμηθεί αν οι κινήσεις είναι αναμενόμενες ή χρειάζονται περαιτέρω διερεύνηση.

Γιατί το μωρό τρέμει όταν ξαφνιάζεται

Το τρέμουλο μπορεί να εμφανιστεί όταν το νεογέννητο ακούσει έναν δυνατό θόρυβο, κατά την αλλαγή της πάνας, όταν κλαίει ή όταν μετακινείται απότομα. Σε αυτές τις περιπτώσεις, το νευρικό σύστημα αντιδρά στα εξωτερικά ερεθίσματα, προκαλώντας σύντομες κινήσεις.

Οι γονείς μπορεί να παρατηρήσουν τρεμούλιασμα στο κάτω χείλος ή στο σαγόνι, μικρές κινήσεις στα χέρια και στα πόδια ή σύντομα τινάγματα που εμφανίζονται όταν το μωρό είναι ανήσυχο.

Σε αρκετές περιπτώσεις, ο νεογνικός τρόμος υποχωρεί μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα. Ωστόσο, οι γονείς δεν θα πρέπει να επιχειρούν να σταματήσουν τις κινήσεις ασκώντας πίεση ή ακινητοποιώντας με δύναμη τα άκρα του βρέφους.

Πώς ξεχωρίζει από τους σπασμούς

Μία από τις βασικές ανησυχίες των γονιών είναι αν οι κινήσεις που παρατηρούν μπορεί να συνδέονται με επιληπτικές κρίσεις ή άλλη νευρολογική κατάσταση.

Ο συνηθισμένος νεογνικός τρόμος εμφανίζεται συχνά έπειτα από κάποιο ερέθισμα και μπορεί να υποχωρήσει όταν το άκρο στηριχθεί απαλά. Αντίθετα, κινήσεις που επιμένουν παρά την ήπια συγκράτηση, εμφανίζονται χωρίς εμφανή αιτία ή συνοδεύονται από ασυνήθιστες κινήσεις των ματιών χρειάζονται ιατρική αξιολόγηση.

Η διάκριση, πάντως, δεν είναι πάντοτε εύκολη και δεν μπορεί να γίνει με βεβαιότητα μόνο από την παρατήρηση στο σπίτι.

Πότε πρέπει να επικοινωνήσετε με παιδίατρο

Οι γονείς θα πρέπει να ενημερώσουν τον παιδίατρο εάν το τρέμουλο επαναλαμβάνεται χωρίς εμφανή ερέθισμα, γίνεται εντονότερο ή δεν υποχωρεί, καθώς και όταν συνοδεύεται από ασυνήθιστες κινήσεις των ματιών, δυσκολία στη σίτιση ή υπερβολική υπνηλία.

Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται εάν το βρέφος παρουσιάσει δυσκολία στην αναπνοή, παύσεις αναπνοής, μπλε ή γκρι χρώμα στο δέρμα, μειωμένη ανταπόκριση ή κινήσεις που παραπέμπουν σε πιθανή επιληπτική κρίση. Σε αυτές τις περιπτώσεις απαιτείται άμεση επείγουσα ιατρική βοήθεια.

Στις περιπτώσεις όπου ο τρόμος συνδέεται με τη φυσιολογική ωρίμανση του νευρικού συστήματος, οι κινήσεις συνήθως μειώνονται σταδιακά τις πρώτες εβδομάδες της ζωής. Εάν, όμως, επιμένουν ή προκαλούν ανησυχία, η αξιολόγηση από παιδίατρο είναι απαραίτητη, καθώς κάθε νεογέννητο χρειάζεται εξατομικευμένη εκτίμηση.