Ποιες εξετάσεις πρέπει να κάνουν οι άνδρες σε κάθε δεκαετία της ζωής τους

Πόσο συχνά επισκέπτεστε τον γιατρό ή υποβάλλεστε σε εξετάσεις, ακόμη και όταν δεν έχετε κάποιο σύμπτωμα; Το γεγονός ότι αισθάνεστε καλά, ωστόσο, δεν σημαίνει απαραίτητα ότι όλα λειτουργούν όπως πρέπει. Ορισμένα σοβαρά προβλήματα υγείας μπορεί να εξελίσσονται χωρίς εμφανείς ενδείξεις, καθυστερώντας την έγκαιρη διάγνωσή τους.

Στοιχεία από το Ηνωμένο Βασίλειο δείχνουν ότι οι άνδρες έχουν κατά μέσο όρο σχεδόν τέσσερα χρόνια μικρότερο προσδόκιμο ζωής από τις γυναίκες. Σε δηλώσεις του στον Independent, ο δρ. Hugh Coyne, γενικός ιατρός και συνιδρυτής της Coyne Medical στο Λονδίνο, τονίζει ότι η πρόληψη μπορεί να συμβάλει ουσιαστικά στην προστασία της υγείας. Το μήνυμά του είναι χαρακτηριστικό: «Φροντίστε σήμερα την υγεία σας, ώστε να σας ευγνωμονεί ο 80χρονος εαυτός σας». Ποια είναι, λοιπόν, τα ζητήματα που χρειάζονται προσοχή σε κάθε ηλικιακή ομάδα;

Στα 20 και τα 30: Ψυχική υγεία και καρκίνος των όρχεων

Η φροντίδα της ψυχικής υγείας δεν πρέπει να αναβάλλεται. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάζει το βρετανικό δημοσίευμα, σχεδόν ένας στους οκτώ άνδρες αντιμετωπίζει κατάθλιψη ή άγχος, ωστόσο λιγότεροι από τους μισούς λαμβάνουν θεραπεία. Η δυσκολία να ζητήσουν βοήθεια αποτελεί σημαντικό εμπόδιο. Επιπλέον, η ψυχική δυσφορία δεν εκδηλώνεται πάντοτε με θλίψη. Η ευερεθιστότητα, ο θυμός, η κοινωνική απομόνωση, η απώλεια ενδιαφέροντος, οι αλλαγές στον ύπνο ή την όρεξη και η αυξημένη κατανάλωση αλκοόλ μπορεί επίσης να αποτελούν προειδοποιητικές ενδείξεις. Εάν τα συμπτώματα επιμένουν, είναι απαραίτητη η αξιολόγηση από ειδικό.

Ένα ακόμη ζήτημα που αφορά κυρίως τις νεότερες ηλικίες είναι ο καρκίνος των όρχεων. Εμφανίζεται συχνότερα σε νεαρούς άνδρες και συνοδεύεται από υψηλά ποσοστά ίασης. Η εμφάνιση ενός ογκιδίου, ακόμη και χωρίς πόνο, το πρήξιμο, η αλλαγή στο μέγεθος ή το αίσθημα βάρους στον όρχι απαιτούν ιατρικό έλεγχο. Δεν υπάρχει καθιερωμένο πρόγραμμα προσυμπτωματικού ελέγχου για το σύνολο του πληθυσμού, γι’ αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία η αναγνώριση οποιασδήποτε ασυνήθιστης αλλαγής.

Στα 40: Η καρδιαγγειακή υγεία στο επίκεντρο

Η ηλικία των 40 ετών αποτελεί μια καλή ευκαιρία για την αξιολόγηση του καρδιαγγειακού κινδύνου. Οι άνδρες τείνουν να εμφανίζουν στεφανιαία νόσο νωρίτερα από τις γυναίκες, ενώ το σπλαχνικό λίπος συνδέεται με αυξημένες πιθανότητες εμφάνισης καρδιοπάθειας, διαβήτη τύπου 2 και λιπώδους νόσου του ήπατος. Το πρόβλημα είναι ότι η υπέρταση και η υψηλή χοληστερόλη συχνά δεν προκαλούν συμπτώματα. Έτσι, μπορεί κάποιος να αισθάνεται απολύτως υγιής, ενώ ο καρδιαγγειακός του κίνδυνος αυξάνεται. Η μέτρηση της αρτηριακής πίεσης, ο έλεγχος της χοληστερόλης και του σακχάρου, καθώς και η αξιολόγηση του σωματικού βάρους και της περιμέτρου μέσης μπορούν να βοηθήσουν στην εκτίμηση του κινδύνου.

Στα 50: Έλεγχος για καρκίνο του εντέρου και του προστάτη

Ο καρκίνος του παχέος εντέρου μπορεί να αναπτύσσεται για χρόνια χωρίς συμπτώματα, ξεκινώντας από πολύποδες. Η έγκαιρη ανίχνευσή του δίνει τη δυνατότητα παρέμβασης σε αρχικό στάδιο. Η ανοσοχημική εξέταση κοπράνων (FIT) εντοπίζει μη ορατές ποσότητες αίματος και χρησιμοποιείται σε προγράμματα προσυμπτωματικού ελέγχου. Παράλληλα, το αίμα στα κόπρανα, οι επίμονες αλλαγές στις κενώσεις, ο κοιλιακός πόνος, η ανεξήγητη απώλεια βάρους ή η έντονη κόπωση είναι συμπτώματα που χρειάζονται διερεύνηση, ανεξάρτητα από την ηλικία.

Σημαντική θέση σε αυτή την ηλικιακή ομάδα έχει και η υγεία του προστάτη. Ο καρκίνος του προστάτη μπορεί να μην εμφανίζει συμπτώματα για μεγάλο χρονικό διάστημα. Η συχνουρία, η δυσκολία στην ούρηση, η αδύναμη ροή των ούρων ή η παρουσία αίματος σε αυτά απαιτούν ιατρική αξιολόγηση, αν και μπορεί να σχετίζονται και με καλοήθεις παθήσεις. Η εξέταση PSA μπορεί να συμβάλει στη διερεύνηση, χωρίς όμως να αποτελεί από μόνη της διάγνωση. Η απόφαση για τη διενέργειά της πρέπει να λαμβάνεται σε συνεννόηση με τον γιατρό, ιδιαίτερα όταν υπάρχει οικογενειακό ιστορικό ή αυξημένος κληρονομικός κίνδυνος, όπως στην περίπτωση μετάλλαξης BRCA2.

Στα 60 και μετά: Η σιωπηλή απειλή του ανευρύσματος αορτής

Το ανεύρυσμα κοιλιακής αορτής είναι μια παθολογική διεύρυνση του μεγαλύτερου αιμοφόρου αγγείου του σώματος. Εμφανίζεται συχνότερα στους άνδρες και συνήθως δεν προκαλεί συμπτώματα. Ωστόσο, σε περίπτωση ρήξης μπορεί να προκαλέσει αιμορραγία απειλητική για τη ζωή. Η διάγνωσή του μπορεί να γίνει με ένα απλό υπερηχογράφημα κοιλίας. Η ανάγκη για εξέταση είναι σημαντικό να συζητείται με τον γιατρό, ιδιαίτερα από άνδρες μεγαλύτερης ηλικίας που έχουν ιστορικό καπνίσματος ή οικογενειακό ιστορικό ανευρύσματος.

Η πρόληψη δεν έχει ηλικιακά όρια

Οι ηλικιακές ομάδες αποτελούν έναν χρήσιμο οδηγό και όχι αυστηρά όρια. Η ψυχική υγεία, η καρδιαγγειακή προστασία και η πρόληψη του καρκίνου χρειάζονται προσοχή σε κάθε στάδιο της ζωής. Το ζητούμενο δεν είναι να υποβάλλεται κανείς σε όσο το δυνατόν περισσότερες εξετάσεις, αλλά να επιλέγει τις κατάλληλες, στον σωστό χρόνο, ανάλογα με το ιατρικό ιστορικό και τους προσωπικούς παράγοντες κινδύνου. Όπως επισημαίνει ο δρ. Coyne, το σημαντικότερο είναι οι άνδρες να θυμούνται ότι δεν χρειάζεται να περιμένουν την εμφάνιση ενός σοβαρού συμπτώματος για να προγραμματίσουν ένα ραντεβού με τον γιατρό τους.