Ιρανικοί πύραυλοι και drones: Πόσο ρεαλιστική είναι μια απειλή για την Ελλάδα

Η κλιμάκωση της έντασης στη Μέση Ανατολή έχει επαναφέρει στο προσκήνιο ανησυχίες σε τμήμα της ελληνικής κοινής γνώμης σχετικά με το ενδεχόμενο ένα ιρανικό πλήγμα να μπορούσε, έστω και θεωρητικά, να φτάσει μέχρι την Ελλάδα. Πόσο βάσιμη είναι όμως αυτή η ανησυχία;

Η ένταση στη Μέση Ανατολή και η συζήτηση γύρω από τις στρατιωτικές δυνατότητες του Ιράν έχουν προκαλέσει ανησυχία σε μέρος της ελληνικής κοινής γνώμης για το κατά πόσο η Ελλάδα θα μπορούσε να βρεθεί στο στόχαστρο ιρανικών πυραυλικών ή μη επανδρωμένων επιθέσεων. Τα διαθέσιμα στοιχεία από διεθνή ινστιτούτα και αναλύσεις ανοικτών πηγών (OSINT) δείχνουν ότι η Τεχεράνη διαθέτει ένα από τα μεγαλύτερα πυραυλικά οπλοστάσια στη Μέση Ανατολή, ωστόσο η πραγματική απειλή για την Ελλάδα αξιολογείται ως περιορισμένη.

Το Ιράν διαθέτει περίπου 2.000 έως 2.500 βαλλιστικούς πυραύλους διαφόρων κατηγοριών – μικρού, μέσου και μεγαλύτερου βεληνεκούς – καθώς και σημαντικό αριθμό επιθετικών και αναγνωριστικών drones. Η στρατηγική του βασίζεται κυρίως σε μαζικές επιθέσεις κορεσμού, δηλαδή ταυτόχρονη εκτόξευση μεγάλου αριθμού πυραύλων και μη επανδρωμένων αεροσκαφών, πολλές φορές από υπόγειες εγκαταστάσεις που αποκαλούνται «missile cities».

Στο οπλοστάσιο περιλαμβάνονται παλαιότεροι πύραυλοι μικρού βεληνεκούς, όπως οι Shahab-1 και Shahab-2, αλλά και νεότερα συστήματα μεγαλύτερης ακρίβειας, όπως οι Fateh-110 και Zolfaghar. Παράλληλα, η Τεχεράνη έχει αναπτύξει πυραύλους μέσου βεληνεκούς – μεταξύ των οποίων οι Shahab-3, Emad και Ghadr – που αποτελούν βασικό εργαλείο αποτροπής απέναντι σε περιφερειακούς αντιπάλους.

Σε ακόμη μεγαλύτερες αποστάσεις μπορούν να φτάσουν συστήματα όπως οι Khorramshahr και Sejjil, των οποίων η εμβέλεια εκτιμάται ότι αγγίζει ή και ξεπερνά τα 2.000 χιλιόμετρα. Παράλληλα, το Ιράν έχει επενδύσει σημαντικά στην ανάπτυξη drones επιθέσεως, όπως τα Shahed-136, Mohajer-6 και Shahed-129, τα οποία χρησιμοποιούνται σε συγκρούσεις τα τελευταία χρόνια λόγω του χαμηλού κόστους και της δυνατότητας μαζικής παραγωγής.

Κύρια βαλλιστικά πυραυλικά συστήματα

Πύραυλοι μικρού βεληνεκούς (SRBM)

Ονομασία	Εμβέλεια	Ακρίβεια (CEP)	Παρατηρήσεις
Shahab-1	~300 km	χαμηλή	βασισμένος στον σοβιετικό Scud
Shahab-2	~500 km	~1 km	παλαιότερη σχεδίαση
Fateh-110	200–300 km	30–100 m	θεωρείται ιδιαίτερα ακριβής
Zolfaghar	~700 km	~300 m	έχει χρησιμοποιηθεί σε επιχειρήσεις

Πύραυλοι μέσου βεληνεκούς (MRBM)

Οι πύραυλοι αυτής της κατηγορίας αποτελούν βασικό εργαλείο αποτροπής της Τεχεράνης και θεωρούνται οι πιο πιθανό να χρησιμοποιηθούν σε περιφερειακές συγκρούσεις.

Ονομασία	Εμβέλεια
Shahab-3	800–1300 km
Emad	~1700 km
Ghadr	1600–2000 km
Kheibar Shekan	~1450 km
Haj Qassem	~1400 km

Τα συστήματα αυτά έχουν σχεδιαστεί κυρίως για στόχους όπως το Ισραήλ και οι αμερικανικές βάσεις στη Μέση Ανατολή.

Πύραυλοι μεγάλου βεληνεκούς

Ονομασία	Εμβέλεια	Παρατηρήσεις
Khorramshahr	~2000 km	δυνατότητα μεταφοράς βαριάς κεφαλής
Sejjil	2000–2500 km	στερεού καυσίμου
Fattah	υπό ανάπτυξη	υπερηχητικός πύραυλος

Τα συστήματα αυτά θεωρούνται το στρατηγικό εργαλείο αποτροπής του Ιράν.

Το οπλοστάσιο drones

Το Ιράν έχει αναπτύξει σημαντικές δυνατότητες και στον τομέα των μη επανδρωμένων αεροσκαφών.

Επιθετικά drones

Ονομασία	Εμβέλεια	Χαρακτηριστικά
Shahed-136	έως 2000 km	καμικάζι drone
Arash-2	~2000 km	επιθετικό
Mohajer-6	~2000 km	κρούση και αναγνώριση
Shahed-129	~1700 km	drone κρούσης
Kaman-22	έως 3000 km	μεγάλο UAV

Με δεδομένο ότι η απόσταση μεταξύ Τεχεράνης και Αθήνας υπολογίζεται σε περίπου 2.100 χιλιόμετρα – και από το νοτιοδυτικό Ιράν περίπου 1.800 χιλιόμετρα – ορισμένα από τα συστήματα μεγαλύτερου βεληνεκούς θα μπορούσαν θεωρητικά να φτάσουν σε ελληνικό έδαφος. Περιοχές της Ανατολικής Μεσογείου, όπως η Κρήτη και το νότιο Αιγαίο, βρίσκονται πιο κοντά σε αυτές τις αποστάσεις, ενώ η ηπειρωτική Ελλάδα βρίσκεται στα όρια της εμβέλειας ορισμένων πυραύλων.

Ωστόσο, ένα τέτοιο σενάριο θεωρείται δύσκολο να πραγματοποιηθεί. Το ιρανικό πυραυλικό δόγμα επικεντρώνεται κυρίως στην αποτροπή απέναντι σε χώρες όπως το Ισραήλ, σε αμερικανικές στρατιωτικές εγκαταστάσεις στη Μέση Ανατολή και σε περιφερειακούς αντιπάλους του Ιράν. Η Ελλάδα δεν συγκαταλέγεται στους βασικούς στρατηγικούς στόχους της Τεχεράνης.

Παράλληλα, η Ελλάδα αποτελεί μέρος του αμυντικού πλαισίου του ΝΑΤΟ και διαθέτει συστήματα αντιαεροπορικής και αντιπυραυλικής άμυνας, όπως οι συστοιχίες Patriot, ενώ εντάσσεται και σε ευρύτερα δυτικά δίκτυα έγκαιρης προειδοποίησης.

Για τον λόγο αυτό, εκτιμάται ότι οι πιθανότερες μορφές απειλής στο σύγχρονο περιβάλλον ασφαλείας δεν σχετίζονται με άμεση βαλλιστική επίθεση, αλλά με άλλες μορφές υβριδικών ενεργειών, όπως κυβερνοεπιθέσεις ή ενέργειες μέσω τρομοκρατικών οργανώσεων εναντίον της χώρας μας. Συνολικά, αν και οι τεχνικές δυνατότητες του Ιράν επιτρέπουν θεωρητικά πλήγματα σε μεγάλες αποστάσεις, τα διαθέσιμα γεωπολιτικά και στρατηγικά δεδομένα καθιστούν ένα τέτοιο σενάριο ιδιαίτερα απίθανο για την Ελλάδα στην παρούσα συγκυρία.

Πηγές: The Times, Jerusalem Post, Gulf News , The Guardian