Γερμανία: Η AfD ανεβαίνει, η κυβέρνηση Μερτς πιέζεται – Χιλιάδες στους δρόμους

Σε κατάσταση πολιτικού συναγερμού βρίσκονται κοινωνικές και πολιτικές δυνάμεις στη Γερμανία, καθώς εντείνεται η ανησυχία για την περαιτέρω ενίσχυση της ακροδεξιάς AfD, μετά το εκλογικό αποτέλεσμα-σοκ στη Σαξονία-Άνχαλτ.

Το βλέμμα στρέφεται πλέον στο Βερολίνο και το Μεκλεμβούργο-Δυτική Πομερανία, όπου στις 20 Σεπτεμβρίου διεξάγονται εκλογές για τα τοπικά κοινοβούλια. Η AfD προηγείται στις δημοσκοπήσεις και στα δύο κρατίδια, με ποσοστά άνω του 30%, γεγονός που έχει σημάνει συναγερμό στα υπόλοιπα κόμματα και στις οργανώσεις που τάσσονται κατά της ακροδεξιάς. Η ανησυχία ενισχύθηκε μετά την εντυπωσιακή επίδοση της AfD στη Σαξονία-Άνχαλτ, όπου το κόμμα συγκέντρωσε σχεδόν 44% των ψήφων, καταγράφοντας ιστορική επίδοση για την ακροδεξιά στη μεταπολεμική Γερμανία.

Χιλιάδες στους δρόμους κατά της AfD

Χιλιάδες πολίτες διαδήλωσαν χθες σε πολλές γερμανικές πόλεις κατά της AfD, λίγες ημέρες μετά το αποτέλεσμα στη Σαξονία-Άνχαλτ και λιγότερο από δύο εβδομάδες πριν από τις εκλογές στο Βερολίνο και το Μεκλεμβούργο-Δυτική Πομερανία.

Στο Βερολίνο, διαδηλωτές συγκεντρώθηκαν στην Πύλη του Βρανδεμβούργου σε μια ειρηνική κινητοποίηση υπέρ της δημοκρατίας. Οι συμμετέχοντες κατήγγειλαν τις αντιμεταναστευτικές θέσεις της AfD, αλλά και την πολιτική της σε ζητήματα όπως οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και η δημόσια ραδιοτηλεόραση.

Αντίστοιχες συγκεντρώσεις πραγματοποιήθηκαν στο Πότσδαμ, το Μύνστερ, το Γκέτινγκεν, τη Δρέσδη, το Άαχεν, το Μπάμπεργκ, το Ντάρμστατ και το Χάλμπερστατ της Σαξονίας-Άνχαλτ. Η αστυνομία υπολόγισε τους συμμετέχοντες σε περίπου 5.000, ενώ οι διοργανωτές έκαναν λόγο για περισσότερα από 14.000 άτομα, στο πλαίσιο εκστρατείας κινητοποίησης των ψηφοφόρων κατά της AfD.

«Δεν πρέπει να γίνει αποδεκτό σιωπηλά»

Από το βήμα της συγκέντρωσης στο Βερολίνο, ο Jens-Christian Wagner, διευθυντής του μνημείου στο πρώην ναζιστικό στρατόπεδο συγκέντρωσης του Μπούχενβαλντ, χαρακτήρισε το αποτέλεσμα της AfD στη Σαξονία-Άνχαλτ «ντροπή που σε κάνει να νιώθεις οργή και έκπληξη».

Ο ίδιος προειδοποίησε ότι η AfD βρίσκεται πλέον κοντά στην ανάληψη της εξουσίας στο κρατίδιο, καθώς, παρά το γεγονός ότι δεν διαθέτει απόλυτη πλειοψηφία, επιχειρεί να εξασφαλίσει την απαραίτητη κοινοβουλευτική στήριξη για τον σχηματισμό κυβέρνησης. Υποψήφιος της AfD για την πρωθυπουργία της Σαξονίας-Άνχαλτ είναι ο Ούλριχ Ζίγκμουντ, ο οποίος επιχειρεί να προσεγγίσει βουλευτές άλλων κομμάτων, με στόχο να εξασφαλίσει την απαραίτητη υποστήριξη.

Σε ομοσπονδιακό επίπεδο, την AfD ηγούνται η Άλις Βάιντελ και ο Τίνο Κρουπάλα, οι οποίοι επανεξελέγησαν στην ηγεσία του κόμματος τον Ιούλιο. Η Βάιντελ έχει εξελιχθεί στο κεντρικό πολιτικό πρόσωπο της AfD, ιδιαίτερα μετά την υποψηφιότητά της για την καγκελαρία στις ομοσπονδιακές εκλογές του 2025. Η γερμανική Υπηρεσία Προστασίας του Συντάγματος έχει χαρακτηρίσει το περιφερειακό παράρτημα της AfD στη Σαξονία-Άνχαλτ ως ακροδεξιά εξτρεμιστική οργάνωση, εκτιμώντας ότι αποτελεί απειλή για τη δημοκρατική τάξη.

Πίεση και στην κυβέρνηση Μερτς

Την ίδια ώρα, το αποτέλεσμα στη Σαξονία-Άνχαλτ προκαλεί αναταράξεις και στο Βερολίνο, με την κυβέρνηση του καγκελαρίου Φρίντριχ Μερτς να βρίσκεται αντιμέτωπη με δύσκολες πολιτικές αποφάσεις. Η CDU υπέστη βαριά ήττα στο κρατίδιο, με τον Μερτς να απορρίπτει, ωστόσο, τα σενάρια παραίτησής του και να επιμένει στην ανάγκη να προχωρήσει το κυβερνητικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων.

Στη γερμανική Βουλή ξεκινά η συζήτηση για τον προϋπολογισμό, ο οποίος δίνει ιδιαίτερη έμφαση στην άμυνα και την ασφάλεια, προβλέποντας παράλληλα περικοπές δαπανών και αλλαγές στο κοινωνικό κράτος. Στο εσωτερικό της κυβέρνησης, όμως, οι πιέσεις αυξάνονται. Οι κυβερνητικοί εταίροι του SPD ζητούν αλλαγές στις προτεινόμενες μεταρρυθμίσεις, ιδιαίτερα σε ό,τι αφορά το κοινωνικό κράτος και το συνταξιοδοτικό.

Το SPD βρίσκεται υπό τη διπλή ηγεσία του αντικαγκελαρίου και υπουργού Οικονομικών Λαρς Κλίνγκμπαϊλ και της υπουργού Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων Μπέρμπελ Μπας. Και οι δύο στηρίζουν την παραμονή του κόμματος στην κυβέρνηση, αλλά πιέζουν για μεγαλύτερη προστασία των κοινωνικών παροχών.

Ο κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος του SPD, Ντιρκ Βίζε, τονίζει ότι πρέπει να προστατευθούν όσοι έχουν εργαστεί επί δεκαετίες και να διατηρηθεί η δυνατότητα πρόωρης συνταξιοδότησης για όσους έχουν συμπληρώσει 45 χρόνια εισφορών. Στο ίδιο μήκος κύματος κινήθηκε και ο αναπληρωτής πρόεδρος του SPD, Αλεξάντερ Σβάιτσερ, ζητώντας αλλαγές στο συνταξιοδοτικό πακέτο.

«Καμπανάκι» από τις γερμανικές μυστικές υπηρεσίες

Η ενίσχυση της AfD προκαλεί ανησυχία και στις γερμανικές υπηρεσίες ασφαλείας. Η AfD, ενισχυμένη από το αποτέλεσμα της Σαξονίας-Άνχαλτ, υποστηρίζει ότι ο Μερτς έχει χάσει την εμπιστοσύνη των πολιτών και θέτει πλέον ως στρατηγικό στόχο την κατάκτηση της καγκελαρίας στις ομοσπονδιακές εκλογές του 2029.

Την ίδια ώρα, αξιωματούχοι των υπηρεσιών ασφαλείας προειδοποιούν ότι ενδεχόμενη συμμετοχή της AfD σε τοπική κυβέρνηση θα μπορούσε να δημιουργήσει ζητήματα σχετικά με την πρόσβαση σε διαβαθμισμένες πληροφορίες. Ο  επικεφαλής της Υπηρεσίας Προστασίας του Συντάγματος στη Θουριγγία, Στέφαν Κράμερ, προειδοποίησε ότι, σε περίπτωση σχηματισμού κυβέρνησης της AfD στη Σαξονία-Άνχαλτ, θα μπορούσε να εφαρμοστεί η αρχή της «πληροφόρησης μόνο όταν είναι απολύτως αναγκαία», εφόσον υπάρχουν αμφιβολίες για την προστασία ευαίσθητων κρατικών δεδομένων.