Τομ Ρομπ Σμιθ: Αφήνοντας το βιβλίο σου στα χέρια ενός άλλου σεναριογράφου…

Για να εξηγήσει πόσα μπορεί να επινοήσει γράφοντας για έναν πραγματικό φόνο, ο Τομ Ρομπ Σμιθ, παρομοιάζει την δημιουργική διαδικασία με ένα παζλ. Έχεις διακόσια από τα πεντακόσια κομμάτια και βλέπεις ήδη ότι η εικόνα δείχνει έναν καθεδρικό ναό. Μπορείς να φανταστείς τι λείπει, λέει, αρκεί να κοιτάξεις καλά όσα έχεις μπροστά σου.

Ο Βρετανός συγγραφέας του υποψήφιου για Booker Child 44 και δημιουργός του London Spy βρέθηκε στο 67ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης για το masterclass Writing Beyond the Page, στο πλαίσιο του Agora Series. Στο The Opinion περιγράφει πώς ήταν να παρακολουθεί κάποιον άλλον να διασκευάζει το δικό του βιβλίο και τι τον δυσκόλεψε όταν έγραψε το The Assassination of Gianni Versace: American Crime Story, για το οποίο κέρδισε Emmy ως εκτελεστικός παραγωγός.

Μόλις ολοκληρώσατε ένα masterclass με την αίθουσα γεμάτη από νέους επίδοξους συγγραφείς και σεναριογράφους. Τι θα συμβουλεύατε κάποιον που θέλει να αρχίσει να γράφει;

Με τις συμβουλές υπάρχει πάντα ένας κίνδυνος, καθώς αυτό που βοηθάει έναν άνθρωπο μπορεί να κάνει κακό σε κάποιον άλλον. Η πιο χρήσιμη συμβουλή που πήρα ήρθε από τους γονείς μου, που είπαν ότι τα πρώτα χρόνια είναι πάντα δύσκολα και να μην το βάλω κάτω. Όταν ξεκινάς κάτι δικό σου, δεν έχεις χρήματα, κανείς δεν πιστεύει σ’ εσένα και πρέπει να αντέξεις για ένα διάστημα. Δεν ήταν συγγραφείς, αλλά ήξεραν πώς είναι να ξεκινάς κάτι από το μηδέν. Τους είμαι ευγνώμων γι’ αυτό.

Από εκεί και πέρα, έχει σημασία γιατί θέλεις να γράψεις. Αν αγαπάς πραγματικά το υλικό σου, έχεις μια καλή αφετηρία. Αν το κάνεις επειδή νομίζεις ότι θα είναι εύκολο, θα διαπιστώσεις πολύ γρήγορα πόση δουλειά θέλει.

Είχατε δουλέψει τρία χρόνια πάνω στο Child 44. Πώς ήταν να το παραδώσετε σε κάποιον άλλον για να το κάνει ταινία;

Όταν μου είπαν ότι ήθελαν να το κάνουν ταινία και ότι το σενάριο θα το έγραφε ο Ρίτσαρντ Πράις, ήξερα ότι αυτή ήταν πια μια δουλειά που θα έκαναν άλλοι. Το είχα δεχτεί από την αρχή και νομίζω ότι αυτό με βοήθησε πολύ.

Πήγα στα γυρίσματα στην Πράγα και πέρασα υπέροχα. Μου άρεσε που είδα την ταινία και που πήγα στην πρεμιέρα. Έκαναν αρκετές επιλογές που εγώ δεν θα είχα κάνει, αλλά για εκείνους είχαν νόημα. Ξέρετε, ακόμη και χωρίς διασκευή, όταν τελειώνεις ένα βιβλίο και το αφήνεις να βγει στον κόσμο, πρέπει κάπως να δεχτείς ότι οι άλλοι θα το διαβάσουν με τον δικό τους τρόπο.

Στη σειρά για τη δολοφονία του Τζιάνι Βερσάτσε γράφατε για πραγματικά πρόσωπα. Πώς αποφασίζατε τι μπορούσατε να επινοήσετε;

Το σκεφτόμουν σαν ένα παζλ με πεντακόσια κομμάτια, από τα οποία έχεις μπροστά σου μόνο τα διακόσια. Βλέπεις ήδη ότι η εικόνα είναι ένας καθεδρικός ναός και μπορείς να φανταστείς τι υπήρχε στα κενά, επειδή έχεις τα υπόλοιπα κομμάτια για να σε οδηγήσουν.

Μιλώντας για κενά, θα σου δώσω ένα άλλο παράδειγμα. Στη σειρά για την δολοφονία του Τζιάνι Βερσάτσε υπήρχε ένα διάστημα που ο Άντριου Κουνάναν ταξίδευε με έναν από τους άντρες που αργότερα σκότωσε. Ξέραμε από πού είχαν ξεκινήσει, πού τους είχαν δει στη διαδρομή και πού κατέληξαν. Για το τι έγινε μέσα στο αυτοκίνητο, όμως, δεν υπήρχε κανείς να μας πει. Εκεί προσπάθησα να φανταστώ τι θα μπορούσε να έχει συμβεί, έχοντας διαρκώς κατά νου όσα ξέραμε. Αυτά ήταν τα κομμάτια του παζλ που είχα στη διάθεσή μου.

Υπήρξε κάτι που σας έδειξε πόσο εύκολα μια λεπτομέρεια του σεναρίου μπορεί να επηρεάσει κάποιον στην πραγματική ζωή;

Όταν αγόρασα την πρώτη έκδοση του βιβλίου της Μορίν Ορθ, στο οποίο βασίστηκε η σειρά, το είχα κυρολεκτικά «ξεκοκαλίσει». Το διάβαζα συνέχεια, το γέμιζα σημειώσεις. Κάποια στιγμή, όταν χρειάστηκα ένα όνομα για έναν χαρακτήρα στο Σαν Ντιέγκο, άνοιξα το βιβλίο, τυχαία βρήκα ένα όνομα και το χρησιμοποίησα.

Ο άνθρωπος από τον οποίο προερχόταν το όνομα είχε ζητήσει από την Ορθ να το αφαιρέσει από τη νεότερη έκδοση, κάτ που εγώ δεν γνώριζα.

Όταν το είδε στη σειρά, πίστεψε ότι τον είχαμε εκθέσει, ότι συνέβη σκόπιμα. Τελικά λύθηκε το θέμα.

Αυτή η ευθύνη υπάρχει για εσάς και όταν ο χαρακτήρας είναι εξ ολοκλήρου δικός σας;

Ναι, γιατί εσύ αποφασίζεις τι θα πει και τι θα κάνει ο χαρακτήρας. Ακόμα κι αν δεν σου αρέσει ως άνθρωπος, έχεις ευθύνη απέναντί του. Αν πιάσεις τον εαυτό σου να τον χρησιμοποιεί για να τον γελοιοποιήσει, κάτι έχει πάει στραβά.

Και όσο περισσότερο γράφεις έναν χαρακτήρα, τόσο καλύτερα καταλαβαίνεις τι θα έκανε και τι δεν θα έκανε. Μπορεί κάποιος να διαβάσει το σενάριο και να σου πει «δεν τον πιστεύω εδώ». Τεχνικά, βέβαια, μπορείς να τον βάλεις να κάνει ό,τι θέλεις. Αλλά πολλές φορές ξέρεις κι εσύ, μόλις το διαβάσεις, ότι δεν θα το έκανε.

Πάνω σε τι δουλεύετε τώρα; Να περιμένουμε κάποιο μυθιστόρημα ή σειρά;

Μυθιστόρημα, το οποίο λογικά θα κυκλοφορήσει το 2028. Μάλιστα, επιστρέφω σε μια πραγματική ιστορία, την υπόθεση των West Memphis Three. Η μεγαλύτερη δυσκολία που παρουσιάζει αυτήν η ιστορία, είναι ότι όσοι την έζησαν είναι ζωντανοί σήμερα, πράγμα που με κάνει να αισθάνομαι μεγαλύτερη ευθύνη. Βέβαια, το αποτέλεσμα θα είναι μυθοπλασία, καθώς αντλώ υλικό από τα πραγματικά γεγονότα αλλά τα δουλέυω ως fiction.

Τώρα ως προς την υπόθεση, στο Γουέστ Μέμφις, τρεις νεαροί καταδικάστηκαν για τη δολοφονία τριών παιδιών. Κι ένα από τα πράγματα που με απασχολούν είναι πώς το ότι άκουγαν μέταλ ή φορούσαν μαύρα μπορούσε, στα μάτια μιας μικρής κοινότητας, να τους κάνει να φαίνονται ικανοί για φόνο. Όταν το ντοκιμαντέρ του HBO Paradise Lost έδειξε τη δίκη σε ανθρώπους έξω από την κοινότητα, πολλοί άρχισαν να αναρωτιούνται πώς είχε καν φτάσει το δικαστήριο σε αυτή την απόφαση. Είναι μια αρκετά περίπλοκη ιστορία που συνδυάζει πολλά ενδιαφέροντα για έναν συγγραφέα στοιχεία.