Οι Έλληνες στρέφονται στα βιβλία για να αποδράσουν από την καθημερινότητα

Σε μια καθημερινότητα που χαρακτηρίζεται από συνεχή ενημέρωση, ψηφιακά ερεθίσματα και αυξημένες υποχρεώσεις, το βιβλίο εξακολουθεί να λειτουργεί ως ένας από τους πιο σταθερούς τρόπους αποσύνδεσης.

Σύμφωνα με νέα πανελλαδική έρευνα που παρουσιάστηκε στο πλαίσιο των Public Βραβείων Βιβλίου 2026, το 85% των Ελλήνων αναγνωστών δηλώνει ότι διαβάζει κυρίως για να χαλαρώσει και να απομακρυνθεί προσωρινά από τις πιέσεις της καθημερινότητας.

Η έρευνα «Το Βιβλίο και ο Κόσμος της Ανάγνωσης στην Ελλάδα», που πραγματοποιήθηκε από την Truberries τον Μάιο του 2026, επιχειρεί να χαρτογραφήσει για πρώτη φορά σε τόσο μεγάλη κλίμακα τη σχέση των Ελλήνων με την ανάγνωση. Βασίστηκε σε ποσοτικά και ποιοτικά δεδομένα από εκατοντάδες συμμετέχοντες σε επτά μεγάλα αστικά κέντρα, καταγράφοντας όχι μόνο τις αναγνωστικές συνήθειες αλλά και τα συναισθήματα που συνδέονται με το βιβλίο.

Πόσο διαβάζουν οι Έλληνες

Τα στοιχεία δείχνουν ότι τέσσερις στους δέκα Έλληνες ηλικίας 18 έως 59 ετών διαβάζουν βιβλία σε σταθερή βάση. Ανάμεσά τους, σχεδόν ένας στους τέσσερις Έλληνες μπορεί να χαρακτηριστεί ιδιαίτερα ενεργός αναγνώστης, έχοντας ολοκληρώσει περισσότερα από έντεκα βιβλία μέσα στον τελευταίο χρόνο. Παράλληλα, σχεδόν οι μισοί κινούνται σε πιο συστηματικούς ρυθμούς, διαβάζοντας από τρία έως δέκα βιβλία ετησίως.

Τα ευρήματα καταρρίπτουν εν μέρει την εικόνα μιας κοινωνίας που έχει εγκαταλείψει την ανάγνωση προς όφελος της ψηφιακής κατανάλωσης περιεχομένου. Αντίθετα, δείχνουν ότι το βιβλίο εξακολουθεί να κατέχει σημαντική θέση στην καθημερινότητα ενός μεγάλου μέρους του πληθυσμού.

Το βιβλίο ως προσωπικό καταφύγιο

Ίσως το πιο ενδιαφέρον στοιχείο της έρευνας να αφορά τον ρόλο που αποδίδουν οι αναγνώστες στο βιβλίο. Για τους περισσότερους Έλληνες δεν αποτελεί απλώς μέσο ψυχαγωγίας, αλλά έναν προσωπικό χώρο ηρεμίας.

Το 85% δηλώνει ότι διαβάζει για να αποσυμπιεστεί, ενώ το ίδιο ποσοστό θεωρεί την ανάγνωση έναν αποδεκτό τρόπο απομόνωσης από το περιβάλλον του. Το βιβλίο λειτουργεί ταυτόχρονα ως συντροφιά και ως μέσο προσωπικού χρόνου, επιτρέποντας στον αναγνώστη να αποσυνδεθεί χωρίς να χρειάζεται να εξηγήσει ή να δικαιολογήσει την ανάγκη του για μοναχικότητα.

Παράλληλα, για το 57% των γονέων, η ανάγνωση παραμένει ένας από τους σημαντικότερους τρόπους ποιοτικής επικοινωνίας με τα παιδιά τους, αποδεικνύοντας ότι το βιβλίο διατηρεί και μια ισχυρή κοινωνική διάσταση.

Η ανάγνωση μέσα στην καθημερινότητα

Η στιγμή της ανάγνωσης φαίνεται να συνδέεται κυρίως με τις πιο ήσυχες ώρες της ημέρας. Περισσότεροι από τους μισούς αναγνώστες επιλέγουν να διαβάζουν πριν τον ύπνο, ενώ πολλοί αξιοποιούν μικρά διαλείμματα μέσα στην ημέρα για να αφιερώσουν χρόνο σε ένα βιβλίο.

Οι περίοδοι διακοπών παραμένουν ιδιαίτερα συνδεδεμένες με την ανάγνωση. Καλοκαιρινές άδειες, Χριστούγεννα και Πάσχα αποτελούν για πολλούς τις ιδανικές ευκαιρίες να επιστρέψουν σε αναγνωστικές συνήθειες που δυσκολεύονται να διατηρήσουν στην καθημερινότητα.

Παράλληλα, ένα σημαντικό ποσοστό ενσωματώνει το βιβλίο και στις μετακινήσεις του, μετατρέποντας τον χρόνο αναμονής ή ταξιδιού σε προσωπικό χρόνο ανάγνωσης.

Βιβλία και οθόνες συνυπάρχουν

Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα συμπεράσματα της έρευνας αφορά τη σχέση ανάγνωσης και τεχνολογίας. Παρότι συχνά παρουσιάζονται ως αντίπαλοι κόσμοι, τα δεδομένα δείχνουν ότι συνυπάρχουν.

Σχεδόν οι μισοί Έλληνες από τους πιο αφοσιωμένους αναγνώστες χρησιμοποιούν τα κοινωνικά δίκτυα για περισσότερες από τρεις ώρες ημερησίως. Το εύρημα αυτό υποδηλώνει ότι η αγάπη για το βιβλίο δεν συνεπάγεται απαραίτητα απομάκρυνση από τον ψηφιακό κόσμο.

Αντίθετα, οι δύο μορφές κατανάλωσης περιεχομένου φαίνεται να καλύπτουν διαφορετικές ανάγκες και να συνυπάρχουν στην καθημερινότητα των χρηστών.

Η τεχνητή νοημοσύνη μπαίνει στον κόσμο του βιβλίου

Η έρευνα κατέγραψε και τις απόψεις των αναγνωστών απέναντι στην τεχνητή νοημοσύνη. Πολλοί δηλώνουν ότι έχουν ήδη χρησιμοποιήσει εργαλεία ΑΙ για να κατανοήσουν καλύτερα λέξεις, έννοιες ή αποσπάσματα βιβλίων.

Ωστόσο, όταν το ερώτημα αφορά τη συγγραφή, οι αναγνώστες εμφανίζονται πιο επιφυλακτικοί. Μόνο ένα σχετικά μικρό ποσοστό θα αγόραζε ένα βιβλίο που έχει γραφτεί εξ ολοκλήρου από τεχνητή νοημοσύνη. Αντίθετα, η αποδοχή αυξάνεται σημαντικά όταν η τεχνολογία λειτουργεί συμπληρωματικά προς τον ανθρώπινο δημιουργό.

Το στοιχείο αυτό δείχνει ότι η ανθρώπινη παρουσία εξακολουθεί να θεωρείται αναντικατάστατη στον χώρο της λογοτεχνίας και της αφήγησης.

Η άνοδος των audiobooks

Παράλληλα με το έντυπο βιβλίο, αυξάνεται το ενδιαφέρον και για τα audiobooks. Η πλειονότητα των αναγνωστών γνωρίζει πλέον τη συγκεκριμένη μορφή περιεχομένου και δηλώνει θετική στο ενδεχόμενο να τη χρησιμοποιήσει στο μέλλον.

Τα audiobooks φαίνεται να κερδίζουν έδαφος κυρίως κατά τη διάρκεια μετακινήσεων, περιπάτων ή οδήγησης, προσφέροντας μια διαφορετική εμπειρία κατανάλωσης περιεχομένου. Το έντυπο βιβλίο, ωστόσο, εξακολουθεί να συνδέεται με τις πιο ήρεμες και προσωπικές στιγμές της ημέρας.

Περισσότερο από ένα αντικείμενο

Η έρευνα καταλήγει σε ένα συμπέρασμα που ξεπερνά τους αριθμούς. Για τους περισσότερους Έλληνες αναγνώστες, το βιβλίο δεν αποτελεί απλώς ένα μέσο ψυχαγωγίας ή γνώσης.

Το γεγονός ότι εννέα στους δέκα διατηρούν τα βιβλία τους σε βιβλιοθήκες και ράφια δείχνει πως η φυσική παρουσία τους στο σπίτι έχει ιδιαίτερη σημασία. Τα βιβλία λειτουργούν ως κομμάτι της προσωπικής ταυτότητας, ως αναμνήσεις και ως σημεία αναφοράς μιας διαδρομής που συνεχίζεται.

Σε μια εποχή όπου μεγάλο μέρος της καθημερινότητας μεταφέρεται στις οθόνες, η ανάγνωση εξακολουθεί να προσφέρει κάτι που δύσκολα αντικαθίσταται: τον χρόνο να σταματήσει κανείς για λίγο, να αποσυνδεθεί από τον θόρυβο και να βυθιστεί σε έναν διαφορετικό κόσμο. Και όπως δείχνουν τα στοιχεία, για τους περισσότερους Έλληνες αυτή η ανάγκη παραμένει πιο επίκαιρη από ποτέ.