Νοτοπούλου για Παλατάκι: «Οι φθορές στον εξωτερικό και εσωτερικό χώρο απαγορεύουν οποιαδήποτε χρήση του»

Με αφορμή την πιθανή αξιοποίηση του Κυβερνείου στο Καραμπουρνάκι, από τη Βουλή των Ελλήνων, η βουλευτής Α’ Θεσσαλονίκης του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ, απέστειλε προσωπικά στον πρόεδρο της Βουλής επιστολή.

Στην επιστολή της, η βουλευτής Θεσσαλονίκης συντάσσεται με κάθε προσπάθεια προστασίας, διατήρησης του δημόσιου χαρακτήρα του Κυβερνείου αλλά και απόδοσής του στην τοπική κοινωνία.

Η επιστολή της Κατερίνας Νοτοπούλου

« Αξιότιμε Κύριε Πρόεδρε,

λαμβάνω την αφορμή να σας απευθύνω την παρούσα επιστολή, καθώς ήρθε σε γνώση μου, από πρόσφατα δημοσιεύματα της επικαιρότητας, ότι υπάρχει η σκέψη για την αξιοποίηση του Κυβερνείου στο Καραμπουρνάκι, με τη Βουλή των Ελλήνων , υπό την Προεδρία σας, να αναλαμβάνει σχετική πρωτοβουλία για την ανακαίνιση και την αξιοποίησή του.

Όπως, σίγουρα, γνωρίζετε, το λεγόμενο «Παλατάκι» αποτελεί ένα ιδιαίτερο μνημείο πολιτιστικής κληρονομιάς, για την πόλη μου, τη Θεσσαλονίκη, άμεσα συνδεδεμένο με την ιστορία της ευρύτερης περιοχής και σημείο αναφοράς του τόπου, που χρήζει προστασίας, αλλά και απόδοσής του στην τοπική κοινωνία.

Τα τελευταία χρόνια, όμως, έχει εγκαταλειφθεί στην ανηλεή φθορά του χρόνου, με τη σημερινή εικόνα του ιστορικού αυτού κτιρίου να είναι απογοητευτική.

Οι φθορές στον εξωτερικό και εσωτερικό χώρο, εξαιτίας της απουσίας συντήρησης και της επιρροής του θαλάσσιου περιβάλλοντος, είναι εκτεταμένες σε βαθμό που απαγορεύουν την οποιαδήποτε χρήση του, όχι μόνο για λόγους αισθητικής αλλά και για λόγους ασφαλείας.

Για το λόγο αυτό, έχει καταλήξει να χρησιμοποιείται, περιστασιακά μόνο, τμήμα του περιβάλλοντος χώρου, ως χώρος εκδηλώσεων, με ευθύνη συντήρησης εθελοντικών φορέων.

Αποτελεί, χρόνιο αίτημα των συμπολιτών μου, οργανωμένων κοινωνικών ομάδων και των εκπροσώπων της τοπικής αυτοδιοίκησης, η απόδοση του χώρου στην τοπική κοινωνία, με τρόπο που θα προάγει τον πολιτισμό και θα συντελέσει στη διατήρηση της ιστορικότητας του, προσδίδοντας ταυτόχρονα ένα σαφή χαρακτήρα στο χώρο.

Τον Ιανουάριο του 2019, επί κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ, κι ενόσω διατελούσα Υφυπουργός Εσωτερικών, του Τομέα Μακεδονίας Θράκης, ανέλαβα την πρωτοβουλία για την πραγματοποίηση έργων αναστήλωσης και αποκατάστασης του Κυβερνείου που θα επέτρεπαν την επανάχρησή του.

Για τον σκοπό́αυτό́, τότε, η Αναπτυξιακή Μείζονος Αστικής Θεσσαλονίκης της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας, σε συνεργασία και  με τον Δήμο Καλαμαριάς, συνέταξε Τεχνικό Δελτίο για την ωρίμανση του έργου προκειμένου να ενταχθεί στα προγράμματα χρηματοδότησης, έπειτα από πρόσκληση του Υπουργείου Οικονομίας και Ανάπτυξης, για την προετοιμασία και ωρίμανση έργων, της προγραμματικής περιόδου 2021-2027, συνολικού προϋπολογισμού 1.100.000€ (σχετ. 1 α, 1β, 1γ).

Οι κατευθύνσεις που είχαμε δώσει, τότε, από το Υφυπουργείο Εσωτερικών, το οποίο εμφανιζόταν ως «χρήστης» του πρώην Κυβερνείου, αφορούσαν τη λειτουργική βιωσιμότητα του κτιριακού συγκροτήματος, με την ανάπτυξη στοχευμένων δράσεων, αποδίδοντας στην κοινωνία και τους πολίτες ένα ιδιαίτερο κτίριο.

Προς το σκοπό τούτο, εξετάζονταν η δυνατότητα αξιοποίησης του Κυβερνείου Θεσσαλονίκης, με μετατροπή του σε Μουσείο Διασποράς, στο οποίο θα μπορούσε να ενσωματωθεί και η έδρα του Συμβουλίου Απόδημου Ελληνισμού, ταυτόχρονα όμως, θα δίνονταν η ευκαιρία να γίνει κέντρο του Μητροπολιτικού Οργανισμού Μουσείων, έτσι ώστε να αξιοποιηθεί ο συγκεκριμένος χώρος.

Ενώ, παράλληλα, προτείναμε και τη λειτουργία του ως «Συνεδριακού και Εκθεσιακού Κέντρου».

Καθώς, τα χρόνια περνούσαν και το Παλατάκι συνέχιζε να παραμένει εγκαταλελειμμένο, πήρα την πρωτοβουλία, με την ιδιότητά μου, πλέον,της βουλευτή του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ της εκλογικής περιφέρειας Α΄ Θεσσαλονίκης, οπότε το Νοέμβριο του 2022 κατέθεσα επίκαιρη ερώτηση προς τον, τότε, Υπουργό Οικονομικών με θέμα «Το Κυβερνείο εκπέμπει SOS-Σχέδιο διάσωσης και αξιοποίησής του», όπου εξέφραζα την αγωνία εμού και των συμπολιτών μου, για την τύχη του Κυβερνείου, θέτοντας, μάλιστα, το συγκεκριμένο ερώτημα σχετικά με την τύχη του «αιτήματος Χρηματοδότησης Μελετών Ωρίμανσης και τεχνικού δελτίου για την ωρίμανση του εμβληματικού έργου του Κυβερνείου που υποβλήθηκε, ήδη από τον Ιανουάριο του 2019 από την Αναπτυξιακή Μείζονος Αστικής Θεσσαλονίκης» (σχετ. 2).

Ο τότε Υφυπουργός Οικονομικών, κ. Βεσυρόπουλος, στην απάντησή του, είχε δηλώσει ότι «η ΕΤΑΔ έχει ολοκληρώσει μελέτη σκοπιμότητας για τη βέλτιστη αξιοποίησή του», χωρίς ωστόσο να δώσει λεπτομέρειες, ενώ είχε συμπληρώσει ότι «στόχος της διαγωνιστικής διαδικασίας για τη μακροχρόνια εκμίσθωση που προετοιμάζει η ΕΤΑΔ είναι να ανακαινιστεί πλήρως και να αποτελέσει σύγχρονο σημείο αναφοράς για την Καλαμαριά και όλη τη Θεσσαλονίκη».

Από το βήμα της Βουλής, είχα καλέσει την κυβέρνηση να ανακαλέσει τα σχέδιά της, για ιδιωτικοποίηση του εμβληματικού αυτού κτιρίου, που ανήκει στους πολίτες, να σεβαστεί την ιστορικότητα του κτιρίου, να ακούσει την Τοπική Αυτοδιοίκηση, την τοπική κοινωνία, τους κατοίκους και τα κινήματα των πολιτών, με πάγιο αίτημά τους την απόδοση του κτιρίου στην τοπική κοινωνία και να μην επιτρέψει να γίνει βορά στα χέρια επενδυτών (σχετ. 3).

Στις 09 Ιανουαρίου 2024, η Πρόεδρος της Σ.Ε. του Δικτύου Ελλήνων Αιρετών Αυτοδιοίκησης της Ευρώπης, απέστειλε επιστολή στους βουλευτές της Α ́ και Β ́ εκλογικής περιφέρειας Θεσσαλονίκης, με την οποία μας έθεταν εκ νέου το θέμα για την ίδρυση και λειτουργία «Μουσείου Ελληνικής Διασποράς», το οποίο, όπως διατύπωναν «θα μπορούσε να στεγασθεί στο «Κυβερνείο», γνωστό και ως «Παλατάκι» στη Θεσσαλονίκη, μια ιδέα που έχει προταθεί και από φορείς και πολιτικά πρόσωπα της πόλης, τα τελευταία χρόνια στη Θεσσαλονίκη» (σχετ. 4).

Επανήλθα, λοιπόν, στο επίμαχο θέμα, καταθέτοντας τον Φεβρουάριο του τρέχοντος έτους, κοινοβουλευτική ερώτηση, προς τους αρμόδιους Υπουργούς Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, καθώς και Εσωτερικών , θέτοντας τα ίδια ερωτήματα και τις προτάσεις που εκκρεμούν ήδη από το έτος 2019 (σχετ. 5).

Στην απάντησή του, το Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών επισύναψε απάντηση της ΕΤΑΔ, η οποία επιβεβαίωσε τους χειρότερους φόβους μας.

Συγκεκριμένα, έκανε αναφορά στη μελέτη σκοπιμότητας του Οκτωβρίου του 2020 στην οποία «Εξετάστηκαν οι χρήσεις (1) πολυτελούς Ξενοδοχείου και (2) πολυχώρου διασκέδασης & πολιτισμού», στον Προϋπολογισμό Αποκατάστασης του Μαρτίου 2023, όπου «προϋπολογίστηκε κόστος μελετών & εργασιών αποκατάστασης στο συνολικό ποσό των 10.463.068€… Ως σενάριο λήφθηκε υπόψη η επανάχρηση με χρήσεις Πολιτισμού & Εστίασης.

Ο χρόνος υλοποίησης της κατασκευής προβλέπεται σε 20 μήνες», καθώς επίσης και στη μελέτη σκοπιμότητας του Απριλίου 2023, όπου αναφέρεται ότι «Η μελέτη που εκπονήθηκε με βάση την προκαταρκτική κοστολόγηση, εκτιμά χρόνο ολοκλήρωσης του έργου (διαδικασία αδειοδοτήσεων, εκπόνηση μελετών και εργασίες) σε περίπου 35 μήνες, λαμβάνοντας υπόψη ως προς τις ενδεχόμενες χρήσεις του ακινήτου, ως χώρου πολιτισμού, εστίασης και αναψυχής» (σχετ.. 6 α και 6β).

Από την απάντηση της ΕΤΑΔ, διαφάνηκε, ξεκάθαρα, ότι η πρόταση του Τομέα Μακεδονίας Θράκης του Υπουργείου Εσωτερικών που είχαμε καταθέσει το 2019, όπως σας την εξέθεσα ανωτέρω, έμεινε στα αζήτητα.

Την έντονη ανησυχία της μετά την εν λόγω απάντηση εξέφρασε και η Δήμαρχος Καλαμαριάς, με σχετικό δελτίο τύπου που εξέδωσε στις 26-02-2024, όπου χαρακτηριστικά αναφέρεται ότι « Ως Δήμος Καλαμαριάς επιμένουμε πως το Κυβερνείο πρέπει να αποδοθεί στους πολίτες για χρήσεις κοινωφέλειας και πολιτισμού και καλούμε την ΕΤΑΔ σε μία ανοιχτή, δημόσια συζήτηση για την προοπτική της παραλιακής ζώνης της Καλαμαριάς. Δε θα επιτρέψουμε σε κανέναν να συνεχίσει την προσπάθεια υποβάθμισης και απαξίωσης του θαλάσσιου μετώπου, το οποίο αποτελεί ανάσα για ολόκληρη τη Θεσσαλονίκη, προκειμένου να γίνει λεία φθηνής αγοραπωλησίας» (σχετ. 7).

Να σημειώσω, επίσης, ότι με την απάντησή του στην ερώτησή μου το Υπουργείον Εσωτερικών (Τομέας Μακεδονίας Θράκης) δήλωσε αναρμόδιο, όταν είναι γνωστό ότι αυτό έχει τα «κλειδιά» ως χρήστης. Τουλάχιστον εμείς, έτσι, το παραδώσαμε το 2019 (σχετ. 8).

Τέλος, το Μάρτιο του τρέχοντος έτους, μετά από την ως άνω αναφερθείσα ερώτηση μου σχετικά με τη διάσωση και αξιοποίηση του Κυβερνείου και την απάντηση από το αρμόδιο Υπουργείο, όπως σας την εξέθεσα, η οποία μου προκάλεσε έντονη ανησυχία  για το κατά πόσο τα σενάρια αξιοποίησής του θα σέβονται την ιστορικότητα του κτιρίου και του περιβάλλοντος χώρου, προέβην προς τον αρμόδιο Υπουργό Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, σε αίτημα κατάθεσης των ακολούθων εγγράφων, ήτοι της μελέτης σκοπιμότητας του Οκτωβρίου 2020, του προϋπολογισμού αποκατάστασης του Μαρτίου 2023 και της μελέτης σκοπιμότητας του Απριλίου του 2023.

Στο αίτημά μου αυτό δεν έχω λάβει ακόμα σχετική απάντηση (σχετ. 9).

Κατόπιν όλων των προεκτεθέντων, κύριε Πρόεδρε, η είδηση της ανάληψης της πρωτοβουλίας εκ μέρους σας να προβείτε σε κινήσεις ανακαίνισης κι αξιοποίησης του Κυβερνείου, μόνον ως θετική έκβαση θα μπορούσε να χαρακτηριστεί.

Αναγνωρίζοντας τις καλύτερες των προθέσεών σας, θα ήθελα να σας καλέσω να λάβετε υπ’ όψιν σας, όλα όσα παρέθεσα, αναλυτικά, στην παρούσα επιστολή, καθώς και όλα τα σχετικά επισυναπτόμενα έγγραφα που τη συνοδεύουν και να τεθεί το ζήτημα της αξιοποίησης του Κυβερνείου σε μία επόμενη, προγραμματισμένη διάσκεψη των Προέδρων.

Σας ευχαριστώ, εκ των προτέρων, για την προσοχή και παραμένω στην διάθεση σας να συμβάλω μ’ όποιον τρόπο μπορώ στην προσπάθεια να προασπίσουμε τον δημόσιο χαρακτήρα του ιστορικού Κυβερνείου και στην εξεύρεση τρόπου αξιοποίησής του που θα σέβεται την ιστορικότητά του, διατηρώντας τις δεσμεύσεις μας, απέναντι στην τοπική κοινωνία της Θεσσαλονίκης, στους εκπροσώπους της και εν γένει στους συμπολίτες μας. »