Κόντρα ΕΛ.Α.Σ-ΥΠΑΝ για τη χρηματοδότηση της έρευνας – «Έχουν απορροφηθεί 278 εκατ. ευρώ»

Στην κριτική της ΕΛ.ΑΣ για τη χρηματοδότηση της έρευνας και της καινοτομίας απαντά το υπουργείο Ανάπτυξης, αθροίζοντας τα ποσά που όπως αναφέρει έχουν ήδη δεσμευτεί και απορροφηθεί, αλλά και τον σχεδιασμό για την επόμενη τετραετία.

«Από τα 348,5 εκατ. ευρώ που έχουν δεσμευτεί από το ΕΛ.ΙΔ.Ε.Κ για ερευνητικές δράσεις για το διάστημα 2016-2030, έως τις 30/06/2026 είχαν απορροφηθεί 278 εκατ. ευρώ, εκ των οποίων πάνω από 232 εκατ. ευρώ την περίοδο 2019-2026. Σε αυτό το ποσό περιλαμβάνονται περίπου 68,3 εκατ. ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης, τα οποία εγκρίθηκαν το 2022 και έχουν απορροφηθεί σε 279 ερευνητικά έργα, πρόγραμμα που ολοκληρώνεται στις 31 Αυγούστου.

Ακόμη, το υπουργείο στην ανακοίνωσή του προσθέτει:

Μέσω του ΤΑΑ, έχουν επιπροσθέτως επενδυθεί 370 εκατ. ευρώ σε έργα υποδομών και εξοπλισμού των ερευνητικών φορέων της χώρας, τα οποία ολοκληρώνονται αυτές τις ημέρες. Σε αυτά πρέπει να προστεθούν ακόμη τα ερευνητικά προγράμματα της Γενικής Γραμματείας Έρευνας και Καινοτομίας που χρηματοδοτούνται από το ΕΣΠΑ και το Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης, αλλά και η τακτική χρηματοδότηση πανεπιστημιακών ιδρυμάτων και ερευνητικών φορέων (που συμμετέχουν στο ΕΛ.ΙΔ.Ε.Κ) από τον τακτικό προϋπολογισμό.

Σε ό,τι αφορά στα επόμενα στάδια χρηματοδότησης ο υπουργός Ανάπτυξης, Τάκης Θεοδωρικάκος, συμφώνησε με τη διοίκηση του ΕΛ.ΙΔ.Ε.Κ την πλήρη ένταξη του προϋπολογισμού των ερευνητικών δραστηριοτήτων του στο Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης για την επόμενη τετραετία -με διαφάνεια, λογοδοσία και αξιολόγηση- ώστε να είναι διασφαλισμένη η πηγή των απαραίτητων πόρων, περιορίζοντας με αυτόν τον τρόπο το δημοσιονομικό κόστος εξυπηρέτησης δανείων για αυτόν τον σκοπό».

Είχε προηγηθεί η ανακοίνωση της ΕΛΑΣ αναφορικά με την εξαγγελία ένταξης του προγραμματισμού του ΕΛΙΔΕΚ «χωρίς κανένα ποσό και χωρίς χρονοδιάγραμμα», όπως κατήγγειλε κάνοντας ταυτόχρονα λόγο για την εξαγγελία «παράτασης της δανειακής σύμβασης με την ΕΤΕπ (ΕΛΙΔΕΚ-2)» με “αποδέσμευση” πόρων που “μαζί με την εθνική συμμετοχή αγγίζουν τα 286 εκατ. ευρώ” έως το 2028, για την οποία επίσης αναφέρει ότι δεν υπάρχει δημοσιευμένη διοικητική πράξη». Και όπως τόνιζόταν στην ανακοίνωση «το ερώτημα που οφείλει να απαντηθεί δημόσια: Τα 286 εκατ. του Ιουνίου και η ένταξη στο ΤΠΑ του Αυγούστου είναι πρόσθετοι πόροι ή το ίδιο ποσό σε δύο εξαγγελίες;».

Η ανακοίνωση της ΕΛΑΣ:

«Ελληνικό Ίδρυμα Έρευνας και Καινοτομίας – Δύο κυβερνητικές εξαγγελίες σε δύο μήνες – και ακόμη καμία απόφαση με δεσμευμένα ποσά

Στις 5 Αυγούστου 2026 ο Υπουργός Ανάπτυξης ανακοίνωσε την ένταξη του προγραμματισμού του ΕΛ.ΙΔ.Ε.Κ. στο Τομεακό Πρόγραμμα Ανάπτυξης 2026-2030 – χωρίς κανένα ποσό και χωρίς χρονοδιάγραμμα. Είχε προηγηθεί, στις 18 Ιουνίου 2026, η εξαγγελία «παράτασης της δανειακής σύμβασης με την ΕΤΕπ (ΕΛΙΔΕΚ-2)» με «αποδέσμευση» πόρων που «μαζί με την εθνική συμμετοχή αγγίζουν τα 286 εκατ. ευρώ» έως το 2028 – επίσης χωρίς δημοσιευμένη διοικητική πράξη.

Τα επίσημα δεδομένα:

• Το ΕΛ.ΙΔ.Ε.Κ. (ν. 4429/2016, ΦΕΚ Α΄199) ξεκίνησε εν μέσω μνημονίων με 300 εκατ. € εξασφαλισμένα: 180 εκατ. από τη Σύμβαση της 15.7.2016 με την ΕΤΕπ και 120 εκατ. από το ΠΔΕ (28.12.2016) — όπως αναγράφεται στην επίσημη σελίδα πόρων του Ιδρύματος.
• Σύμφωνα με τον δημοσιευμένο απολογισμό της διοίκησής του (Απρίλιος 2026), σε μια δεκαετία δεσμεύτηκαν 348,5 εκατ. € μέσω 28 προκηρύξεων: 1.585 υποτροφίες και 1.610 ερευνητικά έργα. Το 92% των πόρων κατευθύνεται σε δράσεις, καθώς — κατά την ίδια επίσημη πηγή — το Ίδρυμα δεν λαμβάνει τακτική επιχορήγηση από τον κρατικό προϋπολογισμό.
• Το σκέλος του Ταμείου Ανάκαμψης (68,3 εκατ. €, απόφαση ένταξης 22.7.2022) ολοκληρώνεται με τη λήξη του «Ελλάδα 2.0» το 2026.
• Η νέα δανειακή σύμβαση 143 εκατ. € με την ΕΤΕπ υπογράφηκε στις 16.2.2024 παρουσία τριών υπουργών. Χρειάστηκαν 28 μήνες για να εξαγγελθεί, στις 18.6.2026, η αξιοποίησή της.
• Το ΕΠΑ 2026-2030 (ΠΥΣ 32/27.11.2025) διαθέτει 13,5 δισ. € με δυνατότητα υπερδέσμευσης έως 17,1 δισ. Η σταθερή χρηματοδότηση της έρευνας είναι ζήτημα βούλησης, όχι δημοσιονομικής αδυναμίας.
• Όπως δείχνουν τα επίσημα στοιχεία των ιδίων των εθνικών οργανισμών, η σύγκρισή μας με άλλες ευρωπαϊκές χώρες είναι αποκαλυπτική:

Χώρα	Φορέας	Ετήσιος προϋπολογισμός	Πληθυσμός	≈ €/κάτοικο
Γερμανία	DFG	3,6 δισ. € (2023)	84,5 εκατ.	~43 €
Ολλανδία	NWO	~1,3 δισ. €	17,9 εκατ.	~73 €
Γαλλία	ANR	1,24 δισ. € παρεμβάσεις (2024)	68,2 εκατ.	~18 €
Αυστρία	FWF	408 εκατ. € εγκρίσεις (2024)	9,1 εκατ.	~45 €
Πολωνία	NCN	~313 εκατ. €	36,7 εκατ.	~8,5 €
Ελβετία*	SNSF	~800 εκατ. €	8,9 εκατ.	~90 €
Ελλάδα	ΕΛ.ΙΔ.Ε.Κ.	57,6 εκατ. € (καλύτερο έτος, 2025)	10,4 εκατ.	~5,5 €

Το ερώτημα που οφείλει να απαντηθεί δημόσια:

Τα «286 εκατ.» του Ιουνίου και η «ένταξη στο ΤΠΑ» του Αυγούστου είναι πρόσθετοι πόροι ή το ίδιο ποσό σε δύο εξαγγελίες;

Το σχήμα των 286 εκατ. αναλύεται σε δάνειο ΕΤΕπ και εθνική συμμετοχή — η οποία εγγράφεται ακριβώς στο ΠΔΕ, εργαλείο προγραμματισμού του οποίου είναι το ΤΠΑ. Χωρίς δημοσιευμένη απόφαση με προϋπολογισμό και πηγές, καμία εξαγγελία δεν συνιστά δεσμευμένο ευρώ.

Η κυβέρνηση ανακυκλώνει προβλήματα παρουσιάζοντάς τα επικοινωνιακά ως λύσεις.

Η ανάπτυξη της έρευνας και της καινοτομίας προϋποθέτουν σταθερή ροή χρηματοδότησης και συνέπεια.

Η έρευνα χρηματοδοτείται με αποφάσεις και εγγραφές στον προϋπολογισμό — όχι με ανακοινώσεις.»