Νέο νομοσχέδιο για την AI στην εργασία: Τι αλλάζει στην Ελλάδα για εργαζόμενους και ψηφιακές πλατφόρμες

Το νομοσχέδιο του υπουργείου Εργασίας προβλέπει ανθρώπινη εποπτεία στις αποφάσεις που λαμβάνουν οι αλγόριθμοι, μεγαλύτερη διαφάνεια για τους εργαζόμενους

Νέο νομοσχέδιο για την AI στην εργασία: Τι αλλάζει στην Ελλάδα για εργαζόμενους και ψηφιακές πλατφόρμες
Τεχνητή νοημοσύνη (Unsplash)

Η τεχνητή νοημοσύνη αποκτά ολοένα και μεγαλύτερο ρόλο στην αγορά εργασίας, επηρεάζοντας όχι μόνο τον τρόπο με τον οποίο λειτουργούν οι επιχειρήσεις, αλλά και σημαντικές αποφάσεις που αφορούν τους ίδιους τους εργαζόμενους. Σε αυτό το περιβάλλον, το υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης προωθεί νέο νομοσχέδιο, με το οποίο επιχειρεί να θέσει σαφέστερα όρια στη χρήση αλγορίθμων και να ενισχύσει την προστασία όσων εργάζονται μέσω ψηφιακών πλατφορμών.

Το νομοσχέδιο, με τίτλο «Κανόνες στη χρήση της τεχνητής νοημοσύνης στην αγορά εργασίας – Προστασία εργαζομένων στις πλατφόρμες», κατατέθηκε στη Βουλή και περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, την ενσωμάτωση της ευρωπαϊκής Οδηγίας 2024/2831. Κεντρική επιδίωξη είναι να διασφαλιστεί ότι οι αποφάσεις που επηρεάζουν την εργασιακή κατάσταση ενός προσώπου δεν θα λαμβάνονται αποκλειστικά από αυτοματοποιημένα συστήματα, χωρίς ουσιαστικό ανθρώπινο έλεγχο.

Όπως έχει επισημάνει η υπουργός Εργασίας, Νίκη Κεραμέως, η ανεξέλεγκτη χρήση της τεχνητής νοημοσύνης μπορεί να δημιουργήσει κινδύνους για τους εργαζόμενους και συνολικά για την αγορά εργασίας. Για τον λόγο αυτό, το νέο πλαίσιο επιχειρεί να ενισχύσει τη διαφάνεια, να προστατεύσει τα προσωπικά δεδομένα και να καθιερώσει δικλείδες ασφαλείας στην αλγοριθμική διαχείριση.

Ανθρώπινη εποπτεία στις αποφάσεις των αλγορίθμων

Ο πρώτος βασικός άξονας του νομοσχεδίου αφορά τη χρήση τεχνητής νοημοσύνης και αλγορίθμων στον χώρο εργασίας. Για πρώτη φορά θεσπίζονται ειδικοί κανόνες που επιχειρούν να κάνουν πιο διαφανή τον τρόπο με τον οποίο τα αυτοματοποιημένα συστήματα αξιολογούν και διαχειρίζονται τους εργαζόμενους.

Ιδιαίτερη σημασία αποκτά η υποχρέωση ανθρώπινης εποπτείας σε σημαντικές αποφάσεις που επηρεάζουν την εργασιακή κατάσταση. Με αυτόν τον τρόπο, επιδιώκεται να περιοριστεί ο κίνδυνος να καθορίζονται κρίσιμες πτυχές της επαγγελματικής ζωής ενός εργαζομένου αποκλειστικά από έναν αλγόριθμο.

Παράλληλα, οι εργαζόμενοι θα πρέπει να έχουν καλύτερη ενημέρωση για τις διαδικασίες και τα κριτήρια που χρησιμοποιούνται κατά τη λήψη αποφάσεων που τους αφορούν. Η προστασία των προσωπικών δεδομένων αποτελεί επίσης βασικό στοιχείο των νέων ρυθμίσεων, καθώς η χρήση ψηφιακών συστημάτων μπορεί να συνεπάγεται εκτεταμένη επεξεργασία πληροφοριών για την επαγγελματική δραστηριότητα των απασχολούμενων.

Τι αλλάζει για όσους εργάζονται μέσω ψηφιακών πλατφορμών

Ο δεύτερος άξονας εστιάζει στους εργαζόμενους που παρέχουν υπηρεσίες μέσω ψηφιακών πλατφορμών, έναν τομέα που έχει αναπτυχθεί σημαντικά τα τελευταία χρόνια. Οι νέες ρυθμίσεις επιδιώκουν να αποσαφηνίσουν το καθεστώς απασχόλησής τους, ώστε να εφαρμόζονται σωστά οι διατάξεις της εργατικής και ασφαλιστικής νομοθεσίας.

Το ζήτημα αφορά, μεταξύ άλλων, τον προσδιορισμό της εργασιακής σχέσης όσων παρέχουν υπηρεσίες μέσω τέτοιων εφαρμογών και την ουσιαστική πρόσβασή τους στα δικαιώματα που προβλέπει η νομοθεσία. Στόχος είναι να περιοριστούν οι ασάφειες γύρω από το καθεστώς απασχόλησης και να ενισχυθεί η δυνατότητα των εργαζομένων να διεκδικούν όσα δικαιούνται.

Το νομοσχέδιο προβλέπει ακόμη καλύτερη ενημέρωση για τον τρόπο παροχής των υπηρεσιών μέσω των πλατφορμών, αλλά και ισχυρότερους μηχανισμούς ελέγχου και εφαρμογής της νομοθεσίας. Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσονται η διευκόλυνση της πρόσβασης στη δικαιοσύνη, η αποτελεσματικότερη δικαστική προστασία και η βελτίωση της ανταλλαγής πληροφοριών μεταξύ των αρμόδιων αρχών.

Μητρώο Απασχόλησης για τους εργαζόμενους στις πλατφόρμες

Μία από τις σημαντικότερες παρεμβάσεις είναι η δημιουργία Μητρώου Απασχόλησης, στο οποίο θα καταγράφονται τα πρόσωπα που εργάζονται μέσω ψηφιακών πλατφορμών.

Το νέο μητρώο προβλέπεται να διασυνδεθεί με τα αντίστοιχα μητρώα του υπουργείου Μετανάστευσης, προκειμένου να υπάρχει πληρέστερη εικόνα για τους υπηκόους τρίτων χωρών που διαμένουν και εργάζονται νόμιμα στην Ελλάδα.

Με τη συγκεκριμένη παρέμβαση επιδιώκεται η καλύτερη καταγραφή της απασχόλησης στον συγκεκριμένο κλάδο, αλλά και η αποτελεσματικότερη εφαρμογή των κανόνων που διέπουν την εργασία μέσω ψηφιακών πλατφορμών.

Πρόσθετες αλλαγές σε ασφαλιστική κάλυψη και γονικές άδειες

Πέρα από τις ρυθμίσεις για την τεχνητή νοημοσύνη και τις ψηφιακές πλατφόρμες, το νομοσχέδιο περιλαμβάνει και διατάξεις που αφορούν ευρύτερα την κοινωνική προστασία.

Ειδικότερα, προβλέπονται αλλαγές για τη βελτίωση της ασφαλιστικής ικανότητας παιδιών που βρίσκονται κοντά στην ενηλικίωση. Οι νέες προβλέψεις αποσκοπούν στην ενίσχυση της ασφαλιστικής τους προστασίας, κυρίως κατά τη μεταβατική περίοδο από την εκπαίδευση στην επαγγελματική ζωή.

Παράλληλα, επιχειρείται να διευκολυνθεί η πρόσβαση των εργαζομένων στη γονική άδεια και στην άδεια φροντιστή. Στις πρόσθετες ρυθμίσεις περιλαμβάνεται επίσης συμπληρωματική παροχή κυοφορίας και λοχείας από τη Δημόσια Υπηρεσία Απασχόλησης (ΔΥΠΑ) για ασφαλισμένες μητέρες που υπάγονται στον ΕΔΟΕΑΠ.

Το νομοσχέδιο είχε τεθεί σε δημόσια διαβούλευση από τις 5 έως τις 19 Νοεμβρίου 2026, ενώ, σύμφωνα με το υπουργείο, είχε προηγηθεί διάλογος με τους εθνικούς κοινωνικούς εταίρους, καθώς και με εκπροσώπους εργαζομένων και επιχειρήσεων που δραστηριοποιούνται στον χώρο των ψηφιακών πλατφορμών.

Με τις νέες παρεμβάσεις, η κυβέρνηση επιχειρεί να διαμορφώσει ένα πιο ολοκληρωμένο πλαίσιο για την εργασία στην ψηφιακή εποχή, δίνοντας έμφαση στη διαφάνεια, την ανθρώπινη εποπτεία και την προστασία των εργασιακών δικαιωμάτων.