ΙΣΘ: Τα αρχεία των γιατρών τεκμηριώνουν την ιστορία της πόλης
Παραχωρούνται ντοκουμέντα από το μοναδικό Ψηφιακό Ιστορικό Αρχείο ιατρικού συλλόγου στην Ισραηλιτική Κοινότητα Θεσσαλονίκης
theopinion 
Μαιευτήρας-γυναικολόγος, ιδρυτικό μέλος του ΙΣΘ από το 1924, οδηγήθηκε σε στρατόπεδο και επέστρεψε στην Ελλάδα σε κατάσταση πενίας, χωρίς ιατρείο και ασθενείς που… εξαφανίστηκαν, αναγκασμένος να εργαστεί σε νοσοκομείο σαν να ήταν στα πρώτα του βήματα…
Το Ψηφιακό Ιστορικό Αρχείο του Ιατρικού Συλλόγου Θεσσαλονίκης φέρνει στο φως την προσφορά των Εβραίων γιατρών στη δεύτερη μεγαλύτερη πόλη της χώρας και στην ευρύτερη περιοχή, αλλά και το τραγικό κενό που άφησε το Ολοκαύτωμα. Το 1937, από τους περίπου 500 γιατρούς που ήταν εγγεγραμμένοι στον σύλλογο, οι 33 ανήκαν στην Ισραηλιτική Κοινότητα. Πρόκειται για επιστήμονες με σημαντική παρουσία στην ιατρική κοινότητα, όπως μαιευτήρες, χειρουργοί, παθολόγοι και ειδικοί άλλων κλάδων, που προέρχονταν από γνωστές οικογένειες και συνέβαλαν ενεργά στη δημόσια υγεία, σε δύσκολες εποχές για τη χώρα.
Ορισμένοι από αυτούς διεύθυναν τμήματα σε νοσοκομεία, ενώ άλλοι ίδρυσαν ή υποστήριξαν ιδρύματα περίθαλψης που εξυπηρέτησαν και εξυπηρετούν ακόμη γενιές Θεσσαλονικέων. Ωστόσο, η γερμανική κατοχή του 1943 διέκοψε βίαια αυτή την πορεία. Ανάμεσα στους χιλιάδες Εβραίους που μεταφέρθηκαν με τα τρένα του θανάτου στα στρατόπεδα συγκέντρωσης, βρέθηκαν και γιατροί του ΙΣΘ. Στα μητρώα καταγράφονται τουλάχιστον 14 περιπτώσεις με τη χαρακτηριστική σημείωση «Απήχθη εις Γερμανίαν, 1943», χωρίς όμως να υπάρχουν διαθέσιμοι φάκελοι που να αποκαλύπτουν την περαιτέρω τύχη τους. Η μεγάλη πλειονότητα των φακέλων αυτών των 33 μελών έχει χαθεί, δημιουργώντας ένα σιωπηλό κενό στα αρχεία που μαρτυρά τη βιαιότητα της εξόντωσης. Παρόλα αυτά, όσα τεκμήρια διασώθηκαν από έξι φακέλους φωτίζουν δραματικές ιστορίες επιβίωσης και απώλειας.
Ένας μαιευτήρας-γυναικολόγος, ιδρυτικό μέλος του συλλόγου από το 1924, οδηγήθηκε σε στρατόπεδο και επέστρεψε στην Ελλάδα σε κατάσταση πενίας, χωρίς ιατρείο και τους ασθενείς του που… εξαφανίστηκαν, αναγκασμένος να εργάζεται ξανά σε νοσοκομείο. Άλλος γιατρός, ρωσικής καταγωγής, δεν μπορούσε να ασκήσει το επάγγελμά του λόγω της εβραϊκής του ταυτότητας, ενώ υπήρξε και διαταγή διαγραφής του από τον σύλλογο που δεν υλοποιήθηκε. Μια ακόμη μαρτυρία από μη Εβραίο γιατρό αποκαλύπτει πώς οι ασθενείς του… εξαφανίστηκαν μετά το Ολοκαύτωμα. Αυτές οι λεπτομέρειες παρουσιάστηκαν σε εκδήλωση που συνδιοργάνωσαν ο Ιατρικός Σύλλογος Θεσσαλονίκης και η Ισραηλιτική Κοινότητα, στο πλαίσιο της Παγκόσμιας Ημέρας Αρχείων. Στο Εβραϊκό Μουσείο της πόλης υπογράφηκε και μνημόνιο συνεργασίας για την περαιτέρω διάσωση και συμπλήρωση της ιστορικής μνήμης.
Όπως τόνισαν οι ομιλητές, η αλληλεγγύη κατά την Κατοχή, ακόμα και κάτω από κίνδυνο, δείχνει ότι η ανθρωπιά δεν έσβησε εντελώς. Παράλληλα, “η απουσία αρχείων λειτουργεί ως υπενθύμιση της ανάγκης να συμπληρωθούν τα κενά και να μην ξεχαστούν όσοι «απήχθησαν» και οι ζωές που κόπηκαν απότομα. Η συμβολή των Εβραίων γιατρών στη Θεσσαλονίκη, από την εποχή των Σεφαραδιτών μέχρι τον 20ό αιώνα, παραμένει αναπόσπαστο κομμάτι της ιστορίας της πόλης. Η έρευνα αυτή δεν αποκαθιστά μόνο τη μνήμη τους, αλλά υπενθυμίζει και την ευθύνη όλων να διατηρούν ζωντανή την ιστορική αλήθεια, μέσα από όσα τα αρχεία σώζουν και όσα ακόμα λείπουν”
Θεσσαλονίκη: Όταν… μιλάνε τα ντοκουμέντα των γιατρών της πόλης