Η Σομαλιλάνδη θα πρέπει να ενδιαφέρει το ΥΠΕΞ

Αν και επισκιάστηκε από εξελίξεις στον ρωσοουκρανικό πόλεμο,  πρώτη παγκοσμίως αναγνώριση της Somaliland από το Ισραήλ υπήρξε ίσως το πιο θεαματικό διπλωματικό γεγονός του Δεκεμβρίου. Ωστόσο, ήταν μια ενέργεια αυτόνομη και αποτέλεσμα πολυετών -διακριτικών- διμερών επαφών.

Το εν λόγω κρατικό μόρφωμα προέκυψε μετά την τριχοτόμηση του προηγούμενου σομαλικού κράτους το 1991, ως συνέπεια της τότε κατάρρευσης του καθεστώτος Μπαρρέ. Καταλαμβάνει περίπου τα όρια παλαιότερης βρετανικής αποικίας στην περιοχή αυτή και δυτικά συνορεύει με το Τζιμπουτί. Με απλά λόγια, βρίσκεται δίπλα στα στενά του Άντεν, άρα εκ των πραγμάτων κατέχει εξαιρετικά στρατηγική θέση, με πρόσθετο ενδιαφέρον για την Ιερουσαλήμ· η τοποθεσία του απέναντι στην Υεμένη το καθιστά ιδανικό για ισραηλινά αεροπορικά και ναυτικά αντίποινα εναντίον των Χούθι.

Την επομένη της αναγνώρισης, κατέφθασε στην πρωτεύουσα Χαργκέισα αμερικανικό κλιμάκιο, αποτελούμενο από στρατιωτικούς και διπλωμάτες. Το αντικείμενο της επίσκεψης δεν ανακοινώθηκε, όμως λογικά αφορά την παρουσία στρατευμάτων των ΗΠΑ στο Κέρας της Αφρικής· μετά την 11η Σεπτεμβρίου εγκαταστάθηκε εκεί μονάδα ειδικών δυνάμεων με σκοπό να αντιμετωπίσει την ισλαμιστική οργάνωση Αλ Σαμπάμπ. Η παραμονή των Αμερικανών στην κυρίως Σομαλία προβλέπεται να τερματιστεί το 2026, και ενδεχομένως θεωρούν προτιμότερη μια μετεγκατάσταση στην πιο προνομιούχα Σομαλιλάνδη.

Πέραν του παραπάνω, η κυβέρνηση Τραμπ έχει τουλάχιστον έναν ακόμη λόγο για να επιθυμεί σύσφιγξη σχέσεων με το νέο κράτος. Επιδιώκοντας να φανεί σκληρός απέναντι στη μετανάστευση, ο Λευκός Οίκος θα μπορούσε να απελάσει εκεί μεγάλο μέρος της κοινότητας Σομαλών προσφύγων. Κατά σύμπτωση (;), τις προηγούμενες ημέρες ρεπουμπλικανικοί λογαριασμοί στα ΜΚΔ ανέδειξαν υπόθεση μαζικής και συστηματικής εξαπάτησης της πολιτείας της Μινεσότα από σομαλικής ιδιοκτησίας παιδικούς σταθμούς. Οι ίδιοι λογαριασμοί ανέσυραν στην επιφάνεια προκλητικές δηλώσεις της -αμφιλεγόμενης- βουλευτή Ιλχάν Ομάρ, επίσης σομαλικής καταγωγής.

Η Ελλάδα (όπως και η ΕΕ) έχει κάθε συμφέρον να καλλιεργήσει σχέσεις με τη Σομαλιλάνδη για παραπλήσιους με τους παραπάνω λόγους. Παρέχοντας ασφάλεια και αρκετά αξιόπιστους θεσμούς, η νεαρή δημοκρατία μπορεί να λειτουργήσει ως αποδέκτης παράνομων Σομαλών μεταναστών, ειδικά όσων βαρύνονται με πολλαπλά ποινικά αδικήματα. Επιπρόσθετα, τυχόν αμυντική συνεργασία θα ήταν αμοιβαία επωφελής, με δεδομένα τη συμμαχία μας με το Ισραήλ, την τουρκική στρατιωτική βάση στο Μογκαντίσου, και φυσικά τις εθνικές ναυτιλιακές δραστηριότητες. Λογικά δεν μπορεί να δοθεί επίσημη αναγνώριση, καθώς θα λειτουργούσε ως κακό προηγούμενο για την υπόθεση της Κύπρου, όμως το γεγονός αυτό δεν αποκλείει άλλου είδους επαφές. Άλλωστε ούτε η Ταϊβάν είναι τυπικά αναγνωρισμένη από εμάς ως κυρίαρχο κράτος, αλλά οι συναλλαγές μαζί της διεξάγονται απρόσκοπτα.