Γιατί δεν εξοργίστηκαν για την έκρηξη στη Βιολάντα;

Η έκρηξη στη Βιολάντα αποτελεί ένα από τα χειρότερα εργατικά δυστυχήματα των τελευταίων ετών, για το οποίο η ευθύνη της εργοδοσίας είναι αδιαμφισβήτητη. Το μόνο που απομένει είναι η πλήρης αποτύπωση του μεγέθους της ευθύνης τούτης.

Ωστόσο, η τελευταία προσαγωγή του ιδιοκτήτη συνδέθηκε με ένα άκρως εντυπωσιακό γεγονός: πάμπολλοι υπάλληλοί του τον χειροκρότησαν θερμά, παρότι και οι ίδιοι θα μπορούσαν να είναι νεκροί ή βαριά τραυματίες· παράλληλα, με κοινή γραπτή δήλωσή τους, 256 από αυτούς εκφράζουν υποστήριξη στον επιχειρηματία. Με τόσες σοβαρές παρατυπίες, η μονάδα ήταν μια τραγωδία εν αναμονή, μια… βόμβα που κάποτε θα εκρήγνυτο. Συνεπώς, πολλοί -δικαίως- απόρησαν για τη δημόσια υποστήριξη στον βασικό υπεύθυνο για αυτή την απαράδεκτη κατάσταση.

Εκτός των δικαστικών αρχών και των ΜΜΕ, αντίστοιχες υποθέσεις συντηρούνται στη δημοσιότητα από τους «συνήθεις υποπτους»: κόμματα με καταγγελτικό λόγο, συνδικαλιστές που αναζητούν αφορμή για κινητοποιήσεις, αυτόκλητοι υπερασπιστές των εργατών στη μεταποίηση. Ωστόσο, οι όποιες προσπάθειές τους δεν φαίνεται να έχουν συγκινήσει την τοπική κοινωνία. Στην περιοχή εκείνη υπάρχουν ελάχιστες επιχειρήσεις με τόσους εργαζόμενους (σε σωματείο) και με συνεχή αναπτυξιακή πορεία.

Το ποσοστό ανεργίας στην Π.Ε. Τρικάλων τον περασμένο Δεκέμβριο υπολογίζεται πως ήταν περίπου 7,5%, δηλαδή 2% πάνω από τον εθνικό μέσο όρο. Η απόκλιση είναι διαχρονική, και ομολογουμένως καταγράφεται θεαματική υποχώρησή της από το 2024. Εντούτοις, η ανασφάλεια των εργαζομένων της περιοχής παραμένει. Επιπλέον, η επίμονη μείωση του διαθέσιμου εισοδήματος βλάπτει κυρίως τα χαμηλότερα εισοδήματα: 51% των μισθωτών στον ιδιωτικό τομέα αναζητούν δεύτερη δουλειά, ώστε να στηρίξουν τον οικογενειακό προϋπολογισμό τους.

Συνεπώς, δεν υπάρχει λόγος απορίας. Παρά την τραγωδία, κανείς εκεί δεν επιθυμεί να κλείσει η επιχείρηση και να καταλήξουν άνεργοι τουλάχιστον 300 άνθρωποι. Το πλήγμα για την τοπική οικονομία και κοινωνία θα είναι βαρύτατο. Αν και προφανώς αγαπούν τη ζωή τους, οι εργαζόμενοι αναγκάζονται να παραβλέψουν τους κινδύνους.

Και αν θέλουμε να είμαστε απολύτως ειλικρινείς, συνηθίζεται η υποτίμηση των προβλεπόμενων μέτρων ασφαλείας όχι μόνο από επιχειρηματίες και εργαζόμενους, μα από πολλούς εμπλεκόμενους στη λειτουργία εργοστασίων: επιπόλαιοι μελετητές-επιβλέποντες μηχανικοί και προμηθευτές καυσίμων· μόνο κατ’ όνομα τεχνικοί ασφαλείας με άγνοια εγκαταστάσεων· οκνηρές ή/και διεφθαρμένες ελεγκτικές αρχές, κυρίως στους ΟΤΑ και στην Πυροσβεστική.

Η περίπτωση του ιδιοκτήτη της Βιολάντα είναι δυστυχώς κοινότυπη: αγώνας για επιβίωση στα πρώτα επαγγελματικά βήματα, περισσότερος αγώνας για μεγέθυνση και καθιέρωση στην πανελλήνια αγορά, νέος αγώνας για καινοτομία και εξωστρέφεια. Και όλα αυτά με μικρή -σε σύγκριση με τον ισχυρό ανταγωνισμό- τεχνογνωσία, με ανεπαρκή χρηματικά κεφάλαια, και με το κράτος απέναντι αντί για δίπλα. Είναι ο γνώριμος αγώνας όσων ξεκινούν μικροί, μετά από πολλά εμπόδια γίνονται μεσαίοι, και πλέον ελπίζουν να βρεθούν ανάμεσα στους πραγματικά μεγάλους. Η πρόοδός τους οφείλεται σε σκληρή προσωπική δουλειά, αλλά και σε ακατάπαυστη συμπίεση του κόστους παραγωγής και λειτουργίας. Συμπίεση που ενίοτε οδηγεί σε σάπιους θαμμένους αγωγούς προπανίου και ανύπαρκτους καταιονιστές.

Για να μη συμβεί νέα Βιολάντα, δύο προϋποθέσεις απαιτούνται: πρώτη, η ουσιαστική υπευθυνότητα στην κατασκευή, αδειοδότηση και επίβλεψη καλής λειτουργίας των εργοστασίων· δεύτερη, η ισόρροπη οικονομική ανάπτυξη, με έμφαση στην περιφερειακή διάσταση. Εάν δεν τηρούνται αυτές, δεν πρόκειται να απαλλαγούμε από επικίνδυνα αδιάφορους ιδιοκτήτες και εργαζόμενους.