Ακριβή ενέργεια και χαμηλή ανταγωνιστικότητα: Αγκάθια παρά το Ελλάδα 2.0

Σε ξενοδοχείο της ανατολικής Θεσσαλονίκης, η Grant Thornton πραγματοποίησε την εκδήλωση «Thessaloniki 4.0: Innovation & Investment in a Challenging Global Environment». Εισηγητές και ομιλητές εστίασαν στο πώς η ενέργεια, οι αγορές και η γεωπολιτική καθορίζουν τις προοπτικές της εθνικής οικονομίας. Η αίθουσα ήταν κατάμεστη, δείγμα του πόσο ενδιαφέρον ήταν το όλο θέμα.

Τεχνοκράτες της εταιρείας παρουσίασαν με αρτιότητα τη μακροοικονομική εικόνα της χώρας. Δυστυχώς, οι προβλέψεις τους εξαρτώνται από παραδοχές σχετικές με το ΕΣΠΑ και τη σχέση μεγέθυνσης ΑΕΠ/πόρων ΠΔΕ, των οποίων η ισχύς δυστυχώς δεν μπορεί να θεωρηθεί δεδομένη. Ακολούθησε πάνελ, όπου ο διάλογος ήταν πιο σύνθετος.

Συμμετείχαν ο Νίκος Καραμούζης και τρεις επικεφαλής μεγάλων επιχειρήσεων της Κεντρικής Μακεδονίας. Αφού όλοι τους αναγνώρισαν τα ως τώρα επιτεύγματα, ανέδειξαν με παραδείγματα το έλλειμμα ανταγωνιστικότητας, το οποίο διευρύνεται εξαιτίας της -αναλογικά πανάκριβης- ενέργειας. Οι εν λόγω βιομήχανοι διατηρούν θυγατρικές στο εξωτερικό, άρα ήταν απολύτως ικανοί να συγκρίνουν το ενεργειακό κόστος εντός και εκτός Ελλάδας. Ήταν δυσάρεστο το συμπέρασμα για το πόσο φθηνότερες είναι χώρες που θεωρούνται «ακριβές», όπως οι ΗΠΑ, η Γαλλία και η Ολλανδία. Δυσάρεστη ήταν και η υπενθύμιση ότι εμπορικοί εταίροι της ΕΕ καταστρατηγούν συστηματικά τους κανόνες ανταγωνισμού του ΠΟΕ.

Μετά από 15 χρόνια διαδοχικών κρίσεων, οι εναπομείνασες εύρωστες ελληνικές επιχειρήσεις είτε είναι καθαρά εξωστρεφείς, είτε υποκαθιστούν εισαγωγές αγαθών και υπηρεσιών. Ως εκ τούτου, είναι απολύτως εκτεθειμένες στο διεθνή ανταγωνισμό. Αυτή τη στιγμή, εκτός από το κόστος παραγωγής, λειτουργίας, αποθήκευσης και διακίνησης, αντιμετωπίζουν και τη δυσαρέσκεια των πλέον ευάλωτων εργαζομένων τους· όσων βλέπουν την αγοραστική τους δύναμη να μειώνεται ασταμάτητα. Συνεπώς, η ακριβή ενέργεια υπονομεύει τη διεθνή θέση τους και, κατ’ επέκταση, την πρόοδο και τη βιωσιμότητά τους. Υπονομεύει επίσης την αξία των κεφαλαίων τους και την αφοσίωση των ανθρώπινων πόρων τους.

Πέραν όμως όσων ισχύουν για τις μεγαλύτερες επιχειρήσεις, η ενεργειακή και εφοδιαστική αβεβαιότητα επηρεάζει και τους μικρούς, πιο εσωστρεφείς επιχειρηματίες. Τους υποχρεώνει σε εξαιρετικά μελετημένες κινήσεις, οι απαιτήσεις των οποίων υπερβαίνουν τις δυνατότητες εκατοντάδων χιλιάδων ΜμΕ.

Η καταληκτική ομιλία του Υπουργού Εξωτερικών ήταν πλήρης διαπιστώσεων. Ο Γιώργος Γεραπετρίτης έδωσε έμφαση στον γεωπολιτικό παράγοντα και στο δίπολο σταθερότητα – λαϊκισμός. Διαπιστώσεις ορθές, μα μόνο διαπιστώσεις. Ακόμη και οι πολλά υποσχόμενες επενδύσεις σε ενέργεια και logistics απαιτούν εργατικό δυναμικό που είναι άγνωστο αν θα υπάρχει· όποιος παρατηρεί μεγάλα εργοτάξια βλέπει κυρίως ασπρομάλληδες.

Τα μέλη του πάνελ ζήτησαν λύσεις βραχυπρόθεσμες και μακροπρόθεσμες, κυρίως σε επίπεδο μικροοικονομίας. Λύσεις ρεαλιστικές, σε μεταποιητικούς τομείς με αναπτυξιακές προοπτικές. Ζήτησαν όμως και διάχυση των έως τώρα ωφελημάτων στην ευρεία κοινωνία, βάσει νέου αναπτυξιακού σχεδίου. Ζήτησαν κάτι μάλλον αυτονόητο, ώστε να εξασφαλιστεί κοινωνική συνοχή και πολιτική ηρεμία. Τέθηκε λοιπόν ζήτημα ευαισθησίας από πρόσωπα που σίγουρα δεν χαρακτηρίζονται μηδενιστές ή… εργατοπατέρες.

Καθώς οι πόροι του Ταμείου Ανάκαμψης εξαντλούνται, μένει μία απορία: τι απέγινε το Ελλάδα 2.0; Σε τι ποσοστό εφαρμόστηκε; Είχε αντίκτυπο; Αν τουλάχιστον κρίνουμε από τα λεγόμενα εξέχοντων ανθρώπων της αγοράς, όχι αυτόν που προσδοκούσαν.