Κατασκοπεία από Κίνα, και το μέλλον του ΝΑΤΟ στον Ειρηνικό
Η υπόθεση του Έλληνα αξιωματικού φωτίζει τη νέα σύγκρουση Δύσης–Ανατολής, και τη σταδιακή μετατόπιση της Βορειοατλαντικής Συμμαχίας μακριά από τη σημερινή ζώνη ευθύνης της
Θεωρώ αυτονόητη την ηθική και ποινική καταδίκη στρατιωτικού εν ενεργεία για κατασκοπεία. Το ότι ο γνωστός σμήναρχος δούλευε για την Κίνα και όχι για την Τουρκία έχει μικρή σημασία. Όταν δίνονται πληροφορίες, κανείς δεν γνωρίζει πού θα καταλήξουν· κανείς δεν μπορεί να αποκλείσει ότι δεν θα προσφερθούν αλλού ως ανταλλάγματα. Πέραν αυτού, όποιος φτάσει να χρηματίζεται, είναι ικανός να χρηματιστεί από οποιονδήποτε, εφόσον είναι ικανοποιητικό το αντίτιμο. Εδώ να θυμίσουμε ότι συστήματα ενσωματωμένα στα γαλλικά Rafale, στα ισραηλινά Heron και στους αμερικανικούς Patriot ενδιαφέρουν και Κινέζους, και Τούρκους.
Ωστόσο, στα εγχώρια μέσα κοινωνικής δικτύωσης κυκλοφόρησε η άποψη ότι ο αξιωματικός κακώς διαπομπεύτηκε, διότι η κατασκοπεία υπέρ της Κίνας και κατά του ΝΑΤΟ δεν μας αφορά. Φάνηκε ότι πολλοί γύρω μας εχθρεύονται μια δυτική συμμαχία στην οποία συμμετέχουμε, ενώ θεωρούν φίλη μια απολυταρχική χώρα που τους είναι ουσιαστικά άγνωστη. Το συγκεκριμένο σκεπτικό απορρέει από τον βαθιά ριζωμένο αντιαμερικανισμό μας, από την άγνοιά μας για το πώς λειτουργεί ο κόσμος, όπως φυσικά και από την ανικανότητά μας να σκεφτούμε επαγωγικά.
Εκ πρώτης όψεως δεν έχουμε κάτι να μοιράσουμε με την Κίνα. Εκτός του ότι βρίσκεται πολύ μακριά, οι εμιγκρέδες της είναι εργατικοί και φιλήσυχοι, ενώ οι τουρίστες της πολλοί και φιλομαθείς. Κινεζικά κεφάλαια έχουν επενδυθεί στον Πειραιά και στον ΑΔΜΗΕ, κινεζικά ναυπηγεία παράγουν τα ελληνόκτητα πλοία, κινεζικά κινητά και ηλεκτροκίνητα αυτοκίνητα χρησιμοποιούμε, κινεζικά είδη ένδυσης φοράμε. Κι όσο να ’ναι, και μάρμαρα τούς πουλάμε, και ελιές. Δυστυχώς τα πράγματα είναι πιο περίπλοκα.
Η βιομηχανική απογείωση της Κίνας δεν προέκυψε εν κενώ. Οφείλεται στην ταυτόχρονη αποβιομηχάνιση Ευρώπης και Βόρειας Αμερικής. Το ισχύον οικονομικό μοντέλο έχει καταστήσει την Ασία παγκόσμιο μεταποιητικό κέντρο, με τον υπόλοιπο πλανήτη να παράγει είτε απαραίτητες πρώτες ύλες, είτε εξωστρεφείς υπηρεσίες, είτε είδη πολύ υψηλής τεχνολογίας. Με εξαίρεση την Αυστραλία και τον Καναδά, η προηγμένη Δύση εστιάζει στις δύο τελευταίες αγορές. Μεσοπρόθεσμα, και αυτές θα απωλεσθούν, χάρη στα κινεζικά τεχνολογικά άλματα, συνδυασμένα με την καλπάζουσα τεχνητή νοημοσύνη. Όπως νωρίτερα χάθηκε η ελληνική παραγωγή μακό και τζιν, έτσι αργότερα θα χαθεί και η ολλανδική παραγωγή εργαλειομηχανών, η γερμανική όπλων, η βρετανική αεροκινητήρων, η γαλλική υπερταχέων τρένων, η αμερικανική ιατρικών μηχανημάτων, η ιαπωνική μικροηλεκτρονικών. Εάν μάλιστα συνεχιστεί η σημερινή τάση, η απώλεια τούτη θα έρθει πολύ πιο σύντομα από όσο πολλοί φαντάζονται.
Εδώ ίσως κάποιοι νιώθετε χαρά. Ίσως σκέφτεστε «Καλά να πάθουν που μας έκαναν να χάσουμε τη δική μας παραγωγή». Κατανοητή στάση, μα αντιπαραγωγική. Βλέπετε, οι Κινέζοι (όπως και οι Τούρκοι) δεν αφήνουν καμία απολύτως δραστηριότητα ανεκμετάλλευτη. Η χώρα τους είναι μακράν η μεγαλύτερη παραγωγός σταφυλιών, άρα σύντομα θα μπορούσε να καταστεί η μεγαλύτερη παραγωγός και εξαγωγέας κρασιού. Στις ημιερημικές δυτικές πεδιάδες τους φυτεύουν εκατομμύρια ελαιόδεντρα, για ανάσχεση της ερημοποίησης αλλά και παραγωγή. Η αλιεία τους έχει πάψει να περιορίζεται στη -διαφιλονικούμενη- Νότια Σινική Θάλασσα και έχει εξαπλωθεί παντού, πραγματοποιώντας τεράστιες εξαγωγές. Κατασκευάζουν ακόμη και θεματικά πάρκα με απομιμήσεις ευρωπαϊκών μνημείων, ώστε να κρατούν εκεί ένα μέρος του τουριστικού συναλλάγματος. Με άλλα λόγια, οι κατά τ’ άλλα συμπαθείς Κινέζοι δεν ασχολούνται αρκετά με την αναπτυξιακή ισορροπία του πλανήτη μας. Άλλωστε περίπου έτσι αντιμετωπίζουν και την κλιματική αλλαγή.
Η αυξανόμενη ανισορροπία οδηγεί τους Δυτικούς σε απώλεια εισοδημάτων και θέσεων εργασίας. Η απώλεια εισοδημάτων και θέσεων εργασίας οδηγεί σε διάρρηξη της κοινωνικής συνοχής. Η διάρρηξη της κοινωνικής συνοχής οδηγεί σε προβλήματα πολιτικά και δημογραφικά. Τουτέστιν, η αυξανόμενη ανισορροπία οδηγεί σε διάλυση των δυτικών κοινωνιών, άρα αποτελεί απειλή. Ενόσω λοιπόν δεν έχουμε κάποια νέα… Γιάλτα σε αντικατάσταση της ανεξέλεγκτης παγκοσμιοποίησης, η Κίνα θα εξελίσσεται σε απειλή για τον μεταπολεμικό δυτικό τρόπο ζωής. Πίσω από την άγαρμπη ρητορική Τραμπ κρύβεται αυτή ακριβώς η συνειδητοποίηση.
Από την πρώτη θητεία του, ο νυν Αμερικανός πρόεδρος πίεζε για επέκταση του ΝΑΤΟ στον Ειρηνικό. Αν και πιο διακριτικά, ο Τζο Μπάιντεν έμεινε στον ίδιο δρόμο, σπρώχνοντας τους Αυστραλούς σε αγορά αγγλοαμερικανικών πυρηνικών υποβρυχίων, αντί γαλλικών συμβατικών. Οι… μεγάλοι της Ε.Ε. είναι αρνητικοί σε αυτή την ιδέα, φοβούμενοι μη διαταραχθεί το τωρινό στάτους κβο. Τυφλώνονται από την αλαζονεία τους, με αποτέλεσμα να μην συνειδητοποιούν ότι οι Κινέζοι θα τους πάρουν την πρωτοκαθεδρία στα πάντα. Τώρα ο Ντόναλντ Τραμπ τους προσεγγίζει ωμά, ως εξής: αν θέλετε να υπάρχει το ΝΑΤΟ ως αντίβαρο στον ρωσικό αναθεωρητισμό, θα πρέπει να αποδεχτείτε και την Κίνα ως απειλή. Θα πρέπει οι ένοπλες δυνάμεις σας να συμμετέχουν ενεργά στη φύλαξη των θαλάσσιων αρτηριών και στον έλεγχο της παραγωγής ενέργειας, μετάλλων και τροφίμων.
Για πολλούς Ευρωπαίους (εμάς ανάμεσά τους), η απαίτηση αυτή είναι υπερβολικά ριψοκίνδυνη. Η οικονομία της Ε.Ε. -ειδικά ο ενεργειακός της εφοδιασμός- έχει ήδη ζημιωθεί μετά τη ρήξη με τη Ρωσία. Τυχόν ρήξη με την Κίνα θα οδηγούσε σε απώλεια του μεγαλύτερου εξαγωγικού πελάτη της. Υπό αυτές τις συνθήκες, βραχυπρόθεσμα θα επικρατούσε βαθιά ύφεση, με εντελώς απρόβλεπτες συνέπειες για τη σταθερότητα της Ένωσης. Το τι μας συμφέρει μακροπρόθεσμα είναι άλλο θέμα, που θα πρέπει πάντως να διερευνηθεί.
Ας επιστρέψουμε στον Έλληνα κατάσκοπο. Η πληροφορία έφτασε στην ΕΥΠ από «συμμαχική υπηρεσία», και μπορούμε να μαντέψουμε ποια ήταν αυτή. Οι λεπτομέρειες της υπόθεσης δημοσιεύτηκαν γρήγορα, ο κατηγορούμενος ομολόγησε αμέσως, οπότε δεν επιτράπηκε η καλλιέργεια συνωμοσιολογίας. Ο συνολικός επικοινωνιακός χειρισμός ήταν εξωπραγματικά επιδέξιος για τα δικά μας δεδομένα. Υπό την επιθυμία της Υπερδύναμης, πλέον και η ελληνική κοινή γνώμη μυείται σε ένα παιχνίδι μακρινό, που όμως την αφορά πολύ περισσότερο απ’ όσο μπορεί να αντιληφθεί. Ένας νέος ψυχρός παγκόσμιος πόλεμος έρχεται ολοταχώς, και είναι μάλλον αδύνατο να μείνουμε αμέτοχοι.