Η «γάγγραινα» του υπερτουρισμού και το «τρανό» παράδειγμα της λίμνης Κουρνά στην Κρήτη  

Στο πλαίσιο 14ου Θερινού Σχολείου Περιβαλλοντικής Δημοσιογραφίας, που συνδιοργανώνεται από το Τμήμα Δημοσιογραφίας και Μέσων Μαζικής Επικοινωνίας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης σε συνεργασία με το Εργαστήριο Δημοσιογραφικών Σπουδών και Επικοινωνιακών Εφαρμογών του Τμήματος Επικοινωνίας και ΜΜΕ του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, βρεθήκαμε στην Κρήτη για να μελετήσουμε από κοντά εκτός από τη συμβολή και τον ρόλο του περιβαλλοντικού ρεπορτάζ στον χώρο της δημοσιογραφίας, τις δυνατότητες αλλά και τις πιέσεις που δέχεται το φυσικό μας περιβάλλον.  

Αν ανάμεσα στα δεκάδες πεδία έρευνας υπήρχε ένα μέρος που συμπύκνωνε με τον πιο ανάγλυφο τρόπο την αλόγιστη τουριστική εκμετάλλευση, αυτό ήταν αναμφίβολα η λίμνη Κουρνά στο Ρέθυμνο.  

Η μοναδική φυσική γλυκόνουρη λίμνη της Κρήτης, ένας προστατευόμενος υγρότοπος ιδιαίτερου οικολογικού ενδιαφέροντος και καταφύγιο σπάνιων ειδών, βιώνει τα τελευταία χρόνια τις συνέπειες ενός τουριστικού μοντέλου που κινείται χωρίς φρένα. Εκεί που η φύση απαίτησε αιώνες για να διαμορφώσει μια εύθραυστη οικολογική ισορροπία, η ανθρώπινη παρέμβαση μέσα σε λίγες δεκαετίες επέβαλε τους δικούς της κανόνες. Η εικόνα της λίμνης κατά τους θερινούς μήνες δεν παραπέμπει σε προστατευόμενο οικοσύστημα, αλλά σε ένα επιτηδευμένο θεματικό πάρκο.  

Εκατοντάδες θαλάσσια ποδήλατα κατακλύζουν τα νερά, ταβέρνες και τουριστικά καταστήματα έχουν περικυκλώσει τις όχθες, ενώ η ανεξέλεγκτη ροή επισκεπτών ασκεί αφόρητη πίεση στη χλωρίδα και την πανίδα της περιοχής. Η στάθμη του νερού υποχωρεί, οι βιότοποι κατακερματίζονται και η φυσική ομορφιά μετατρέπεται σε βιομηχανικό προϊόν ταχείας κατανάλωσης. Η λίμνη Κουρνά αποτελεί την επιτομή του πώς ο υπερτουρισμός μετατρέπεται σε πραγματική «γάγγραινα» για την ελληνική περιφέρεια, καταστρέφοντας ακριβώς εκείνο το φυσικό κεφάλαιο που αρχικά προσέλκυσε τους ταξιδιώτες.  

Το πρόβλημα είναι κυρίως δομικό. Η Ελλάδα συνεχίζει να μετρά την επιτυχία της τουριστικής της βιομηχανίας με αμιγώς ποσοτικούς δείκτες. Εκατομμύρια αφίξεις, πληρότητες εκατό τοις εκατό και ρεκόρ εσόδων. Όμως, πίσω από τους διθυραμβικούς αριθμούς κρύβεται η σταδιακή εξάντληση των φυσικών πόρων, η υποβάθμιση της ποιότητας ζωής των κατοίκων και η απώλεια της τοπικής ταυτότητας.