Ένα ακόμη προσυνέδριο, ενώ η σιωπηρή αποδοκιμασία μεγαλώνει

Ολοκληρώθηκε χθες ένα ακόμη προσυνέδριο της Νέας Δημοκρατίας στη ΔΕΘ. Ως είθισται, περίσσεψε η -αμετάβλητα- ξύλινη γλώσσα των Ελλήνων πολιτικών, συνδυασμένη με αόριστες υποσχέσεις ενός ιδανικού μέλλοντος. Όλα μπροστά σε ένα εντυπωσιακό video wall.

Ο πρωθυπουργός ήρθε, είδε, μίλησε και απήλθε. Νωρίτερα είχε εγκαινιάσει ένα μουσείο στο Παύλου Μελά, όπου θα εκτίθενται αρχαιολογικά ευρήματα του μετρό. Η ειρωνεία του πράγματος; Το ότι θα αργήσει πολύ να υπάρξει στάση του μετρό στο συγκεκριμένο σημείο. Και παρά την αξία μιας νέας πολιτιστικής υποδομής, η γειτονιά μάλλον θα προτιμούσε σύνδεση με σύγχρονο μέσο σταθερής τροχιάς. Συνεπώς, κάποιοι κάτοικοι της Δυτικής Θεσσαλονίκης θεώρησαν χάντρες και καθρεφτάκια τα ωραία λόγια για την παραμελημένη περιοχή τους.

Η δημοσκοπική εικόνα της κυβέρνησης δεν είναι καλή. Οι φίλοι της την αποδίδουν σε κόπωση, μετά από 7 χρόνια στην εξουσία. Οι σκεπτικοί αναρωτιούνται πού θα βρισκόταν στα γκάλοπ αν υπήρχε σοβαρή αντιπολίτευση.

Ειδικά στη… Συμπρωτεύουσα, τα πράγματα είναι αναλογικά χειρότερα, παρά την εκτέλεση τόσων δημόσιων έργων, μικρών και μεγάλων. Αν λάβουμε υπόψη και την παγιωμένη πια αποχή, περίπου 10-15% των ενηλίκων κατοίκων της εξακολουθούν να υποστηρίζουν τη ΝΔ, κι από αυτούς, ουκ ολίγοι την υποστηρίζουν εξ ανάγκης· αρκετοί είναι ταυτόχρονα ξενερωμένοι μα και φοβισμένοι μπροστά στο ενδεχόμενο επανάληψης του 2015. Το σταθερά υψηλό ποσοστό ηλικιωμένων υποστηρικτών του κόμματος λέει πολλά.

Η Θεσσαλονίκη εξακολουθεί να βασανίζεται από τις επιπτώσεις της οικονομικής κρίσης. Βασικά εκεί οφείλεται η ακατάσχετη γκρίνια που επικρατεί μεταξύ παραδοσιακών Νεοδημοκρατών, και όχι στη διαφοροποίηση των Σαμαρά-Καραμανλή. Πρόκειται για κακό κλίμα που αναπαράγεται ασταμάτητα, σε όλα τα κοινωνικά στρώματα· αρχές Μαΐου 2026, οι μοναδικοί διαπρύσιοι κήρυκες του κυβερνητικού έργου είναι αριστερογενείς ψηφοφόροι του Κυριάκου Μητσοτάκη.

Στην παρούσα φάση, σίγουρα δεν βοηθάει τον πρωθυπουργό το αγέρωχο στυλ του, όταν επισκέπτεται εργοτάξια, βιομηχανίες και δημόσιες υπηρεσίες. Ωστόσο, το εν λόγω στοιχείο θα περνούσε εντελώς απαρατήρητο αν όλα έβαιναν καλώς. Αυτό δεν συμβαίνει. Πάμπολλοι πολίτες σχολιάζουν αρνητικά τον κυβερνητικό τρόπο λειτουργίας, δηλαδή περίπου όσα κατήγγειλαν στην επιστολή τους οι 5 βουλευτές.

Την ίδια άποψη σε γενικές γραμμές συμμερίζονται –ομολογουμένως διακριτικά– το κόμμα και η ΚΟ. Δυσαρεστούνται από την υπερσυγκέντρωση εξουσιών, θίγονται όταν παλιά στελέχη του ΠΑΣΟΚ τους κουνάνε το δάχτυλο, έχουν κουραστεί να είναι μονίμως απολογητές. Και είναι απολογητές επειδή -εκ των πραγμάτων- συνομιλούν καθημερινά με το σώμα των συντηρητικών ψηφοφόρων, δηλαδή με τους δοκιμαζόμενους από το 2010 μεσοαστούς. Με όσους έχουν κουραστεί από 7 χρόνια διαπιστώσεων και ανακαλύψεων, με τελευταία εκείνη για τους 700 λουφαδόρους της ΕΘΕΛ.

Αξίζει να σημειωθεί πως οι ασκούντες εποικοδομητική κριτική δεν εστιάζουν τόσο πολύ στα αλλεπάλληλα σκάνδαλα. Αντίθετα, ανησυχούν πως δεν υπάρχει συγκροτημένη πρόταση για το παρόν το δικό τους και για το μέλλον των παιδιών τους· η ως τώρα αδράνειά της απέναντι στο έλλειμμα παραγωγικότητας λειτουργεί επιβαρυντικά. Στα μάτια τους, το επιτελικό κράτος απλώς επιδιώκει να κλείσει εκκρεμότητες της εποχής Σημίτη και των μνημονίων, δίχως να βεβαιώνεται πως παραμένουν σημαντικές. Κάποιες από αυτές έχουν καταστεί αδιάφορες, ενώ οι υπόλοιπες συχνά είναι… too little, too late.

Όσον αφορά τον υψηλό τιμάριθμο και το ανεπαρκές κοινωνικό κράτος, λίγα γίνονται. Ο λαός ενοχλείται όταν παρατηρεί πως πέφτει θύμα ολιγοπωλίων. Ο λαός ενοχλείται πληρώνοντας σε ιδιώτες υπηρεσίες για τις οποίες φορολογείται βαριά. Ο λαός ενοχλείται, διότι αρχίζει να αμφιβάλλει αν το επιτελικό κράτος εξυπηρετεί τα συμφέροντά του.

Την ίδια στιγμή, το πρωθυπουργικό περιβάλλον αντιμετωπίζει ως επικοινωνιακό ζήτημα κάθε τεκμηριωμένη κριτική, ενώ το περιεχόμενό της αυτό καθαυτό παραβλέπεται. Από τα ίδια πρόσωπα, ακόμη και λελογισμένη δημόσια επιφυλακτικότητα αντιμετωπίζεται ως αιτία τιμωρητικών αντιποίνων.

Εν τούτοις, δικαιολογείται τόσος αρνητισμός μεταξύ των πολιτών; Σίγουρα αιτιολογείται. Ας πάρουμε για παράδειγμα την προαναφερθείσα επιστολή των 5. Όταν τοποθετήθηκε πάνω στο θέμα, ο Κυριάκος Μητσοτάκης επέλεξε καθαρά τον τρόπο διακυβέρνησης (όπως τουλάχιστον ο ίδιος τον αντιλαμβάνεται) από την πολιτική. Ως εκ τούτου, με τις τοποθετήσεις του στο Ναύπλιο και μετά, αποστασιοποιήθηκε από σημαντικό μέρος των εκλογέων του 2023.

Προς το παρόν, η κυβέρνηση έχει βολευτεί πίσω από το επιχείρημα ότι σήμερα δεν υπάρχει βιώσιμη εναλλακτική πρόταση διακυβέρνησης. Εύστοχο επιχείρημα. Τούτου λεχθέντος, η κυβέρνηση δεν πέφτει δημοσκοπικά επειδή κάποιοι ψηφοφόροι της επιλέγουν άλλα κόμματα ή πρόσωπα. Πέφτει επειδή κάποιοι στρέφονται στην αποχή, όπως ακριβώς έπραξαν οι ψηφοφόροι του ΣΥΡΙΖΑ στις προηγούμενες εκλογές. Είναι άγνωστο το πού θα καταλήξουν τα νούμερα. Πάντως, αρκετοί από όσους την επέλεξαν το 2023 νιώθουν προσβεβλημένοι, και η προσβολή μπορεί να αποδειχθεί πολύ πιο ισχυρό κίνητρο από το συμφέρον.

Ωστόσο, εάν δεν συμβεί κάποιο κατακλυσμιαίο γεγονός, η ΝΔ θα επιτύχει διατήρηση της πρωτιάς. Ο Μητσοτάκης πιθανότατα θα είναι επικεφαλής της επόμενης μονοκομματικής ή δικομματικής κυβέρνησης. Δυστυχώς, υπάρχει πια ισχυρός φόβος ότι η επόμενη αυτή κυβέρνηση θα είναι εξαιρετικά δυσλειτουργική, ειδικά σε περίπτωση συνεργασίας με το ΠΑΣΟΚ.

Αν λοιπόν μείνει στην ίδια πορεία, η ΝΔ δεν θα κερδίσει τις μεθεπόμενες εκλογές, λόγω αποδεδειγμένης ανικανότητας να κυβερνήσει επ’ ωφελεία των Ελλήνων. Κινδυνεύει δηλαδή να έχει την τύχη των Εργατικών και των Τόρις. Ψηφοφόροι της θα στραφούν μαζικά σε κάτι άλλο, που ως τότε λογικά θα έχει διαμορφωθεί.

Απαντώντας στην αρνητική κριτική, οι πιο επίμονοι υποστηρικτές του πρωθυπουργού αποδίδουν τα όποια προβλήματα σε μια αιτία πανάρχαια: στο ότι αλαζόνες κόλακες τον έχουν απομονώσει. Πολύ πιθανώς έχουν δίκιο. Όταν όμως ερωτώνται πώς βρέθηκαν οι κόλακες εκεί και γιατί παραμένουν, απάντηση δεν δίνεται.