Η επαρχία ψηφίζει και η Αθήνα… αποφασίζει

Αν κοιτάξει κανείς μόνο τα ληξιαρχεία, η κοινοβουλευτική ομάδα της Νέας Δημοκρατίας είναι η πιο «επαρχιακή» των τελευταίων δεκαετιών. Περίπου το 74-75 % των βουλευτών της δεν γεννήθηκε ούτε στην Αθήνα ούτε στη Θεσσαλονίκη.

Γεννήθηκαν σε χωριά της Ημαθίας, σε κωμοπόλεις της Λάρισας, σε νησιά του Αιγαίου, σε ορεινά της Ηπείρου και Πελοποννήσου. Κι όμως, αυτή η μαζική επαρχιακή καταγωγή δεν φαίνεται πουθενά στις πολιτικές που ψηφίζονται. Είναι σαν να υπάρχει ένα αόρατο τείχος ανάμεσα στο «από πού κατάγομαι» και στο «τι ψηφίζω». Το τείχος αυτό έχει αρκετά ονόματα, κεντρικός σχεδιασμός, κομματική πειθαρχία, φόβος απώλειας της καρέκλας, διαγραφή του ενδεχόμενου υπουργοποίησης και μια βαθιά εσωτερικευμένη πεποίθηση ότι «τα πράγματα στην πρωτεύουσα είναι πιο… σοβαρά».

Υπάρχουν μελέτες που τα επιβεβαιώνουν όλα αυτά με αριθμούς.  Παρακολούθησαμε  τοποθετήσεις βουλευτών σε νομοσχέδια που αφορούσαν άμεσα στην περιφέρεια (αγροτικό, ενέργεια, υγεία, μεταφορές). Το αποτέλεσμα; Οι βουλευτές με καταγωγή από αγροτικές περιοχές είχαν κατά μέσο όρο μικρότερη διαφοροποίηση από την κομματική γραμμή, δηλαδή λιγότερο και από ό,τι οι βουλευτές Α’ και Β’ Αθήνας. Με άλλα λόγια, όσο πιο μακριά γεννήθηκε κάποιος, τόσο πιο… πειθήνιος εμφανίζεται όταν πατάει το κουμπί στην ολομέλεια. Οι ίδιες μελέτες έδειξαμ και κάτι ακόμα πιο αποκαλυπτικό, οι βουλευτές που διαμένουν μόνιμα στην Αθήνα ανεξαρτήτως καταγωγής ψηφίζουν «κεντρικά» σε ποσοστό 96 %. Όσοι διατηρούν ακόμα σπίτι και παρουσία στην περιφέρεια πέφτουν στο 89 %. Δηλαδή δεν είναι η καταγωγή που μετράει πια, είναι το πού κοιμάσαι τα τελευταία δέκα χρόνια. Κι εδώ μπαίνει το βαθύτερο πρόβλημα, η μετακόμιση στην Αθήνα δεν είναι απλώς γεωγραφική. Είναι πολιτιστική, κοινωνική, ταξική.

Ο βουλευτής από το χωριό φτάνει στην πρωτεύουσα, νοικιάζει ή αγοράζει διαμέρισμα σε Κολωνάκι-Λυκαβηττό κλπ, τα παιδιά του πάνε σε ιδιωτικό, οι παρέες του είναι πια δημοσιογράφοι, επιχειρηματίες, λομπίστες. Το χωριό μετατρέπεται σε «εκλογική περιφέρεια» που επισκέπτεται με το αεροπλάνο κάθε Παρασκευή απόγευμα και ξαναφεύγει Κυριακή βράδυ. Το πρόβλημα του αγρότη με το κόστος του πετρελαίου θέρμανσης γίνεται «τεχνικό ζήτημα» που θα το λύσει «ο αρμόδιος υπουργός». Και ο αρμόδιος υπουργός είναι συνήθως από την Αθήνα ή ακόμα χειρότερα από την επαρχία αλλά με δεκαετίες αθηναϊκής «αποτοξίνωσης».

Την εκλογική περιφέρεια την βλέπουμε κυρίως στις προεκλογικές καμπάνιες. Οι ψηφοφόροι και… επαρχιώτες συναντούν βουλευτές που μιλάνε τη διάλεκτό τους, που λένε «είμαι κι εγώ παιδί αγρότη», που φωτογραφίζονται με τρακτέρ, και μετά ψηφίζουν ακριβώς τα ίδια μέτρα που θα ψήφιζε ένας βουλευτής από τη Φιλοθέη. Η απογοήτευση δεν είναι πια μόνο πολιτική επεκτείνεται και σε υπαρξιακή ενώ εκφράζεται και με απορίες όπως «Μα κι αυτός από το διπλανό χωριό είναι, πώς το ψήφισε αυτό;»

Η επαρχία δεν ζητάει ρουσφέτι πια. Ζητάει απλώς να μην ξεχαστεί. Όμως η επαρχιακή καταγωγή έχει γίνει το πιο καλά φυλαγμένο μυστικό της ελληνικής Βουλής, υπάρχει στα χαρτιά, υπάρχει στις προεκλογικές αφίσες, υπάρχει στις ομιλίες για την “Ελλάδα δεν είναι μόνο η Αθήνα”,  αλλά εξαφανίζεται τη στιγμή που ανάβει το πράσινο λαμπάκι για την ψηφοφορία. Και το πιο τραγικό; Όσο πιο «επαρχιακή» είναι μια κοινοβουλευτική ομάδα στα ληξιαρχεία, τόσο πιο εύκολα πείθεται ότι οι αποφάσεις πρέπει να είναι «εθνικές» δηλαδή αθηνοκεντρικές. Γιατί η μεγαλύτερη νίκη της Αθήνας δεν είναι να βάλει δικούς της ανθρώπους στη βουλή. Είναι να πείσει τους επαρχιώτες ότι πρέπει να σκέφτονται ως Αθηναίοι για να μην θεωρούνται… γραφικοί. Μέχρι τότε, η περιφέρεια θα συνεχίσει να εκλέγει παιδιά της και η Αθήνα θα συνεχίσει να τα… υιοθετεί.

ΠΗΓΕΣ

https://www.hellenicparliament.gr/Vouleftes/Ana-Koinovouleftiki-Omada/?partyId=5051dbea-b9ea-4005-89f3-1ed083000058 – https://epolls.gr/CCS2023 – https://www.ekke.gr/  – https://link.springer.com/book/9783031112125 – https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/13608746.2020.1778525 – https://www.pol.auth.gr/  -https://ejpr.onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/1475-6765.12735 – https://link.springer.com/chapter/10.1007/978-3-031-09905-2_7