Αυτοί και οι άλλοι.. και ανάμεσα ο Σαββόπουλος!

Μέχρι και στην κηδεία ενός σπουδαίου Καλλιτέχνη καταφέραμε ως κοινωνία να διχαστούμε. Σε «δεξιούς» και «αριστερούς», σε «ποιοι πήγαν» και «ποιοι δεν πήγαν», σε «αυτούς που τιμούν» και «αυτούς που απορρίπτουν». Ακόμα και μπροστά στον θάνατο, επιμένουμε να κρατάμε ταμπέλες, να ορίζουμε στρατόπεδα, να ψάχνουμε αντιπάλους. Λες και η ψυχή του ανθρώπου που έφυγε χρειάζεται κομματική ταυτότητα ή πιστοποιητικό κοινωνικών φρονημάτων για να την αποχαιρετήσουμε.

Έγραψε πολύ εύστοχα ο Σταύρος Ξαρχάκος «Στο μικρό αυτό κομμάτι της γης που λέγεται Ελλάδα θέλουμε καλλιτέχνες σύμφωνα με το προσωπικό μας γούστο, τις απόψεις, τις κοσμοθεωρίες μας».

Ο Διονύσης Σαββόπουλος, όμως, δεν υπήρξε ποτέ «του ενός» ή «του άλλου». Υπήρξε καλλιτέχνης, και όπως όλοι οι αληθινοί καλλιτέχνες, κουβαλούσε αντιφάσεις, ανησυχίες, μεταστροφές. Τραγούδησε τα πάθη και τα όνειρα μιας χώρας που δεν σταμάτησε ούτε σταματά να παλεύει με τον εαυτό της. Άλλοτε αγαπήθηκε, άλλοτε αμφισβητήθηκε – όπως ακριβώς και η Ελλάδα. Αυτό από μόνο του θα έπρεπε να αρκεί για να του δείξουμε σεβασμό, χωρίς προσδιορισμούς. Αλλά τι λέω, ο θάνατος και μόνο ενός ανθρώπου, οποιουδήποτε ανθρώπου θα έπρεπε να αρκεί για να του δείξουμε σεβασμό, χωρίς προσδιορισμούς.

Αντί γι’ αυτό, τον μετατρέψαμε σε σύμβολο διαίρεσης και διχασμού. Μετράμε ποιος στάθηκε σε ποια πλευρά, ποιος δάκρυσε και ποιος γύρισε αλλού το βλέμμα, ποιος μίλησε και γιατί. Αναλύουμε, κατηγορούμε και κρίνουμε. Και μέσα σ’ αυτόν τον θόρυβο, ξεχνάμε τον άνθρωπο που έφυγε, και που άφησε μουσική που θα μείνει για πάντα. Για πάντα και για όλους, είτε δεξιούς, είτε αριστερούς.

Ο σεβασμός δεν έχει ιδεολογία. Δεν είναι προνόμιο καμίας παράταξης, όσο κι αν θέλουν κάποιοι να νιώθουν πως έχουν προνόμιο. Είναι στάση ζωής, είναι αξία, είναι η ικανότητα να αναγνωρίζεις το αποτύπωμα και την ουσία ενός άλλου ανθρώπου, ακόμα κι αν δεν συμφωνείς με όλα όσα πρέσβευε.

Όταν όμως ακόμα και ο θάνατος ενός δημιουργού γίνεται αφορμή για πολιτική αντιπαράθεση, δεν προσβάλλουμε μόνο τη μνήμη του, αλλά και τον εαυτό μας. Στο τέλος νικά η μικροψυχία, όχι η Δεξιά ή η Αριστερά στην «διεκδίκηση» ενός Καλλιτέχνη. Και όσο αφήνουμε τη μικροψυχία να καθορίζει τον δημόσιο λόγο, τόσο θα χάνουμε την ουσία, ότι ο Σαββόπουλος, με όλες του τις αντιφάσεις, δεν ανήκει σε κανέναν και ταυτόχρονα ανήκει σε όλους μας.

Γιατί η τέχνη δεν χωρά σε στρατόπεδα. Και η μουσική του, αυτή που συνόδεψε γενιές ολόκληρες, θα συνεχίσει να ενώνει εκεί όπου εμείς επιλέγουμε να χωριζόμαστε.

«Να μας έχει ο Θεός γερούς πάντα ν’ ανταμώνουμε και να ξεφαντώνουμε βρε με χορούς κυκλωτικούς κι άλλο τόσο ελεύθερους σαν ποταμούς».