Swedish Bitter: Γιατί χαρακτηρίζεται «ελιξίριο μακροζωίας» και ποιοι πρέπει να το αποφεύγουν

Το Swedish Bitter, γνωστό και ως «Σουηδικό Πικρό», είναι ένα μείγμα βοτάνων με χαρακτηριστικά πικρή γεύση, το οποίο εδώ και αιώνες χρησιμοποιείται παραδοσιακά για την υποστήριξη της πέψης. Κατά καιρούς έχει παρουσιαστεί ακόμη και ως «μυστικό της μακροζωίας», ένας χαρακτηρισμός που συνδέεται περισσότερο με την ιστορία και τη φήμη του παρά με τεκμηριωμένα επιστημονικά δεδομένα.

Η ιστορία του σημερινού Swedish Bitter συνδέεται με τον Σουηδό γιατρό και επιστήμονα Urban Hjärne. Στα τέλη του 17ου αιώνα δημιούργησε ένα πικρό φυτικό ελιξίριο, γνωστό ως «Hjärne’s Testament», το οποίο απέκτησε μεγάλη φήμη στη Σουηδία και αργότερα εξαπλώθηκε στην υπόλοιπη Ευρώπη.

Σύμφωνα με ερευνητές του Πανεπιστημίου της Ουψάλα, ο Hjärne παρασκεύασε την πρώτη γνωστή εκδοχή του ελιξιρίου στα τέλη του 1600, ενώ στις αρχές του 18ου αιώνα η οικογένειά του συνέβαλε στην ευρύτερη διάδοσή του. Η αρχική συνταγή περιλάμβανε, μεταξύ άλλων, γεντιανή, σαφράν και κινεζική ρίζα ραβέντι. Οι σημερινές παρασκευές, πάντως, διαφέρουν σημαντικά ως προς τη σύνθεσή τους. ⁠

Η φήμη του ανανεώθηκε τον 20ό αιώνα χάρη στην Αυστριακή βοτανολόγο Maria Treben, η οποία το παρουσίασε στο δημοφιλές βιβλίο της «Υγεία από το φαρμακείο του Θεού», αποδίδοντάς του πλήθος θεραπευτικών ιδιοτήτων.

Γιατί ονομάστηκε «ελιξίριο μακροζωίας»

Ο χαρακτηρισμός προέρχεται από παλαιότερες ευρωπαϊκές αντιλήψεις, σύμφωνα με τις οποίες τα πικρά φυτικά ελιξίρια βοηθούσαν τον οργανισμό να λειτουργεί καλύτερα και, κατά συνέπεια, να διατηρείται υγιής για περισσότερα χρόνια.

Στη σύγχρονη αγορά το Swedish Bitter κυκλοφορεί σε αρκετές παραλλαγές, με ή χωρίς αλκοόλ, και μπορεί να περιλαμβάνει βότανα όπως αλόη, αγγελική, μύρο, σαφράν, σέννα, καμφορά και ρίζα ραβέντι. Δεν υπάρχει, όμως, μία ενιαία σύνθεση: τα συστατικά και οι συγκεντρώσεις τους διαφέρουν από προϊόν σε προϊόν.

Η πικρή γεύση ορισμένων βοτάνων συνδέεται παραδοσιακά με την ενεργοποίηση των πεπτικών εκκρίσεων. Για τον λόγο αυτό, ανάλογα πάντοτε με τη σύνθεσή τους, τέτοιου τύπου σκευάσματα χρησιμοποιούνται κυρίως για:

• την προσωρινή ανακούφιση από ήπια δυσπεψία,
• το αίσθημα βάρους μετά το φαγητό,
• το φούσκωμα και τα αέρια,
• την προσωρινή απώλεια όρεξης,
• την περιστασιακή δυσκοιλιότητα, όταν περιέχουν υπακτικά βότανα.

Ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Φαρμάκων αναγνωρίζει την παραδοσιακή χρήση ορισμένων συνδυασμών πικρών βοτάνων για ήπιες πεπτικές ενοχλήσεις. Αυτό, ωστόσο, βασίζεται στη μακροχρόνια χρήση τους και δεν σημαίνει ότι το Swedish Bitter έχει αποδειχθεί πως προλαμβάνει ασθένειες ή αυξάνει το προσδόκιμο ζωής.⁠Μέχρι σήμερα δεν υπάρχουν επαρκείς κλινικές μελέτες που να αποδεικνύουν ότι το Swedish Bitter παρατείνει τη ζωή, «αποτοξινώνει» τον οργανισμό ή θεραπεύει παθήσεις. Επομένως, ο όρος «ελιξίριο μακροζωίας» πρέπει να αντιμετωπίζεται ως ιστορικός και εμπορικός χαρακτηρισμός, όχι ως επιστημονικό συμπέρασμα.

Η μακροζωία εξαρτάται από πολλούς παράγοντες, όπως η ισορροπημένη διατροφή, η άσκηση, ο επαρκής ύπνος, η αποφυγή του καπνίσματος, η ψυχική υγεία και η τακτική ιατρική παρακολούθηση. Κανένα μεμονωμένο βότανο ή συμπλήρωμα δεν μπορεί να αντικαταστήσει αυτές τις συνήθειες.

Ποιοι μπορούν να το χρησιμοποιούν

Ένα Swedish Bitter μπορεί να χρησιμοποιηθεί από υγιείς ενηλίκους, εφόσον ακολουθούν αυστηρά τις οδηγίες και τη δοσολογία του συγκεκριμένου προϊόντος. Όσοι λαμβάνουν φάρμακα ή αντιμετωπίζουν κάποιο χρόνιο πρόβλημα υγείας πρέπει να συμβουλεύονται προηγουμένως γιατρό ή φαρμακοποιό.Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται επειδή ορισμένες παρασκευές περιέχουν σέννα, αλόη ή ραβέντι, συστατικά με υπακτική δράση. Η συχνή ή παρατεταμένη χρήση τους μπορεί να προκαλέσει διάρροια, κοιλιακές κράμπες, αφυδάτωση και διαταραχές των ηλεκτρολυτών.