Εκλογές-θρίλερ στη Σερβία: Μεγαλειώδεις κινητοποιήσεις στο Βελιγράδι – Αύριο στήνονται οι κάλπες (VIDEO)

Σε κλίμα οριακής πολιτικής έντασης και με το Βελιγράδι να θυμίζει «καζάνι που βράζει», η Σερβία οδηγείται στις κρίσιμες βουλευτικές εκλογές της Κυριακής (25/10).

Η γιγαντιαία συγκέντρωση της Πέμπτης (22/10), όπου περισσότεροι από 150.000 πολίτες κατέκλυσαν την πλατεία Σλάβια και τους κεντρικούς οδικούς άξονες της πρωτεύουσας, επιβεβαίωσε ότι το φοιτητικό κίνημα «Student List» συνιστά πλέον τη σοβαρότερη πολιτική απειλή για το καθεστώς του Αλεξάνταρ Βούτσιτς στα 14 χρόνια διακυβέρνησής του.

Από την τραγωδία στο Νόβι Σαντ στη μαζική εξέγερση

Η αφετηρία της βαθιάς πολιτικής και κοινωνικής κρίσης τοποθετείται την 1η Νοεμβρίου 2024. Η κατάρρευση του τσιμεντένιου στεγάστρου στον μόλις ανακαινισμένο σιδηροδρομικό σταθμό του Νόβι Σαντ στοίχισε τη ζωή σε 16 ανθρώπους, προκαλώντας σοκ και οργή σε ολόκληρη τη χώρα.

Το δυστύχημα αποδόθηκε ευρέως στη συστημική διαφθορά, την κακοδιαχείριση των δημόσιων έργων και την έλλειψη διαφάνειας στις συμβάσεις με ξένες κατασκευαστικές εταιρείες. Οι πρώτες διαμαρτυρίες ξεπήδησαν από τα πανεπιστήμια, με τους φοιτητές να ζητούν την απόδοση ποινικών ευθυνών και τη δημοσιοποίηση όλων των εγγράφων του έργου.

Μέσα σε σχεδόν δύο χρόνια, οι φοιτητικές κινητοποιήσεις μετατράπηκαν στο μεγαλύτερο κύμα διαδηλώσεων που γνώρισε η Σερβία από τη λαϊκή εξέγερση του 2000 και την πτώση του Σλόμπονταν Μιλόσεβιτς. Οι πορείες, που διατήρησαν ειρηνικό χαρακτήρα, εξαπλώθηκαν από το Βελιγράδι και το Νόβι Σαντ σε δεκάδες πόλεις, συμπυκνώνοντας τη λαϊκή δυσαρέσκεια απέναντι στον αυταρχισμό και τον έλεγχο των θεσμών.

Η γέννηση της «Student List» και η τακτική υπαναχώρηση Βούτσιτς

Υπό το βάρος των διαρκών διαμαρτυριών, η πολιτική πίεση στον Αλεξάνταρ Βούτσιτς έφτασε στο κατακόρυφο. Ο Σέρβος ηγέτης αναγκάστηκε να παραιτηθεί από την προεδρία της χώρας και να προκηρύξει πρόωρες βουλευτικές εκλογές, επιλέγοντας να ηγηθεί ο ίδιος του Σερβικού Προοδευτικού Κόμματος (SNS) με στόχο την πρωθυπουργία.

Απέναντί του ορθώθηκε η «Student List» (Φοιτητική Λίστα), ένας ανεξάρτητος συνδυασμός 250 υποψηφίων –κυρίως φοιτητών, νέων επιστημόνων και πανεπιστημιακών καθηγητών– χωρίς κομματικούς αρχηγούς ή πολιτική προϊστορία. Με σύνθημα «Οι φοιτητές νικούν!», το κίνημα κατάφερε να συσπειρώσει ευρύτερες δυνάμεις της αντιπολίτευσης και της κοινωνίας των πολιτών, θέτοντας ως κεντρικό πυλώνα την πάταξη της διαφθοράς, την ανεξαρτησία της δικαιοσύνης και τον τερματισμό της κομματοκρατίας.

Η αντεπίθεση, οι καταγγελίες για «πραξικόπημα» και το τεταμένο κλίμα

Η προεκλογική περίοδος διεξήχθη σε περιβάλλον οξείας πολώνης. Ο Αλεξάνταρ Βούτσιτς, απευθυνόμενος σε υποστηρικτές του σε κλειστό στάδιο του Βελιγραδίου, εξαπέλυσε σφοδρή επίθεση κατά των φοιτητών, κατηγορώντας τους ότι εκτελούν «ξενόφερτο σχέδιο ανατροπής του κράτους» και επιχειρούν πραξικόπημα με εξωτερική χρηματοδότηση.

Την ίδια ώρα, οργανώσεις δικαιωμάτων καταγγέλλουν συστηματικό εκφοβισμό, απειλές και πιέσεις σε βάρος φοιτητών και ακαδημαϊκών που συμμετέχουν στη «Student List». Η ατμόσφαιρα παραμένει ηλεκτρισμένη καθώς, λίγες ώρες πριν ανοίξουν οι κάλπες, οι εισαγγελικές αρχές της πρωτεύουσας ανακοίνωσαν τη σύλληψη έξι ατόμων με την κατηγορία του σχεδιασμού βίαιων επεισοδίων την ημέρα της ψηφοφορίας.

Με τις δημοσκοπήσεις να δείχνουν οριακές διαφορές και την αντιπολίτευση να αμφισβητεί εκ των προτέρων τη διασφάλιση συνθηκών ελεύθερων εκλογών, η κάλπη της Κυριακής θεωρείται το πιο κρίσιμο πολιτικό τεστ της τελευταίας δεκαετίας για το μέλλον της Σερβίας.