Οι φυσικές ουσίες που έδειξαν δράση απέναντι σε σπάνιο καρκίνο

Μπορούν ορισμένες φυσικές ουσίες να αποτελέσουν στο μέλλον μέρος νέων αντικαρκινικών προσεγγίσεων; Αυτό το ερώτημα εξετάζουν επιστήμονες μέσα από μια νέα εργαστηριακή μελέτη, η οποία έφερε στο επίκεντρο πέντε φυτικές ουσίες και την επίδρασή τους σε έναν σπάνιο τύπο καρκίνου, το ινοσάρκωμα.

Η έρευνα, που δημοσιεύθηκε στο International Journal of Molecular Sciences, εξέτασε την κουρκουμίνη, τη βερβερίνη, τη βιοχανίνη Α, την κουκουρβιτακίνη Ε και τον φαιναιθυλεστέρα του καφεϊκού οξέος (CAPE), με στόχο να διαπιστωθεί πώς επηρεάζουν τα καρκινικά κύτταρα σε σύγκριση με φυσιολογικά κύτταρα.

Το ινοσάρκωμα αποτελεί έναν σπάνιο κακοήθη όγκο των μαλακών μορίων, ο οποίος αναπτύσσεται σε ιστούς που περιέχουν συνδετικά και μυϊκά κύτταρα. Η αντιμετώπισή του παραμένει δύσκολη, καθώς μια αποτελεσματική θεραπευτική προσέγγιση θα πρέπει να στοχεύει τα καρκινικά κύτταρα χωρίς να προκαλεί εκτεταμένες βλάβες στους υγιείς ιστούς.

Τι έδειξαν τα πειράματα στο εργαστήριο

Οι ερευνητές συνέκριναν την επίδραση των πέντε ουσιών σε κύτταρα ινοσαρκώματος ποντικού και σε φυσιολογικά μυϊκά κύτταρα αρουραίου. Μελέτησαν παραμέτρους όπως η επιβίωση των κυττάρων, τα ενεργειακά τους αποθέματα, η λειτουργία των μιτοχονδρίων και η εμφάνιση κυτταρικής γήρανσης.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσίασε η επίδραση των ουσιών στον κυτταρικό μεταβολισμό. Στα καρκινικά κύτταρα παρατηρήθηκε σημαντική μείωση των ενεργειακών αποθεμάτων, η οποία κυμάνθηκε περίπου από 83% έως 92%. Τη μεγαλύτερη επίδραση παρουσίασε η βερβερίνη, η οποία φάνηκε να διαταράσσει έντονα τον τρόπο με τον οποίο τα καρκινικά κύτταρα παράγουν και χρησιμοποιούν ενέργεια.

Αντίθετα, τα φυσιολογικά μυϊκά κύτταρα εμφάνισαν μικρότερη απώλεια ενέργειας, στοιχείο που υποδηλώνει ότι τα καρκινικά κύτταρα ενδέχεται να είναι πιο ευάλωτα σε παρεμβάσεις που επηρεάζουν τον μεταβολισμό τους.

Σημαντικό ρόλο στη μελέτη είχαν και τα μιτοχόνδρια, οι «μονάδες παραγωγής ενέργειας» των κυττάρων. Η βερβερίνη και το CAPE προκάλεσαν έντονες διαταραχές στη λειτουργία τους μέσα στα καρκινικά κύτταρα, περιορίζοντας πιθανώς τη δυνατότητά τους να επιβιώνουν και να πολλαπλασιάζονται.

Η ξεχωριστή δράση της κουρκουμίνης

Η κουρκουμίνη, η δραστική ουσία που βρίσκεται στον κουρκουμά, ξεχώρισε για διαφορετικό λόγο. Η ουσία φάνηκε να προκαλεί έντονη κυτταρική γήρανση στα κύτταρα του ινοσαρκώματος.

Περισσότερο από το 75% των καρκινικών κυττάρων που εκτέθηκαν στην κουρκουμίνη εμφάνισαν δείκτες γήρανσης, ενώ στα κύτταρα χωρίς θεραπεία το ποσοστό ήταν περίπου 16%-18%.

Η κυτταρική γήρανση σημαίνει ότι ένα κύτταρο σταματά να πολλαπλασιάζεται, χωρίς απαραίτητα να καταστρέφεται. Θεωρητικά, ένας τέτοιος μηχανισμός θα μπορούσε να περιορίσει την ανάπτυξη ενός όγκου, ωστόσο οι επιστήμονες υπογραμμίζουν ότι δεν έχει αποδειχθεί αν η επίδραση αυτή θα ήταν μόνιμη ή αν θα μπορούσε να συμβεί με τον ίδιο τρόπο μέσα σε έναν πραγματικό οργανισμό.

Παρόμοια δράση εμφάνισε και η βερβερίνη, η οποία επίσης οδήγησε αρκετά καρκινικά κύτταρα σε κατάσταση γήρανσης, με μικρότερη επίδραση στα φυσιολογικά κύτταρα.

Μια ουσία που φάνηκε ισχυρή αλλά δημιούργησε ανησυχίες

Η βιοχανίνη Α, μια φυτική ένωση που συναντάται μεταξύ άλλων στο κόκκινο τριφύλλι, έδειξε αρχικά ιδιαίτερα ισχυρή δράση απέναντι στα καρκινικά κύτταρα στο εργαστήριο. Ωστόσο, όταν δοκιμάστηκε σε προνύμφες κηρόσκωρου, ένα μοντέλο που χρησιμοποιείται συχνά σε πρώιμες δοκιμές τοξικότητας, παρουσίασε σημαντικά προβλήματα ασφάλειας.

Μόνο δύο από τις δέκα προνύμφες επέζησαν πέρα από το πρώτο 24ωρο έκθεσης στην ουσία, γεγονός που περιόρισε το ενδιαφέρον για περαιτέρω ανάπτυξή της χωρίς πρόσθετες μελέτες.

Παράλληλα, οι ερευνητές παρατήρησαν ότι μετά από μεγαλύτερη έκθεση ορισμένα γονίδια που βοηθούν τα καρκινικά κύτταρα να χρησιμοποιούν γλυκόζη και να επιβιώνουν ενεργοποιήθηκαν ξανά, πιθανώς ως μηχανισμός προσαρμογής στην πίεση της ουσίας.

Γιατί χρειάζεται ακόμη χρόνος πριν από οποιαδήποτε εφαρμογή

Στην τελική αξιολόγηση, η κουρκουμίνη και η βερβερίνη ήταν οι δύο ενώσεις που παρουσίασαν τον πιο ισορροπημένο συνδυασμό μεταξύ αντικαρκινικής δράσης στο εργαστήριο και χαμηλότερης τοξικότητας στα αρχικά μοντέλα.

Ωστόσο, οι επιστήμονες ξεκαθαρίζουν ότι τα αποτελέσματα δεν σημαίνουν πως η κατανάλωση κουρκουμά ή η λήψη συμπληρωμάτων κουρκουμίνης και βερβερίνης μπορεί να προλάβει ή να θεραπεύσει το ινοσάρκωμα.

Πριν από οποιαδήποτε πιθανή χρήση στον άνθρωπο απαιτούνται νέες μελέτες σε ζώα, ακριβής καθορισμός ασφαλών δόσεων, έλεγχος του τρόπου απορρόφησης των ουσιών από τον οργανισμό και, εφόσον τα αποτελέσματα παραμείνουν θετικά, κλινικές δοκιμές σε ανθρώπους.

Τα ευρήματα, πάντως, ανοίγουν έναν νέο δρόμο έρευνας γύρω από τον ρόλο του μεταβολισμού και των μιτοχονδρίων των καρκινικών κυττάρων, τα οποία αποτελούν πλέον έναν από τους πιθανούς στόχους για μελλοντικές θεραπείες.