Μπάρες πρωτεΐνης ή «βόμβες» ζάχαρης; Πώς μας «ξεγελούν» οι ετικέτες

Στην προσπάθειά τους να προωθήσουν τα προϊόντα τους με τον πιο ελκυστικό τρόπο, οι εταιρείες τροφίμων χρησιμοποιούν στρατηγικές που συχνά «θολώνουν» την κρίση του καταναλωτή. Μία από τις πιο διαδεδομένες τακτικές είναι ο όρος «health halo», ο οποίος αναφέρεται σε λέξεις, φράσεις ή οπτικά μηνύματα πάνω στις συσκευασίες που δημιουργούν την εντύπωση ότι ένα τρόφιμο είναι πολύ πιο υγιεινό από ό,τι είναι στην πραγματικότητα. Αν και ο όρος απασχολεί τους ειδικούς εδώ και δύο δεκαετίες, οι καταναλωτές εξακολουθούν να πέφτουν στην παγίδα, θεωρώντας ότι μια επιλεκτική αναφορά σε ένα θετικό χαρακτηριστικό ισοδυναμεί με ένα συνολικά υγιεινό προϊόν.

Η ένδειξη «φυσικό» αποτελεί ίσως την πιο συνηθισμένη περίπτωση παραπλάνησης. Σύμφωνα με τους ειδικούς, ο όρος «natural» στερείται ουσιαστικού νομικού και επιστημονικού περιεχομένου, καθώς επιτρέπεται η χρήση του σε προϊόντα που απλώς δεν περιέχουν τεχνητά αρώματα. Αυτό όμως δεν εμποδίζει το ίδιο τρόφιμο από το να είναι επιβαρυμένο με μεγάλες ποσότητες ζάχαρης, νατρίου ή κορεσμένων λιπαρών. Αντίστοιχα, οι ενδείξεις «fat-free» ή «χωρίς γλουτένη» δημιουργούν μια ψευδαίσθηση ασφάλειας. Η απουσία ενός συστατικού δεν αναιρεί το γεγονός ότι ένα επεξεργασμένο σνακ παραμένει πλούσιο σε θερμίδες, συντηρητικά ή τεχνητά γλυκαντικά, τα οποία συχνά προστίθενται για να βελτιώσουν τη γεύση μετά την αφαίρεση του λίπους.

Ανάλογη προσοχή απαιτείται και για τους ισχυρισμούς περί «πολύσπορων» προϊόντων ή τροφίμων με «υψηλή πρωτεΐνη». Ο όρος «multigrain» δεν ταυτίζεται με τα δημητριακά ολικής άλεσης, καθώς δηλώνει απλώς τη χρήση περισσότερων ειδών δημητριακών, τα οποία ενδέχεται να είναι πλήρως επεξεργασμένα. Παράλληλα, η ένδειξη υψηλής πρωτεΐνης χρησιμοποιείται συχνά ως «προπέτασμα καπνού» σε μπάρες δημητριακών που είναι γεμάτες ζάχαρη, προκειμένου να πλασαριστούν ως προϊόντα fitness. Τέλος, οι φωτογραφίες με φρούτα, ανθισμένα λιβάδια ή αθλούμενους ανθρώπους ενισχύουν υποσυνείδητα την πεποίθηση ότι το προϊόν προσφέρει οφέλη για την υγεία, γεγονός που σχεδόν ποτέ δεν αντικατοπτρίζει την πραγματική διατροφική αξία του περιεχομένου.

Το συμπέρασμα είναι σαφές: η ετικέτα στο μπροστινό μέρος της συσκευασίας είναι συχνά ένα εργαλείο μάρκετινγκ και όχι μια αντικειμενική περιγραφή του προϊόντος. Οι καταναλωτές που επιθυμούν να προστατεύσουν τη διατροφή τους οφείλουν να μην περιορίζονται στα μεγάλα γράμματα και τις εικόνες, αλλά να στρέφουν την προσοχή τους στον πίνακα θρεπτικών συστατικών στο πίσω μέρος της συσκευασίας, διαβάζοντας προσεκτικά ολόκληρη τη λίστα των συστατικών.

Γιατί ο καρκίνος εμφανίζεται συχνότερα σε ανύπαντρους