Προειδοποίηση για πυρηνικό ατύχημα στην Ουκρανία – Αυξάνεται ο κίνδυνος ενόψει του χειμώνα

Οι 38 χώρες πίσω από την προειδοποίηση

Προειδοποίηση για πυρηνικό ατύχημα στην Ουκρανία – Αυξάνεται ο κίνδυνος ενόψει του χειμώνα
Στιγμιότυπο βίντεο

Τον κίνδυνο ενός σοβαρού πυρηνικού ατυχήματος στην Ουκρανία κατά τη διάρκεια του φετινού χειμώνα αναδεικνύουν οι συνεχείς ρωσικές επιθέσεις στο ενεργειακό δίκτυο της χώρας. Οι ζημιές σε σταθμούς παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας, υποσταθμούς και γραμμές μεταφοράς έχουν επιβαρύνει ακόμη περισσότερο ένα σύστημα που βρίσκεται ήδη υπό μεγάλη πίεση, έπειτα από σχεδόν πέντε χρόνια πολεμικών συγκρούσεων.

Σήμα κινδύνου εκπέμπουν οι αρμόδιες αρχές πυρηνικής ασφάλειας 38 χωρών, οι οποίες απευθύνουν έκκληση προς τη Μόσχα να διακόψει τις επιθέσεις τόσο στις πυρηνικές εγκαταστάσεις όσο και στις υποδομές ηλεκτροδότησης που είναι απαραίτητες για τη λειτουργία τους.

Σε κοινή ανακοίνωσή τους, οι ευρωπαϊκοί και διεθνείς οργανισμοί εκφράζουν την έντονη ανησυχία τους για τις επιπτώσεις που μπορεί να έχει ο πόλεμος στην πυρηνική ασφάλεια της Ουκρανίας. Όπως επισημαίνουν, είναι πλέον επιτακτική ανάγκη να σταματήσουν τα πλήγματα σε εγκαταστάσεις και δίκτυα που εξασφαλίζουν την ασφαλή λειτουργία των πυρηνικών σταθμών.

Ο φόβος για διακοπή ρεύματος και τήξη πυρηνικού υλικού

Το μεγαλύτερο πρόβλημα αφορά την εξάρτηση των πυρηνικών αντιδραστήρων από την απρόσκοπτη ηλεκτροδότηση. Η σταθερή παροχή ρεύματος είναι απαραίτητη για τη λειτουργία των συστημάτων ψύξης, τα οποία διατηρούν το πυρηνικό καύσιμο σε ασφαλείς θερμοκρασίες.

Εάν η ηλεκτροδότηση διακοπεί και δεν μπορέσουν να λειτουργήσουν επαρκώς τα εφεδρικά συστήματα, υπάρχει κίνδυνος υπερθέρμανσης και τήξης του πυρηνικού υλικού. Μια τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε να οδηγήσει σε διαρροή ραδιενεργών ουσιών στην ατμόσφαιρα, με συνέπειες που θα ξεπερνούσαν κατά πολύ τα σύνορα της Ουκρανίας.

Οι προειδοποιήσεις επαναφέρουν στη μνήμη την πυρηνική καταστροφή του Τσερνόμπιλ το 1986, το σοβαρότερο πυρηνικό δυστύχημα στην ιστορία. Τότε, η έκλυση ραδιενεργών στοιχείων, μεταξύ των οποίων ιώδιο-131 και ισότοπα καισίου, επηρέασε εκτεταμένες περιοχές της Ουκρανίας, της Λευκορωσίας, της Ρωσίας, αλλά και της βόρειας και κεντρικής Ευρώπης.

Οι εννέα αντιδραστήρες και το χειρότερο σενάριο

Για την αυξανόμενη επικινδυνότητα της κατάστασης μίλησε στο Reuters ο Περ Στραντ, επικεφαλής των οργανισμών HERCA και NORA. Σύμφωνα με τον ίδιο, τα ρωσικά πλήγματα έχουν γίνει πιο καταστροφικά τις τελευταίες εβδομάδες, καθώς χρησιμοποιούνται μη επανδρωμένα αεροσκάφη με μεγαλύτερο φορτίο εκρηκτικών και αυξημένη ακρίβεια κατά την προσβολή στόχων.

Ο ίδιος περιέγραψε ως χειρότερη δυνατή εξέλιξη μια γενικευμένη κατάρρευση του ηλεκτρικού δικτύου της Ουκρανίας, η οποία θα επηρέαζε ταυτόχρονα και τους εννέα πυρηνικούς αντιδραστήρες της χώρας.

Όπως υπογράμμισε, ένα τέτοιο ενδεχόμενο δεν είναι αναπόφευκτο. Η έγκαιρη παρέμβαση και η άσκηση πίεσης προς τη Ρωσία, ώστε να σταματήσει τις επιθέσεις στις ενεργειακές υποδομές, θα μπορούσαν να αποτρέψουν μια επικίνδυνη εξέλιξη.

Παράλληλα, προειδοποίησε ότι, εφόσον δεν υπάρξει αποτέλεσμα στις διπλωματικές προσπάθειες, οι ευρωπαϊκές χώρες θα πρέπει να ενισχύσουν από κοινού τον σχεδιασμό αντιμετώπισης έκτακτων περιστατικών, προκειμένου να είναι προετοιμασμένες για τις συνέπειες ενός ενδεχόμενου πυρηνικού ατυχήματος.

Η παρέμβαση του ΔΟΑΕ και η κατάσταση στη Ζαπορίζια

Την ανησυχία για την ασφάλεια των πυρηνικών εγκαταστάσεων ενισχύουν και οι πρόσφατες επισημάνσεις του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας (ΔΟΑΕ). Το περασμένο Σάββατο, ο οργανισμός γνωστοποίησε ότι η στρατιωτική δραστηριότητα προκάλεσε αστάθεια στην ηλεκτροδότηση της Ουκρανίας κατά την προηγούμενη εβδομάδα, με αποτέλεσμα να καταγραφούν μειώσεις στην ισχύ ορισμένων μονάδων που βρίσκονται σε λειτουργία.

Η χώρα διαθέτει συνολικά τέσσερις πυρηνικούς σταθμούς ηλεκτροπαραγωγής, από τους οποίους οι τρεις λειτουργούν και καλύπτουν περίπου το 80% των ενεργειακών αναγκών της.

Ξεχωριστή περίπτωση αποτελεί ο πυρηνικός σταθμός της Ζαπορίζια, ο μεγαλύτερος στην Ευρώπη, ο οποίος βρίσκεται υπό ρωσικό έλεγχο σε περιοχή κοντά στη γραμμή του μετώπου. Αν και δεν παράγει σήμερα ηλεκτρική ενέργεια, χρειάζεται συνεχή εξωτερική τροφοδοσία για να διατηρεί ενεργά τα συστήματα ψύξης και να αποτρέπεται η υπερθέρμανση του πυρηνικού καυσίμου.

Μάλιστα, η ηλεκτρική ενέργεια που απαιτείται για τη λειτουργία των συστημάτων ασφαλείας του σταθμού εξακολουθεί να παρέχεται από το ουκρανικό δίκτυο, γεγονός που τον καθιστά ιδιαίτερα ευάλωτο σε ενδεχόμενες διακοπές.

Η κατάσταση περιπλέκεται ακόμη περισσότερο από τις αλληλοκατηγορίες μεταξύ Μόσχας και Κιέβου για τις επιθέσεις που έχουν σημειωθεί στην περιοχή του σταθμού, αλλά και για τις ζημιές στις γραμμές μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας που τον τροφοδοτούν.

Οι 38 χώρες πίσω από την προειδοποίηση

Την κοινή έκκληση συνυπογράφουν τρεις διεθνείς οργανισμοί που δραστηριοποιούνται στον τομέα της πυρηνικής και ακτινολογικής ασφάλειας: οι Ευρωπαϊκές Αρμόδιες Αρχές Ακτινοπροστασίας (HERCA), η Δυτικοευρωπαϊκή Ένωση Ρυθμιστικών Αρχών Πυρηνικής Ενέργειας (WENRA) και οι επικεφαλής των Σκανδιναβικών Αρχών Ακτινοπροστασίας (NORA).

Οι συγκεκριμένοι φορείς εκπροσωπούν συνολικά 38 κράτη, μεταξύ των οποίων όλα τα μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, οι Ηνωμένες Πολιτείες, η Βρετανία, ο Καναδάς και η Ιαπωνία.

Το μήνυμα των ρυθμιστικών αρχών είναι σαφές: η προστασία των πυρηνικών εγκαταστάσεων και η διασφάλιση της ηλεκτροδότησής τους αποτελούν επείγουσα προτεραιότητα, καθώς μια ενδεχόμενη αστοχία στα συστήματα ψύξης θα μπορούσε να προκαλέσει μια κρίση με διεθνείς διαστάσεις.

Θρίλερ στη Χαλκιδική με 36χρονο που έπεσε στη θάλασσα για να αποφύγει τη σύλληψη