Ίχνη κοκαΐνης στα ύδατα επηρεάζουν τους σολομούς

Ίχνη παράνομων ουσιών που καταλήγουν στα υδάτινα οικοσυστήματα μέσω των λυμάτων φαίνεται πως δεν παραμένουν αδρανή στο περιβάλλον, αλλά επηρεάζουν τη συμπεριφορά της άγριας ζωής με τρόπους που ακόμη δεν έχουν πλήρως αποσαφηνιστεί.

Νέα επιστημονική μελέτη σε νεαρούς σολομούς του Ατλαντικού καταγράφει ότι η έκθεση σε κοκαΐνη και στον βασικό της μεταβολίτη, τη βενζοϋλεκγονίνη, συνδέεται με αυξημένη κινητικότητα και μεγαλύτερη διασπορά των ψαριών στο φυσικό περιβάλλον.

Τα αποτελέσματα δημοσιεύτηκαν στο περιοδικό Current Biology και ενισχύουν την επιστημονική ανησυχία γύρω από τις λεγόμενες αναδυόμενες χημικές ρυπάνσεις.

Στο πλαίσιο της έρευνας, επιστήμονες εμφύτευσαν σε σολομούς βραδείας αποδέσμευσης ουσίες κοκαΐνης ή βενζοϋλεκγονίνης, ενώ μια τρίτη ομάδα ψαριών χρησιμοποιήθηκε ως ομάδα ελέγχου χωρίς έκθεση σε χημικές ουσίες. Στη συνέχεια, τα ψάρια απελευθερώθηκαν σε φυσική λίμνη στη Σουηδία και παρακολουθήθηκαν για διάστημα οκτώ εβδομάδων.

Τα δεδομένα έδειξαν ότι τα ψάρια που είχαν εκτεθεί στον μεταβολίτη παρουσίασαν τη μεγαλύτερη μεταβολή στη συμπεριφορά τους. Κολυμπούσαν σημαντικά μεγαλύτερες αποστάσεις και είχαν διασπαρεί έως και αρκετά χιλιόμετρα μακριά από το σημείο απελευθέρωσης, σε σύγκριση με την ομάδα ελέγχου. Η αυξημένη κινητικότητα αποδίδεται από τους ερευνητές σε πιθανές επιδράσεις στο νευρικό σύστημα των ζώων.

Οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι τέτοιου είδους αλλαγές μπορεί να έχουν ευρύτερες οικολογικές συνέπειες, καθώς η μεγαλύτερη μετακίνηση συνεπάγεται αυξημένη κατανάλωση ενέργειας, διαφοροποίηση στη συμπεριφορά αναζήτησης τροφής και ενδεχομένως μεγαλύτερη έκθεση σε θηρευτές.

Ο επικεφαλής της μελέτης ανέφερε ότι, αν και η πλήρης εικόνα των συνεπειών παραμένει άγνωστη, είναι πιθανό να προκύπτουν «αντισταθμίσεις» για τα ζώα που εκτίθενται σε τέτοιες ουσίες, επηρεάζοντας τη φυσική τους κατάσταση και την επιβίωσή τους.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το εύρημα ότι ο μεταβολίτης της κοκαΐνης φαίνεται να έχει ισχυρότερη επίδραση από την ίδια την ουσία, κάτι που αποδίδεται στις υψηλότερες συγκεντρώσεις του που ανιχνεύονται στο περιβάλλον μέσω των λυμάτων.

Η μελέτη εντάσσεται σε ένα ευρύτερο πεδίο ερευνών που εξετάζουν τις επιδράσεις φαρμακευτικών και ψυχοδραστικών ουσιών στα υδάτινα οικοσυστήματα. Τα τελευταία χρόνια έχουν καταγραφεί αντίστοιχα ευρήματα για αντικαταθλιπτικά και άλλες ουσίες, τα οποία φαίνεται να μεταβάλλουν τη συμπεριφορά διαφόρων ειδών ψαριών, από την τόλμη μέχρι την αντίδρασή τους απέναντι σε κινδύνους.

Ωστόσο, επιστήμονες τονίζουν ότι τα υδάτινα περιβάλλοντα δεν εκτίθενται σε μεμονωμένες ουσίες, αλλά σε σύνθετα μείγματα ρύπων, γεγονός που δυσχεραίνει την αποτίμηση των συνολικών επιπτώσεων. Παράλληλα, υπογραμμίζεται η ανάγκη για περαιτέρω έρευνα σε συνθήκες που προσομοιώνουν περισσότερο το φυσικό περιβάλλον.

Στο επίπεδο της περιβαλλοντικής διαχείρισης, ειδικοί επισημαίνουν ότι η βελτίωση της επεξεργασίας λυμάτων και ο περιορισμός της απόρριψης ανεπεξέργαστων υδάτων θα μπορούσαν να συμβάλουν ουσιαστικά στη μείωση της επιβάρυνσης των οικοσυστημάτων.

Τα νέα δεδομένα αναδεικνύουν ότι η ρύπανση από χημικές ουσίες, ακόμη και σε ίχνη, μπορεί να έχει απρόβλεπτες βιολογικές επιδράσεις, ανοίγοντας νέο κύκλο επιστημονικής διερεύνησης για τον τρόπο με τον οποίο οι ανθρώπινες δραστηριότητες επηρεάζουν τη συμπεριφορά της άγριας ζωής.