ΙΝΣΕΤΕ – Τουρισμός: Τα νούμερα του 2025, οι βασικές αγορές, η ανθεκτικότητα

Ποιες αγορές ευθύνονται για την αύξηση των εισπράξεων και ποια παρουσιάζει σημάδια κόπωσης; Γιατί συρρικνώνεται η μέση διάρκεια παραμονής; Ποιες περιφέρειες πρωταγωνιστούν και πως κινείται η Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας; Οι έξι προκλήσεις της επόμενης μέρας.

Της Ντέπυς Χιωτοπούλου (hiotopoulou@gmail.com)

«Εισερχόμενος τουρισμός στην Ελλάδα 2025 – Εξελίξεις και τάσεις σε σχέση με το 2024 και το 2019» είναι ο τίτλος της νέας μελέτης που παρουσιάζει ο ΙΝΣΕΤΕ για τα συνολικά μεγέθη του 2025.

Τριάντα οκτώ (38) εκατομμύρια αφίξεις καταγράφηκαν το 2025 στην Ελλάδα, δίχως να υπολογίζεται η κρουαζιέρα, με αύξηση 5,6% σε σχέση με το 2024. Οι δε εισπράξεις ανήλθαν σε 22,6 δις ευρώ (+9,8%) επίσης δίχως την κρουαζιέρα. Συνυπολογίζοντας και τις εισπράξεις από την κρουαζιέρα, το σύνολο των εισπράξεων ανήλθε σε 23.627 εκατ. € (+9,4%).

Οι δε διανυκτερεύσεις έφτασαν τα 233,1 εκατ. (+0,9%) σε σχέση με το 2024. Η Μέση Δαπάνη ανά Διανυκτέρευση (ΜΔΔ) αυξήθηκε κατά 8,8% από το 2024 φτάνοντας τα 97 ευρώ ανά διανυκτέρευση, όταν το 2024 ήταν 89 ευρώ και το 2019 76 ευρώ.

Ωστόσο, λόγω διαρκούς μείωσης της Μέσης Διάρκειας Παραμονής (ΜΔΠ), που πλέον ανέρχεται σε 6,1 διανυκτερεύσεις, έναντι 6,4 το 2024 (μείωση -4,5%) και 7,4 προ πανδημίας Covid (-17,2%), οι διανυκτερεύσεις, αν και ανήλθαν σε νέο υψηλό επίπεδο, παραμένουν στα επίπεδα των 230 εκατ. όπως όλα τα χρόνια από το 2019.

Ως αποτέλεσμα της μείωσης της ΜΔΠ και της αύξησης της ΜΔΔ, η Μέση κατά Κεφαλή Δαπάνη (ΜΚΔ) παρουσιάζει μικρή αύξηση τόσο έναντι του 2024 (+3,9%), όσο και του 2019 (+5,5%) και ανέρχεται πλέον στα 595 ευρώ, έναντι 573 ευρώ το 2024 και 564 ευρώ το 2019.

Υπάρχουν όμως και σημαντικές αγορές για τις οποίες η ΜΚΔ παρουσίασε μείωση έναντι του 2019 παρά τον πληθωρισμό 20%: Γερμανία -13,5%, Αυστρία: -13,2%, Ιταλία: -10,0%, Γαλλία:-5,1% και Ολλανδία -0,9%.

Συρρίκνωση της Μέσης Διάρκειας Παραμονής

Η μείωση της ΜΔΠ μπορεί να αποδοθεί σε τρεις δομικές αλλαγές που δρουν συμπληρωματικά:

α. διεθνής τάση για μικρότερης διάρκειας ταξίδια,

β. περιορισμός της διάρκειας των ταξιδιών καθώς το ημερήσιο κόστος αυξάνει και μάλιστα σε μια εποχή που οι πολίτες των κύριων (ευρωπαϊκών) αγορών μας αντιμετωπίζουν οικονομικές δυσκολίες.

γ. αύξηση του μεριδίου των ημερήσιων ταξιδιωτών -που κατά +90% προέρχονται από τις τέσσερεις όμορες χώρες (Αλβανία, Β. Μακεδονία, Βουλγαρία, Τουρκία)- από 7,5% σε 9,3%.

Είναι αξιοσημείωτο ότι η ΜΚΔ των ημερήσιων επισκεπτών (94 ευρώ), δηλαδή ημερήσια δαπάνη που ισοδυναμεί με ΜΔΔ, είναι στα ίδια επίπεδα με την ΜΔΔ συνολικά (97 ευρώ), ένδειξη ισχυρής καταναλωτικής δύναμης των επισκεπτών αυτών που θα μπορούσε να αξιοποιηθεί περαιτέρω με την διαμονή τους στην Ελλάδα.

City break

Σε διαφορετική κατηγορία εντάσσεται ένας τέταρτος παράγοντας που επίσης συμπιέζει τη ΜΔΠ για στατιστικούς λόγους, αν και από μόνος του αποτελεί ιδιαίτερα θετική εξέλιξη για τον ελληνικό τουρισμό: η δυναμική ανάπτυξη του τουρισμού city break έχει οδηγήσει σε αύξηση του μεριδίου της Αττικής στο σύνολο των επισκέψεων από 16,2% το 2019 σε 22,3% το 2024 και 23,2% το 2025.

Καθώς τα city breaks χαρακτηρίζονται από τη φύση τους από μικρότερη διάρκεια παραμονής σε σχέση με τον τουρισμό για «ήλιο και θάλασσα», η ενίσχυση του μεριδίου του συγκεκριμένου τύπου ταξιδιού αναπόφευκτα συνεισφέρει στην περαιτέρω μείωση της μέσης διάρκειας παραμονής σε εθνικό επίπεδο.

MICE τουρισμός

Επίσης, παρατηρείται σημαντική αύξηση του μεριδίου των επαγγελματικών ταξιδιών από 5% σε 7% του συνόλου, που προήλθε από αύξησή τους κατά +76% μεταξύ 2019 και 2025.

Η τάση αυτή αντανακλά τη σταδιακή εδραίωση της Ελλάδας ως προορισμού MICE και σηματοδοτεί τις δυνατότητες περαιτέρω ανάπτυξης με τη δημιουργία εθνικού σχεδίου MICE που θα περιλαμβάνει και την ανάπτυξη Διεθνούς Συνεδριακού Κέντρου στην Αθήνα.

Οι αγορές που οδήγησαν την αύξηση εισπράξεων το 2025

Τρεις αγορές οδηγούν την αύξηση των εισπράξεων το 2025:

-η Μεγάλη Βρετανία με τη μεγαλύτερη συνεισφορά στην αύξηση των εισπράξεων κατά 2,0 δισ. το 2025 έναντι του 2024, με αύξηση 582 εκατ. ή 28,9% της συνολικής αύξησης

-η Τουρκία με 169 εκατ. ευρώ ή 8,4% της συνολικής αύξησης και

-οι ΗΠΑ με 153 εκατ. ευρώ ή 7,6% της συνολικής αύξησης.

Οι τρεις αυτές αγορές συνεισέφεραν το 44,8% της συνολικής αύξησης των εισπράξεων.

Αξιοσημείωτη είναι η γεωγραφική διασπορά της ζήτησης — χαρακτηριστικό που λειτουργεί ως «ασφαλιστική δικλείδα» έναντι εξάρτησης από μία αγορά — παρέχοντας στον ελληνικό τουρισμό ευελιξία και ανθεκτικότητα.

Η αγορά με τη μεγαλύτερη κόπωση

Σύμφωνα με τη μελέτη του ΙΝΣΕΤΕ «Εισερχόμενος τουρισμός στην Ελλάδα 2025 – Εξελίξεις και τάσεις σε σχέση με το 2024 και το 2019», η μεγαλύτερη αγορά, η γερμανική, παρουσιάζει σημάδια κόπωσης με την ΜΚΔ να εμφανίζει συνεχή μείωση (-7,2% σε σχέση με το 2024 και -13,5% σε σχέση με το 2019), λόγω στασιμότητας της ΜΔΔ και μείωσης της ΜΔΠ.

Έτσι, παρά την αύξηση των αφίξεων κατά +10,2% έναντι του 2024, η αύξηση των εισπράξεων περιορίστηκε σε μόλις +2,2% και, έναντι του 2019, κατά +47,8% και +27,9% αντίστοιχα.

Το 2025 καταγράφηκαν 5.951.000 αφίξεις Γερμανών τουριστών (μερίδιο 15,7%), οι εισπράξεις ανήλθαν σε 3.785 εκατ. ευρώ (μερίδιο 16,7%), οι διανυκτερεύσεις σε 47.884.000 (μερίδιο 20,5%), η ΜΚΔ διαμορφώθηκε στα 636 ευρώ, η ΜΔΔ στα 79 ευρώ και η ΜΔΠ στις 8 διανυκτερεύσεις.

Οι Περιφέρειες

Σε επίπεδο Περιφερειών, η διαφορά μεταξύ τουριστικά ανεπτυγμένων και υπολοίπων διευρύνεται. Οι πέντε ανεπτυγμένες Περιφέρειες -Αττική, Νότιο Αιγαίο, Κρήτη, Κεντρική Μακεδονία, Ιόνια Νησιά- συγκεντρώνουν το 90% των εισπράξεων.

Η Αττική αναδεικνύεται ως κύριος μοχλός ανάπτυξης — με το 54% της συνολικής αύξησης εισπράξεων το 2025 να αποδίδεται σε αυτή — ενώ το Νότιο Αιγαίο καταγράφει την υψηλότερη Μέση Δαπάνη ανά Επίσκεψη πανελλαδικά (869 ευρώ).

Αντίθετα, η Κρήτη εμφανίζει μείωση εισπράξεων -5% παρά την αύξηση επισκέψεων, συνεχίζοντας μια τάση που ξεκίνησε το 2024 (-12% σε σχέση με 2023). Παρόμοια εικόνα παρουσιάζουν τα Ιόνια Νησιά (-4,1% εισπράξεις έναντι +10% σε επισκέψεις).

Μείωση στην ΠΚΜ

Σημαντική μείωση διανυκτερεύσεων παρουσιάζει η Κεντρική Μακεδονία (-8,6% έναντι του 2024, -30,5% έναντι του 2019).

Τα δεδομένα αυτά καθιστούν επιτακτική τη στρατηγική επανατοποθέτηση και των τριών Περιφερειών (ΠΚΜ, Κρήτης και Ιονίων Νήσων) προς αγορές υψηλής δαπάνης, μέσω στοχευμένων επενδύσεων για την αναβάθμιση του προϊόντος τους.

Οι τρεις Περιφέρειες εντάσσονται στη ζώνη της ‘πρόκλησης’. Σε αντίθεση με την Ήπειρο, τη Δυτική Μακεδονία, την Πελοπόννησο κλπ. που χαρακτηρίζονται ως «ανεκμετάλλευτη δυναμική».

Οι έξι προκλήσεις

Σύμφωνα με τη μελέτη του ΙΝΣΕΤΕ «Εισερχόμενος τουρισμός στην Ελλάδα 2025 – Εξελίξεις και τάσεις σε σχέση με το 2024 και το 2019», οι έξι (6) προκλήσεις για την επόμενη μέρα του ελληνικού τουρισμού είναι:

1.Ενίσχυση της Μέσης Διάρκειας Παραμονής

2.Χωρική και περαιτέρω χρονική επέκταση της τουριστικής δραστηριότητας

3.Στρατηγική επανατοποθέτηση ώριμων τουριστικών Περιφερειών (Κεντρική Μακεδονία, Κρήτη, Ιόνια Νησιά) σε αγορές υψηλής δαπάνης

4.Στόχευση long haul αγορών

5.Αξιοποίηση κρουαζιέρας

6.Ενίσχυση ακτοπλοϊκής ζήτησης.

Άνοδος της κρουαζιέρας

Μία ακόμη τάση σχετίζεται με την ενίσχυση της κρουαζιέρας, από μισό δισ. ευρώ έσοδα το 2019 σε 1 δισ. ευρώ το 2024 και το 2025, πιθανότατα λόγω αύξησης των απευθείας αεροπορικών συνδέσεων του ΔΑΑ με τις ΗΠΑ.

Η βελτίωση της εμπορικής υποδομής των λιμένων, σε συνδυασμό με την ανάπτυξη τουριστικών εμπειριών και υπηρεσιών εξυπηρέτησης στο πλαίσιο ολοκληρωμένης διαχείρισης προορισμών, αποτελεί ζητούμενο για την αύξηση της δαπάνης ανά αποβίβαση και την τόνωση των τοπικών οικονομιών.

Το σύνολο των αφίξεων κρουαζιερόπλοιων ανήλθε σε 6.129 το 2025, παρουσιάζοντας αύξηση 11,6% έναντι του 2024 (5.490 αφίξεις), ενώ οι αποβιβάσεις επιβατών από τα κρουαζιερόπλοια έφτασαν τις 8.416.000, παρουσιάζοντας αύξηση 6,2% έναντι του 2024 (7.928.000).

Αεροπορικές, οδικές, ακτοπλοϊκές αφίξεις

Επίσης, στην έρευνα του ΙΝΣΕΤΕ καταγράφεται και η περαιτέρω ενίσχυση του μεριδίου των τουριστών που έρχονται αεροπορικώς, 73,2% το 2025 σε σχέση με 66,1% την προ-Covid εποχή το 2019.

Αντίθετα, οι οδικώς εισερχόμενοι παρουσιάζουν οριακή αύξηση (+0,8%) έναντι του 2019, με αποτέλεσμα το μερίδιό τους στις αφίξεις να έχει μειωθεί από 30,6% το 2019 σε 25,4% το 2025.

Λόγω της σημαντικά υψηλότερης ΜΚΔ των αεροπορικώς εισερχομένων (733 ευρώ) έναντι των οδικώς εισερχομένων (190 ευρώ), τα αντίστοιχα μερίδια στις εισπράξεις είναι 90,2% και 8,1%.

Ακόμα, καθώς οι ακτοπλοϊκώς εισερχόμενοι τουρίστες έχουν υψηλή ΜΔΠ και ΜΚΔ, η ενίσχυση της ακτοπλοϊκής ζήτησης θα έχει θετική επίπτωση γενικά και ειδικότερα στις Περιφέρειες Ηπείρου, Δυτικής Ελλάδας και Πελοποννήσου που έχουν απευθείας σύνδεση με Ιταλία.

Μείωση της εποχικότητας

Άλλη μια εξέλιξη είναι η μείωση της εποχικότητας, έστω κι αν παραμένει πολύ έντονη: Το Γ’ τρίμηνο πλέον αντιπροσωπεύει το 52,4% των αφίξεων, 52,9% των διανυκτερεύσεων και το 52,5% των εισπράξεων έναντι 56%, 58,5% και 59,3% αντίστοιχα το 2019.

Επίσης, παρατηρείται υπεροχή του Β’ τριμήνου έναντι του Γ’ και συγκεκριμένα με 103 ευρώ η Μέση Διάρκεια Διαμονής (έναντι 96 ευρώ το Γ’ τρίμηνο), 6,6 μέρες η Μέση Διάρκεια Παραμονής (έναντι 6,2 το Γ’ τρίμηνο) και 684 ευρώ η Μέση κατά Κεφαλή Δαπάνη έναντι 596 ευρώ το Γ’ τρίμηνο.