Thess Intec: Λίμνη ή βούρκος; Πάντως όχι Τεχνολογικό Πάρκο 4ης Γενιάς (ΦΩΤΟ-VIDEO)

Κάθε άλλο παρά με γοργούς ρυθμούς φαίνεται να προχωρά η ανάπτυξη του Τεχνολογικού Πάρκου 4ης Γενιάς – Thess Intec στην Περαία στον δήμο Θερμαϊκού, αφού η έκταση όπου αναμένεται – κάποια στιγμή – να φιλοξενήσει επιχειρήσεις και πανεπιστήμια, παραμένει μέχρι και σήμερα ένα απέραντο έλος και το μοναδικό «έργο» που πράγματι έχει ολοκληρωθεί είναι η περίφραξη και η…ταμπέλα. Τη σημερινή εικόνα στο project με τον περισπούδαστο τίτλο «Τεχνολογικό Πάρκο 4ης γενιάς Thess INTEC» αποτυπώνουν ακριβώς οι εικόνες από το drone του TheOpinion.

Βάσει σχεδιασμού, το έργο επρόκειτο να αναπτυχθεί σε έκταση περίπου 760.000 τετραγωνικών μέτρων στον οικισμό Τσαΐρια, που βρίσκεται πολύ κοντά στο αεροδρόμιο «Μακεδονία», οι συνολικές κτιριακές εγκαταστάσεις αναμένεται να φτάσουν περίπου τα 250.000 τ.μ. ενώ ο βασικός προϋπολογισμός για τα έργα υποδομών και το πρώτο κτιριακό συγκρότημα ξεπερνά τα 70 εκατομμύρια ευρώ, εκ των οποίων τα 34 εκατ. ευρώ διατίθενται από το Ταμείο Ανάκαμψης. Ωστόσο, ήδη το μεγαλύτερο μέρος αυτών επιστρέφεται, αφού οι πόροι δεν προλαβαίνουν να αξιοποιηθούν μέχρι το ερχόμενο καλοκαίρι που το Ταμείο Ανάκαμψης ολοκληρώνεται και θα αντικατασταθούν από κονδύλια του κρατικού προϋπολογισμού, όπως τουλάχιστον είχε διαβεβαιώσει ο υπουργός Ανάπτυξης, Τάκης Θεοδωρικάκος. Υπενθυμίζεται ότι το έργο, όπως είχε ειπωθεί αρχικά επρόκειτο να γίνει μόνο με ιδιωτικά κεφάλαια σε έκταση του ελληνικού δημοσίου…

Αρχικά η ανάπτυξη επρόκειτο να γίνει κυρίως μέσω ιδιωτικών επενδύσεων, με την εταιρεία να κατασκευάζει περίπου το 10% των κτιρίων, ενώ το υπόλοιπο 90% θα υλοποιούνταν από επιχειρήσεις και ερευνητικούς φορείς που θα εγκατασταθούν στο πάρκο.

Οι πρόδρομες εργασίες στην περιοχή ξεκίνησαν τρία χρόνια νωρίτερα, και πιο συγκεκριμένα τον Δεκέμβριο του 2023, και όπως φαίνεται και στις εικόνες από το drone του TheOpinion, παρέμειναν «πρόδρομες».

Οι εικόνες από ψηλά αποτυπώνουν με τον πιο εύγλωττο τρόπο την πραγματική κατάσταση της έκτασης όπου σχεδιάζεται να αναπτυχθεί το Thess Intec. Αντί για εργοτάξιο ενός φιλόδοξου τεχνολογικού πάρκου, το τοπίο παραμένει ένας εκτεταμένος υγρότοπος με μεγάλες λεκάνες νερού, διάσπαρτες νησίδες χώματος και επιχωματώσεις που διακόπτονται από λιμνάζοντα νερά.

Στο μεγαλύτερο μέρος της έκτασης φαίνεται να κυριαρχεί το νερό. Τα τμήματα που έχουν επιχωματωθεί σχηματίζουν πρόχειρους διαδρόμους γης μέσα σε μια περιοχή που εξακολουθεί να λειτουργεί υδρολογικά σαν λεκάνη συγκέντρωσης υδάτων. Οι στενές λωρίδες επιχώσεων και τα χωμάτινα αναχώματα δείχνουν περισσότερο προσπάθειες διαμόρφωσης του εδάφους παρά μια οργανωμένη κατασκευαστική δραστηριότητα μεγάλης κλίμακας.

Το γεγονός ότι η έκταση παραμένει σε μεγάλο βαθμό πλημμυρισμένη επιβεβαιώνει τις επισημάνσεις των περιβαλλοντικών και γεωτεχνικών μελετών, οι οποίες κάνουν λόγο για περιοχή με έντονα υδρολογικά χαρακτηριστικά και ανάγκη εκτεταμένων αποστραγγιστικών και αντιπλημμυρικών παρεμβάσεων πριν μπορέσει να φιλοξενήσει βαριές κτιριακές εγκαταστάσεις.

Από…40 κύματα οι περιβαλλοντικές μελέτες

Η Στρατηγική Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΣΜΠΕ) αποτέλεσε ένα από τα πιο κρίσιμα στάδια στη διαδικασία θεσμοθέτησης του Ειδικού Πολεοδομικού Σχεδίου για το Thess Intec.

Η μελέτη καταγράφει ότι απαιτούνται εκτεταμένες παρεμβάσεις αποστράγγισης και διαχείρισης των ομβρίων προκειμένου η περιοχή να καταστεί κατάλληλη για δόμηση και να διασφαλιστεί η προστασία από πλημμυρικά φαινόμενα.

Παράλληλα, η γεωλογική αξιολόγηση που συνοδεύει τη μελέτη επισημαίνει ότι το υπέδαφος της περιοχής αποτελείται σε μεγάλο βαθμό από αργιλώδη και ιλυώδη υλικά με αυξημένη συμπιεστότητα. Αυτό επί της ουσίας σημαίνει ότι πρέπει να εφαρμοστούν ειδικές γεωτεχνικές παρεμβάσεις ώστε να εξασφαλιστεί η στατικότητα των κτηρίων που πρόκειται να ανεγερθούν μετέπειτα, αφού το έδαφος δεν είναι ιδανικό για βαριά κτήρια. Μάλιστα, σε ορισμένα τμήματα της έκτασης καταγράφεται ακόμη και προσωρινή απαγόρευση δόμησης, ενώ σε άλλα η καταλληλότητα θεωρείται δυνατή μόνο υπό συγκεκριμένες τεχνικές προϋποθέσεις.

Η διαδικασία έγκρισης της ΣΜΠΕ δεν ολοκληρώθηκε χωρίς παρατηρήσεις. Κατά τη θεσμοθέτηση του Ειδικού Πολεοδομικού Σχεδίου ζητήθηκαν συμπληρώσεις και πρόσθετα στοιχεία, προκειμένου να αξιολογηθούν πληρέστερα οι επιπτώσεις της ανάπτυξης στο φυσικό περιβάλλον και στο υδρολογικό σύστημα της περιοχής. Το Συμβούλιο της Επικρατείας διατύπωσε σχετικές παρατηρήσεις, γεγονός που οδήγησε σε επικαιροποίηση της μελέτης και σε λεπτομερέστερη τεχνική τεκμηρίωση.

Η ΣΜΠΕ καταλήγει στο συμπέρασμα ότι η ανάπτυξη του έργου μπορεί να προχωρήσει υπό την προϋπόθεση υλοποίησης μιας σειράς υποδομών, μεταξύ των οποίων αποστραγγιστικά έργα, διευθέτηση ρεμάτων και γεωτεχνικές παρεμβάσεις στο έδαφος, κάτι που εμφανώς δεν έχει συμβεί μέχρι σήμερα. Με τον τρόπο αυτό επιχειρείται να αντιμετωπιστούν τόσο οι υδρολογικές ιδιαιτερότητες της περιοχής όσο και τα ζητήματα στατικής επάρκειας που συνδέονται με τα γεωλογικά χαρακτηριστικά του υπεδάφους.

Αδέσποτα και καταυλισμός Ρομά – 40+2 «κύματα»

Για μεγάλο χρονικό διάστημα, η περιοχή όπου πρόκειται να αναπτυχθεί το Thess Intec δεν αντιμετώπιζε μόνο τεχνικές και περιβαλλοντικές προκλήσεις, αλλά και ζητήματα καθημερινότητας που ανέδειξαν την εικόνα εγκατάλειψης της έκτασης. Ένα από τα πιο χαρακτηριστικά προβλήματα ήταν η παρουσία αδέσποτων ζώων μέσα στον χώρο της επένδυσης. Σύμφωνα με τον Δήμο Θερμαϊκού, το ζήτημα παρέμενε άλυτο για περισσότερα από είκοσι χρόνια στην ευρύτερη περιοχή, γεγονός που οδήγησε σε παρεμβάσεις και αυξημένη χρηματοδότηση για τη διαχείρισή του.

Τα αδέσποτα είχαν βρει καταφύγιο σε εγκαταλειμμένα κτίσματα και ανοιχτούς χώρους της έκτασης, δημιουργώντας ένα πρόβλημα που έπρεπε να επιλυθεί πριν ξεκινήσουν οι επόμενες φάσεις των εργασιών. Τελικά, το 2025 απομακρύνθηκαν τα τελευταία σκυλιά που βρίσκονταν στο χώρο, με τη συνεργασία του Δήμου Θερμαϊκού, του Συνδέσμου Προστασίας και Περίθαλψης Αδέσποτων Ζώων Ανατολικής Θεσσαλονίκης (ΣΥΠΠΑΖΑΘ) και εθελοντών, ώστε να μεταφερθούν σε αδειοδοτημένες εγκαταστάσεις φιλοξενίας.

Παράλληλα, το Δημοτικό Συμβούλιο Θερμαϊκού αναγκάστηκε να παραχωρήσει νέο χώρο σε φιλοζωικό σωματείο για τη φιλοξενία των ζώων, καθώς προσωρινές εγκαταστάσεις περίθαλψης λειτουργούσαν μέχρι πρότινος μέσα στην ίδια την έκταση του έργου.

Την ίδια στιγμή, στην ευρύτερη περιοχή καταγράφεται και η παρουσία καταυλισμού Ρομά σε μικρή απόσταση από το οικόπεδο του τεχνολογικού πάρκου, γεγονός που έχει απασχολήσει ακόμη και κυβερνητικές συσκέψεις για τη διαχείριση των ζητημάτων που δημιουργεί η γειτνίαση αυτή με μια μεγάλη αναπτυξιακή επένδυση, αφού ιδίως τους καλοκαιρινούς μήνες οι καύσεις στα λεγόμενα σκραπ είναι σχεδόν καθημερινές.

Από τις μακέτες στη δύσκολη πραγματικότητα

Με βάση τα δεδομένα που προκύπτουν από τις μελέτες αλλά και την εικόνα της περιοχής, γίνεται εμφανές ότι το βασικό ζήτημα δεν αφορά ακόμη την κατασκευή των κτιρίων, αλλά την ίδια την προετοιμασία του εδάφους. Συνολικά 16 χρόνια μετά την αρχική ιδέα, η έκταση δείχνει να βρίσκεται σε μια μεταβατική κατάσταση, ανάμεσα σε χωματουργικές παρεμβάσεις και στη φυσική υγροτοπική μορφολογία που χαρακτηρίζει την περιοχή. Μεσολάβησαν πέντε διαδοχικές κυβερνήσεις και μια αποτυχημένη απόπειρα χρηματοδότησης από το ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος. Εφτά χρόνια έχουν περάσει από την εξαγγελία του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη στην 84η ΔΕΘ, και το τότε ανακοινωθέν χρονοδιάγραμμα δεν έχει τηρηθεί, χωρίς να έχουν εκφραστεί διαμαρτυρίες από τους τοπικούς παραγωγικούς και πολιτικούς φορείς.

Με φόντο τον Θερμαϊκό κόλπο και τον παραλιακό δρόμο να διασχίζει το τοπίο, η εικόνα που καταγράφεται απέχει αισθητά από τις μακέτες ενός σύγχρονου τεχνολογικού οικοσυστήματος με ερευνητικά κέντρα, γραφεία και εργαστήρια. Προς το παρόν, το κυρίαρχο στοιχείο δεν είναι οι υποδομές καινοτομίας αλλά η παρουσία του νερού, που καλύπτει σημαντικά τμήματα της έκτασης. Ένα στοιχείο που υπογραμμίζει ότι το έργο βρίσκεται ακόμη στο στάδιο της προετοιμασίας και ότι η απόσταση από το αρχικό όραμα έως την πλήρη υλοποίηση διαρκώς μεγαλώνει.