Στα «κάγκελα» οι κάτοικοι στην Πυλαία για την αλλαγή χρήσεων γης

Σφοδρές αντιδράσεις προκαλεί στους κατοίκους του δήμου Πυλαίας-Χορτιάτη η πρόταση αλλαγής των χρήσεων γης στην Πολεοδομική Ενότητα 14, μία περιοχή που περικλείεται από τις οδούς Λυκούργου, Λητούς και πρώην Βιομηχανία Φιλκεράμ.

Οι κάτοικοι εκφράζουν ανησυχία για την κατάργηση της χρήσης «Γενικής Κατοικίας» και την αντικατάστασή της από «Κεντρικές Λειτουργίες», «Τουρισμό» ή «Αναψυχή». Σε επιστολή τους μάλιστα προς δήμο, περιφέρεια και βουλευτές, υπογραμμίζουν ότι η συγκεκριμένη περιοχή διαθέτει υποδομές που την καθιστούν κατάλληλη για μόνιμη κατοικία και ότι «η αλλαγή πλήττει τον οικιστικό χαρακτήρα της περιοχής και τα συμφέροντα των μονίμων κατοίκων».

«Πληγή» οι υποδομές σε μια υποσχόμενη επενδυτικά περιοχή της Θεσσαλονίκης (ΦΩΤΟ)

Οι κάτοικοι επισημαίνουν ότι η αλλαγή χρήσης έρχεται σε αντίθεση με το ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για προσιτή στέγαση, ενώ υποστηρίζουν ότι ανατρέπει τον επενδυτικό προγραμματισμό των ιδιοκτητών και μειώνει την αξία των ακινήτων. Οι κάτοικοι ζητούν την άμεση επανεξέταση του σχεδιασμού, συνάντηση με εκπροσώπους τους και αναστολή κάθε διαδικασίας, ενώ στρέφονται σε κινητοποιήσει, ενώ το θέμα αναμένεται να συζητηθεί στο Δημοτικό Συμβούλιο του δήμου Πυλαίας – Χορτιάτη.

Η κρατική αδράνεια, αναστολέας προσέλκυσης επενδύσεων

Ακολουθεί αναλυτικά η επιστολή των κατοίκων

Με την παρούσα επιστολή, εκφράζουμε την έντονη αντίθεση και διαμαρτυρία μας σχετικά με τον σχεδιασμό/απόφαση που αφορά στην κατάργηση της χρήσης «Γενικής Κατοικίας» στην Πολεοδομική Ενότητα 14 (Π.Ε. 14) του Δήμου Πυλαίας – Χορτιάτη και την αντικατάστασή της από χρήσεις «Κεντρικών Λειτουργιών», «Τουρισμού» ή «Αναψυχής».

Επισημαίνουμε ότι η Π.Ε. 14 διαθέτει τα χαρακτηριστικά (υποδομές, γειτνίαση με τον αστικό ιστό της Καλαμαριάς και της Θέρμης) που την καθιστούν ιδανική για Γενική Κατοικία. Η κατάργησή της στερεί από την πόλη ζωτικό οικιστικό απόθεμα τη στιγμή που η ζήτηση υπερβαίνει την προσφορά. Η Π.Ε. 14 αποτελεί οργανικό τμήμα του αστικού ιστού της Πυλαίας με σαφή οικιστικό προσανατολισμό. Η συγκεκριμένη αλλαγή πλήττει άμεσα τα συμφέροντα των μονίμων κατοίκων και των ιδιοκτητών της περιοχής για τους εξής λόγους:

1.Σύγκρουση με την Ευρωπαϊκή Πολιτική για τη Στέγαση:

Το πρόσφατο Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου (10/3/2026) και το Ευρωπαϊκό Σχέδιο για Προσιτή Στέγαση https://housing.ec.europa.eu/european-affordable-housing… επιτάσσουν τη διατήρηση και αύξηση των οικιστικών αποθεμάτων. Το ψήφισμα εγκρίθηκε με ευρεία πλειοψηφία και θέτει ως κεντρικό στόχο τη μετατροπή της στέγασης από «εμπόρευμα» σε θεμελιώδες δικαίωμα.

«Η προτεινόμενη αλλαγή χρήσης από Γενική Κατοικία σε Κεντρικές Λειτουργίες/Αναψυχή έρχεται σε ευθεία σύγκρουση με την ευρωπαϊκή στρατηγική για την αντιμετώπιση της στεγαστικής κρίσης, καθώς μειώνει τις διαθέσιμες εκτάσεις για μόνιμη κατοίκηση υπέρ εμπορικών χρήσεων».

Η κατάργηση της δυνατότητας κατοικίας σε μια αναπτυσσόμενη περιοχή όπως η Π.Ε. 14 αντιστρατεύεται ευθέως την κατεύθυνση της Ε.Ε. για την αντιμετώπιση της στεγαστικής κρίσης και τη διασφάλιση της κατοικίας ως θεμελιώδους δικαιώματος.

Στην περίπτωση της Πυλαίας (Π.Ε. 14), οι κατευθύνσεις αυτές υποδηλώνουν ότι η κατάργηση της κατοικίας σε αναπτυσσόμενες περιοχές έρχεται σε σύγκρουση με τη νέα ευρωπαϊκή πολιτική που ζητά «χαρτογράφηση αναγκών» και «ξεκλείδωμα» κάθε διαθέσιμης γης για οικιστική χρήση.

2.Επιδείνωση της Στεγαστικής Κρίσης στη ευρύτερη περιοχή της Θεσσαλονίκης:

Η Θεσσαλονίκη και η ευρύτερη περιαστική ζώνη αντιμετωπίζει οξύ πρόβλημα έλλειψης διαθέσιμων κατοικιών και υψηλών ενοικίων. Η δέσμευση της Π.Ε. 14 αποκλειστικά για εμπορικές ή τουριστικές χρήσεις στερεί από τους πολίτες (και ιδιαίτερα τα νέα ζευγάρια) τη δυνατότητα εγκατάστασης σε μια προνομιακή περιοχή, εντείνοντας την πίεση στις τιμές των ακινήτων. Η κατάργηση της κατοικίας στην Π.Ε. 14 θα οδηγήσει σε περαιτέρω αύξηση των ενοικίων στις γύρω περιοχές, επιδεινώνοντας το πρόβλημα στέγασης για τα νέα ζευγάρια και τους εργαζόμενους του Δήμου Πυλαίας-Χορτιάτη.

3.Παραβίαση της Αρχής της Βιώσιμης Αστικής Ανάπτυξης: Η μονοθεματική ανάπτυξη (μόνο αναψυχή/εμπόριο) καταστρέφει τη λογική της «πόλης των 15 λεπτών», όπου η κατοικία πρέπει να συνυπάρχει με την εργασία. Η μετατροπή της Π.Ε. 14 σε «ζώνη αναψυχής» θα οδηγήσει σε κυκλοφοριακή επιβάρυνση και υποβάθμιση της ποιότητας ζωής των περιοίκων. Η μονοθεματική χρήση (μόνο αναψυχή/εμπόριο) αναγκάζει τους πολίτες σε μετακινήσεις, ενώ η διατήρηση της Γενικής Κατοικίας επιτρέπει μια ισορροπημένη, βιώσιμη ανάπτυξη.

Το άρθρο 24 του Συντάγματος για την προστασία του περιβάλλοντος περιλαμβάνει και το οικιστικό περιβάλλον. Το Συμβούλιο της Επικρατείας έχει κρίνει ότι οι πολεοδομικές ρυθμίσεις πρέπει να αποσκοπούν στη βελτίωση των συνθηκών διαβίωσης. Η κατάργηση της δυνατότητας στέγασης σε μια αναπτυσσόμενη περιοχή μπορεί να θεωρηθεί οπισθοδρομικό μέτρο.

4.Κοινωνική Συνοχή και Gentrification:

Η αντικατάσταση της κατοικίας από τουριστικές δραστηριότητες προωθεί τον βίαιο μετασχηματισμό της περιοχής (gentrification), εκτοπίζοντας τη μόνιμη κατοικία προς όφελος περιστασιακών χρήσεων, γεγονός που υπονομεύει την κοινωνική συνοχή του Δήμου

5.Υποβάθμιση Ποιότητας Ζωής: Η κατάργηση της Γενικής Κατοικίας και η πιθανή μετατροπή της περιοχής σε ζώνη «Επιχειρηματικών

Δραστηριοτήτων», όπως εισηγείται η απόφαση Δ.Σ. 426/2025, συνεπάγεται αύξηση των ορίων αρτιότητας που καθιστά τα μικρής αρτιότητας ακίνητα μας οριστικά μη οικοδομήσιμα, όπως έχει συμβεί ήδη και στην Π.Ε. 15 με ελάχιστη αρτιότητα των οικοπέδων στα 400 τ.μ και 500 τ.μ, οδηγώντας σε έμμεση αχρήστευση και δήμευση των περιουσιών μας, δημιουργώντας ταυτόχρονα «μαύρες τρύπες» στην ομαλή και απρόσκοπτη πολεοδόμηση της περιοχής.

6.Οικονομική Απαξίωση Περιουσιών:

Η αιφνίδια αλλαγή των όρων δόμησης και χρήσεων γης ανατρέπει τον προγραμματισμό των πολιτών, απαξιώνει υφιστάμενες ιδιοκτησίες και ακυρώνει την αναπτυξιακή προοπτική της περιοχής. Μια τόσο σοβαρή αλλαγή στον πολεοδομικό ιστό της Πυλαίας θα έπρεπε να τύχει μιας ουσιαστικής ενημέρωσης και τη σύμφωνη γνώμη της τοπικής κοινωνίας.

7. Άμεση Προσβολή Ιδιοκτησιακών Δικαιωμάτων και Οικονομική Απαξίωση:

Η κατάργηση της “Γενικής Κατοικίας” στην Π.Ε. 14 υποβαθμίζει ανεπανόρθωτα την εμπορική και αντικειμενική αξία των ακινήτων μας. Συγκεκριμένα:

-Υποβάθμιση Υφιστάμενων Κατοικιών: Οι ιδιοκτήτες που επέλεξαν την περιοχή λόγω της δυνατότητας συνύπαρξης κατοικίας με ήπιες επαγγελματικές χρήσεις (π.χ. γραφεία, τοπικά καταστήματα , μικρές επιχειρήσεις ), βρίσκονται αντιμέτωποι με μια μονοδιάστατη χρήση που περιορίζει τη λειτουργικότητα των σπιτιών τους.

-Κατακρήμνιση Αξίας Οικοπέδων: Τα οικόπεδα της Π.Ε. 14 χάνουν το συγκριτικό τους πλεονέκτημα και την ευελιξία τους. Η απαγόρευση χρήσεων που προβλέπονταν στον αρχικό σχεδιασμό καθιστά τα οικόπεδα λιγότερο ελκυστικά για ιδιοκατοίκηση ή αξιοποίηση, οδηγώντας σε τεχνητή πτώση των τιμών σε μια περιοχή που αναπτύσσεται δυναμικά.

-Ανατροπή Επενδυτικού Σχεδιασμού: Πολλοί κάτοικοι προέβησαν σε αγορές γης ή κτισμάτων στηριζόμενοι στο ισχύον καθεστώς. Η αιφνίδια αλλαγή των “κανόνων του παιχνιδιού” συνιστά κατάχρηση εξουσίας, καθώς ανατρέπει τον οικογενειακό και οικονομικό προγραμματισμό δεκάδων πολιτών, απαξιώνοντας τους κόπους μιας ζωής.

8.Παραβίαση της Αρχής της Προστατευόμενης Εμπιστοσύνης του Διοικουμένου:

Η απόφαση Δ.Σ. 426/2025 ανατρέπει αναιτιολόγητα έναν πρόσφατο και ώριμο σχεδιασμό από το 2017, (ΦΕΚ 123/ ΑΑΠ/ 9-6-2017) παραβιάζοντας την αρχή της συνέχειας της Διοίκησης και την προστατευόμενη εμπιστοσύνη των ιδιοκτητών. Η αιφνίδια κατάργηση της “Γενικής Κατοικίας” συνιστά ευθεία παραβίαση της θεμελιώδους Αρχής της Προστατευόμενης Εμπιστοσύνης του Πολίτη προς τη Διοίκηση.

Ως ιδιοκτήτες και κάτοικοι της Π.Ε. 14, προγραμματίσαμε τη ζωή μας, τις επενδύσεις μας και την αξιοποίηση των περιουσιών μας βασιζόμενοι στο ισχύον πολεοδομικό καθεστώς και στις ρητές δεσμεύσεις των αρχικών σχεδιασμών.

Η Πολιτεία και ο Δήμος οφείλουν να διασφαλίζουν τη σταθερότητα των κανόνων δικαίου. Η ανατροπή αυτής της σταθερότητας, χωρίς επιτακτικό λόγο δημοσίου συμφέροντος που να υπερτερεί της προστασίας της ιδιοκτησίας μας, μας οδηγεί σε αναίτια οικονομική βλάβη.

«Η επιλογή μας να επενδύσουμε στην περιοχή βασίστηκε στη βεβαιότητα ενός σταθερού νομικού πλαισίου. Σύμφωνα με την πάγια νομολογία του Συμβουλίου της Επικρατείας (βλ. ενδεικτικά ΣτΕ 1508/2002), η διοίκηση οφείλει να σέβεται την αρχή της προστατευόμενης εμπιστοσύνης του διοικουμένου, η οποία επιβάλλει τη διατήρηση των νομικών καταστάσεων που έχουν δημιουργηθεί με τη σύμπραξη ή την ανοχή της. Η αιφνίδια αλλαγή των χρήσεων γης στην Π.Ε. 14, χωρίς να τεκμηριώνεται επιτακτικός λόγος δημοσίου συμφέροντος, έρχεται σε ευθεία σύγκρουση με την υποχρέωση της Διοίκησης να ενεργεί με τρόπο προβλέψιμο και δίκαιο προς τον πολίτη.»

Η Διοίκηση δεν νομιμοποιείται να ενεργεί αιφνιδιαστικά, ακυρώνοντας τη δυνατότητα των πολιτών να απολαμβάνουν την περιουσία τους σύμφωνα με τους όρους που ίσχυαν όταν την απέκτησαν.

Αιτούμαστε:

Την άμεση επανεξέταση του σχεδιασμού για την διατήρηση και την παραμονή της χρήσης «Γενικής Κατοικίας» στην Π.Ε. 14, ώστε να διασφαλιστεί η οικιστική συνέχεια της περιοχής και να εναρμονιστεί ο πολεοδομικός σχεδιασμός του Δήμου με τις εθνικές και ευρωπαϊκές επιταγές για την επίλυση του στεγαστικού προβλήματος.

Τον ορισμό συνάντησης με εκπροσώπους των κατοίκων για την παροχή διευκρινίσεων και τοποθέτησης του εκπροσώπου μας στο Δημοτικό Συμβούλιο.

Την αναστολή οποιασδήποτε διαδικασίας που μονιμοποιεί αυτή την αδικία εις βάρος της περιοχής μας.

Δηλώνουμε ότι θα προβούμε σε κάθε νόμιμη ενέργεια για τη διασφάλιση των δικαιωμάτων μας και της φυσιογνωμίας της περιοχής μας.