1ο Water Sci-Tech Workshop: Η επιστήμη και η τεχνολογία στην υπηρεσία της διαχείρισης νερού

Η διαχείριση του πόσιμου νερού και η λειτουργία των Δημοτικών Επιχειρήσεων Ύδρευσης Αποχέτευσης (ΔΕΥΑ) στην Ελλάδα βρέθηκαν στο πρώτο συνέδριο Water Sci-Tech Workshop (WaSiTec-2026), που διοργανώθηκε στη Θεσσαλονίκη.

Το workshop αποτέλεσε παράλληλη δράση του 6ου Διεθνούς Συνεδρίου EWaS (Efficient Water Systems/EWaS6) και διοργανώθηκε από το Εργαστήριο Υδραυλικής & Υδραυλικών Έργων του Τμήματος Πολιτικών Μηχανικών του ΑΠΘ, υπό την αιγίδα του Τμήματος Πολιτικών Μηχανικών ΑΠΘ και της Ένωσης Δημοτικών Επιχειρήσεων Ύδρευσης – Αποχέτευσης Ελλάδας (ΕΔΕΥΑ).

Η εκδήλωση συγκέντρωσε εκπροσώπους της αυτοδιοίκησης, της ακαδημαϊκής κοινότητας, στελέχη των ΔΕΥΑ, αλλά και επαγγελματίες του χώρου της ύδρευσης, με κοινό στόχο την ανάδειξη πρακτικών λύσεων και καινοτόμων εφαρμογών για τη βιώσιμη διαχείριση των υδάτινων πόρων.

Στο επίκεντρο η τεχνολογία και η βιώσιμη λειτουργία των δικτύων

Το WaSciTech-2026 επικεντρώθηκε στην ενίσχυση της τεχνικής επάρκειας και της ψηφιακής ωριμότητας των παρόχων πόσιμου νερού, δίνοντας έμφαση σε ζητήματα όπως η χαρτογράφηση και ψηφιοποίηση δικτύων, η μείωση του μη ανταποδοτικού νερού, η ενεργειακή βελτιστοποίηση αντλιοστασίων, η προσομοίωση της λειτουργίας δικτύων ύδρευσης, αλλά και οι νέες προκλήσεις γύρω από την ποιότητα του νερού.

Παράλληλα, παρουσιάστηκαν εφαρμοσμένες τεχνολογικές λύσεις και καλές πρακτικές, ενώ ιδιαίτερη βαρύτητα δόθηκε στη σύνδεση της έρευνας με την πραγματική λειτουργία των οργανισμών ύδρευσης.

Όπως επισημάνθηκε από τους διοργανωτές, στόχος του εργαστηρίου είναι να λειτουργήσει ως γέφυρα ανάμεσα στους τρεις βασικούς πυλώνες: την έρευνα, την τεχνολογία και τον τελικό χρήστη, ώστε να δημιουργηθούν σταθεροί δίαυλοι συνεργασίας και ανταλλαγής τεχνογνωσίας.

Η σημασία του workshop για τις ΔΕΥΑ

Το εργαστήριο απευθύνθηκε δωρεάν σε στελέχη όλων των παρόχων πόσιμου νερού της χώρας, όπως ΔΕΥΑ, οργανισμούς ύδρευσης δήμων, αλλά και μεγάλους φορείς όπως η ΕΥΔΑΠ και η ΕΥΑΘ.

Η ανάγκη εκσυγχρονισμού των δικτύων ύδρευσης, η μείωση των απωλειών νερού και η αξιοποίηση ψηφιακών εργαλείων βρέθηκαν στο επίκεντρο των συζητήσεων, με τους συμμετέχοντες να αναδεικνύουν τη σημασία της επιστημονικής γνώσης στην καθημερινή λειτουργία των υποδομών ύδρευσης.

Οι τοποθετήσεις των εκπροσώπων φορέων και αυτοδιοίκησης

Κατά την έναρξη της εκδήλωσης τοποθετήθηκαν εκπρόσωποι της αυτοδιοίκησης, της ακαδημαϊκής κοινότητας και των οργανισμών ύδρευσης.

Κ. Γιουτίκας, Αντιπεριφερειάρχης Μ.Ε. Θεσσαλονίκης

«Σήμερα είναι πάρα πολύ σημαντική ημέρα. Θα μιλήσουμε για ένα θέμα σημαντικό. Έχουμε βιώσει ήδη καταστάσεις κρίσεων και δυστυχώς τα επόμενα χρόνια θα αντιμετωπίσουμε πολλές προκλήσεις ακόμα. Εγώ θέλω να πω ένα πολύ μεγάλο μπράβο κατ’ αρχήν σε όσους εκπροσωπούν τις δημοτικές επιχειρήσεις ύδρευσης και αποχέτευσής γιατί σηκώνεται όλα αυτά τα χρόνια ένα πάρα πολύ μεγάλο βάρος. Ένα πολύ μεγάλο βάρος διαχείρισης νερού και αποχέτευσής ιδιαίτερα σε μικρούς και περιφερειακούς δήμους, οι οποίοι δεν έχουν την πολυτέλεια να έχουν ένα οργανισμό όπως είναι η ΕΥΑΘ η οποία δίνει λύσεις και έχει τη δυνατότητα να πάει πιο γρήγορα στα επόμενα βήματα.

Αλλά τέτοιου είδους ημερίδες είναι πάρα πολύ σημαντικές γιατί δίνουν τη δυνατότητα σε δημιουργικές επιχειρήσεις, σε δημιουργικές αρχές να έρθουν άμεσα σε επαφή και με το Πανεπιστήμιο και με την έρευνα κυρίως και με τις εταιρείες οι οποίες τώρα έχουν την εμπειρία τη γνώση αλλά και τα κατάλληλα τεχνολογικά εργαλεία προκειμένου να δώσουν λύσεις για τα επόμενα χρόνια».

Π. Μπίλλιας, Αντιπεριφερειάρχης Υποδομών και Δικτύων Κεντρικής Μακεδονίας

«Η κλιματική κρίση, το αυξανόμενο ενεργειακό κόστος και την ανάγκη για απόλυτη διαφάνεια και αποτελεσματικότητα, είναι προβλήματα που μας απασχολούν. Η απάντηση σε αυτές τις προκλήσεις δεν μπορεί παρά να είναι επιστημονική και τεχνολογική. Οι ΔΕΥΑ δεν είναι πλέον απλοί διαχειριστές σωλήνων, αλλά κρίσιμοι παράγοντες της δημόσιας υγείας και της τοπικής οικονομίας.

Καλούνται να λειτουργήσουν ως σύγχρονοι οργανισμοί κοινής ωφέλειας, όπου η βιωσιμότητα διασφαλίζεται μόνο μέσω της τεχνολογικής υπεροχής και της βελτιστοποίησης των πόρων. Σε περιόδους οικονομικής αστάθειας, η διασφάλιση πρόσβασης σε καθαρό νερό είναι κρίσιμη. Η κλιματική αλλαγή δεν είναι σενάριο του μέλλοντος, αλλά η πραγματικότητα που ζούμε σήμερα.

Η επιστήμη δεν είναι πια πολυτέλεια, αλλά το μοναδικό εργαλείο επιβίωσης των επιχειρήσεων ύδρευσης. Σήμερα, η τεχνολογία μας δίνει τα εργαλεία. Από την τεχνική νοημοσύνη για την πρόβλεψη λαθών και τη μείωση διαρροών, μέχρι τις έξυπνες υποδομές που μετατρέπουν τη παραδοσιακή επιχείρηση ίδρυσης σε μια σύγχρονη ψηφιακή υπηρεσία».

Γ. Μαρινάκης, Πρόεδρος ΕΔΕΥΑ και Δήμαρχος Ρεθύμνης

«Νομίζω ότι για όλους τους παρόχους νερού μπορεί να είναι χρήσιμη αυτή η σημερινή συνεδρίαση και κυρίως η επιστημονική ενασχόληση τόσων ανθρώπων επί πολλά χρόνια στην ίδια κατεύθυνση. Η ανάγκη συνεργασίας και αλληλεπίδραση ανάμεσα στην έρευνα τεχνολογία και τους χρήστες είναι σήμερα πιο έντονη από ποτέ. Γιατί τα προβλήματα, όπως ξέρουμε και το βλέπω αρκετούς ανθρώπους που είναι στο πεδίο και δουλεύουν για αυτά τα προβλήματα είναι πολύ πιο σύνθετα και πιο πολύπλοκα από ποτέ άλλοτε. Είναι θεσμική μας ευθύνη να βρούμε βιώσιμες  λύσεις. Πρέπει να σταματήσουμε να ασχολούμαστε με διοικητικά προβλήματα και να πάμε στην ουσία των προβλημάτων. Οι πάροχοί μας πρέπει να έχουν επάρκεια και βιωσιμότητα και οι υποδομές μας την απαιτούμενη ανθεκτικότητα. Πλέον έχουμε στα χέρια μας το τελικό σχέδιο του νέου κώδικα της διοίκησης, για να αντιμετωπιστεί ένα τμήμα των οφειλών. Έχουμε στόχο να βελτιώσουμε το συγκεκριμένο σημείο. Πρέπει να βελτιωθεί η οργανική, πολιτική και επιστημονική επάρκεια των ΔΕΥΑ για να μπορέσουν να αποτρέψουν, μαζί με τους άλλους μεγάλους παρόχους νερού, τα σύγχρονα προβλήματα, τα οποία είναι πάρα πολύ σημαντικά».

Α. Παπαδόπουλος, Εκτελεστικός Πρόεδρος ΕΥΑΘ Α.Ε. και καθηγητής ΤΜΜ/ΑΠΘ

«Το θέμα της επιχείρησης του νερού στον χώρα μας έχει πολλά προβλήματα σε τρία επίπεδα. Το ένα είναι το διοικητικό – οργανωτικό. Το νερό δεν υπάγεται και δεν υπόκειται με διαχωρισμούς νομών, περιφερειών. Επομένως, θα προσπαθούμε να το διαχειριστούμε με τέτοιους διοικητικούς περιορισμούς. Το δεύτερο είναι το οικονομικό. Όλες αυτές οι πολύ ωραίες τεχνολογίες προϋποθέτουν αυξημένο αρχικό κόστος. Το τρίτο πρόβλημα είναι το ανθρώπινο δυναμικό. Αυτά τα προβλήματα δεν λύνονται με μαγικές αποφάσεις. Στο πανεπιστήμιο πρέπει να διαμορφώσουμε την επόμενη γενιά μηχανικών ώστε να μπορεί να κατανοεί τα νέα εργαλεία».

Ι. Ξενίδης, Πρόεδρος Τμήματος Πολιτικών Μηχανικών ΑΠΘ

«Το πρώτο Water Sci-Tech Workshop είναι μια πρωτοβουλία που πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο του έκτου διεθνούς συνεδρίου και διοργανώνεται από το εργαστήριο υδραυλικής και υδραυλικών έργων του τομέα υδραυλικής περιβάλλοντος του Τμήματος μας για να συνεισφέρει ουσιαστικά στην άμεση ανάγκη της σύνδεσης επιστημονικής γνώσης με τις απαιτήσεις. Η βασική υδατική πίεση αποτιμώμενη ως ο λόγος συνολικής ζήτησης νερού προς τα διαθέσιμα και ανανεώσιμα επιφανειακά αυξάνεται στην Ελλάδα. Το πρώτο, Water Sci-Tech Workshop, είναι ήδη μια μεγάλη ευκαιρία για τη δημιουργία μιας σταθερής συστηματικής πλατφόρμας διασύνδεσης, κρίνοντας και από την μεγάλη αποδοχή που αντικειμενικά τεκμηριώνεται από την προσέλευση σε αυτή την αίθουσα. Αυτή η ευκαιρία, αυτή η αποδοχή αυτής της ευκαιρίας και η προσδοκία είναι βέβαια ότι στο τέλος της ημέρας θα αποτελέσουν αφετηρία για συστηματική και ουσιαστική συνεργασία μεταξύ του τμήματος και των συμμετοχών στη διαχείριση αντικειμενικής αντίδρασης της χώρας προς όφελος των τοπικών κοινωνιών, τις βιώσιμες ανάπτυξες και τις προστασίες του πιο πολύτιμου φυσικού μας πόλου του νερού».

Β. Κανακούδης, Διευθυντής Εργαστηρίου Υδραυλικής & Υδραυλικών Έργων ΤΠΜ/ΑΠΘ

Ο καθηγητής Βασίλης Κανακούδης καλωσόρισε τους συμμετέχοντες, υπογραμμίζοντας πως το workshop φιλοδοξεί να εξελιχθεί σε έναν σταθερό θεσμό υποστήριξης των παρόχων πόσιμου νερού στην Ελλάδα.

Όπως ανέφερε, η συνεργασία μεταξύ επιστημονικής κοινότητας, τεχνολογικών φορέων και τελικών χρηστών μπορεί να διασφαλίσει πιο αποτελεσματικό σχεδιασμό και ουσιαστικές παρεμβάσεις τόσο στις υποδομές όσο και στις παρεχόμενες υπηρεσίες προς τους πολίτες.

Τόνισε ακόμη ότι η χώρα καλείται να αντιμετωπίσει σύνθετες προκλήσεις γύρω από τη διαχείριση των υδάτινων πόρων, κάτι που καθιστά απαραίτητη την αξιοποίηση της καινοτομίας και των ψηφιακών εργαλείων στη λειτουργία των δικτύων ύδρευσης.

«Είναι μεγάλη χαρά που σας βλέπω όλους εδώ σ’ αυτό το πρώτο θεματικό εργαστήριο. Η αλήθεια είναι ότι ξεκίνησε σαν ιδέα πριν από μερικούς μήνες στα πλαίσια της παρουσίας μου στο δεύτερο Water Forum 25, όπου μέσω της διεργασίας μου με διάφορες ΔΕΥΑ στην Ελλάδα έγινα δέκτης ενός αιτήματος να φύγουμε από τα πολλά λόγια και την πολιτικολογία στις τεχνικές λύσεις. Να βρούμε έναν τρόπο να συγκεράσουμε το κενό επιστήμη και τεχνολογία να προσπαθήσουμε να αποδαιμονοποιήσουμε την παρουσία του ιδιωτικού τομέα στην υποστήριξη των εταιριών με τελικό ωφελούμενο τον καταναλωτή. Έτσι και έγινε μετά από αρκετή σκέψη και με αρκετές συζητήσεις καταλήξαμε στη διαμόρφωση αυτού του πρώτου θεματικού εργαστηρίου επιστήμη και τεχνολογία ευελπιστώντας ότι θα εδραιώσουμε έναν σταθερό διάβολο μεταξύ της επιστήμης και τεχνολογίας», είπε στον χαιρετισμό του.

Οι βασικοί θεματικοί άξονες

Το θεματολόγιο του εργαστηρίου περιλάμβανε:

• Χαρτογράφηση και ψηφιοποίηση υποδομών και δικτύων
• Διαμόρφωση υδατικού ισοζυγίου
• Μείωση μη ανταποδοτικού νερού
• Προσομοίωση υδραυλικής λειτουργίας δικτύων
• Ενεργειακή βελτιστοποίηση αντλιοστασίων
• Τιμολόγηση νερού και ρόλος ψηφιακών συστημάτων
• Ποιότητα νερού και νέοι κίνδυνοι

Το 1ο Water Sci-Tech Workshop ολοκληρώθηκε με τη συμμετοχή επιστημόνων, στελεχών και φορέων από όλη την Ελλάδα, αναδεικνύοντας την ανάγκη για στενότερη συνεργασία μεταξύ επιστήμης, τεχνολογίας και τοπικής αυτοδιοίκησης σε έναν τομέα κρίσιμο για τη βιώσιμη ανάπτυξη και την ποιότητα ζωής των πολιτών.