Η δίκη της Meta που μπορεί να αλλάξει Facebook και Instagram

Μια δικαστική μάχη στις ΗΠΑ μπορεί να αλλάξει τον τρόπο λειτουργίας του Facebook και του Instagram, καθώς 29 πολιτείες κατηγορούν τη Meta ότι σχεδίασε τις πλατφόρμες της ώστε να ενθαρρύνουν την παρατεταμένη και καταναγκαστική χρήση από παιδιά και εφήβους.

Μια δίκη με πιθανές συνέπειες για τα social media

Η δίκη της Meta ξεκίνησε στις 18 Αυγούστου σε ομοσπονδιακό δικαστήριο στο Όκλαντ της Καλιφόρνια και θεωρείται μία από τις σημαντικότερες νομικές μάχες που έχουν δοθεί μέχρι σήμερα γύρω από τη λειτουργία των social media. Στην υπόθεση συμμετέχει δικομματική ομάδα γενικών εισαγγελέων από 29 πολιτείες, ενώ η Καλιφόρνια, το Κολοράντο, το Κεντάκι και το Νιου Τζέρσεϊ έχουν αναλάβει βασικό ρόλο στη διαδικασία. Οι πολιτείες υποστηρίζουν ότι η Meta γνώριζε τους κινδύνους που μπορούσαν να αντιμετωπίσουν οι νεότεροι χρήστες, αλλά έδωσε προτεραιότητα στην αύξηση του χρόνου παραμονής και του engagement στις πλατφόρμες.

Στο επίκεντρο likes και infinite scroll

Οι ενάγοντες υποστηρίζουν ότι χαρακτηριστικά όπως το infinite scroll, οι ειδοποιήσεις, η αυτόματη αναπαραγωγή περιεχομένου, οι προτεινόμενες δημοσιεύσεις και τα likes δεν αποτελούν απλώς επιλογές σχεδιασμού. Κατά την άποψη των πολιτειών, πρόκειται για λειτουργίες που έχουν σχεδιαστεί με τρόπο που μπορεί να ενθαρρύνει τους χρήστες να παραμένουν περισσότερο στις πλατφόρμες. Για τον λόγο αυτό ζητούν από το δικαστήριο να επιβάλει αλλαγές στη λειτουργία του Facebook και του Instagram. Μεταξύ των αιτημάτων περιλαμβάνονται ο περιορισμός του infinite scroll, αλλά ακόμη και αλλαγές ή κατάργηση των likes με τη μορφή που έχουν σήμερα.

Παράλληλα, ζητούν αυστηρότερα μέτρα ώστε παιδιά κάτω των 13 ετών να μην μπορούν να χρησιμοποιούν τις συγκεκριμένες πλατφόρμες. Ωστόσο, αυτό δεν σημαίνει ότι έχει ήδη αποφασιστεί το τέλος των likes. Πρόκειται για αιτήματα των πολιτειών και όχι για απόφαση που έχει εκδοθεί από το δικαστήριο.

Τι θα αποφασιστεί

Την τελική απόφαση θα λάβει η ομοσπονδιακή δικαστής Yvonne Gonzalez Rogers. Το οκταμελές σώμα ενόρκων αναμένεται να εκδώσει συμβουλευτική ετυμηγορία, ενώ η δικαστής θα αποφασίσει σχετικά με την ευθύνη της Meta, καθώς και για ενδεχόμενες κυρώσεις ή υποχρεωτικές αλλαγές στις πλατφόρμες.

Η κατάθεση πρώην στελέχους της Meta

Ιδιαίτερη σημασία στη δίκη έχει η κατάθεση του Arturo Béjar, πρώην διευθυντή μηχανικής της Meta, ο οποίος είχε ασχοληθεί με ζητήματα ασφάλειας των χρηστών. Ο Béjar υποστήριξε ότι η Meta είχε υιοθετήσει μια προσέγγιση που άφηνε σε δεύτερο πλάνο προβλήματα τα οποία αφορούσαν παιδιά κάτω των 13 ετών. Σύμφωνα με την κατάθεσή του, η εταιρεία έδινε μεγαλύτερη έμφαση στην ανάπτυξη και το engagement παρά στην ασφάλεια των νεότερων χρηστών.

Ο ίδιος ανέφερε ότι είχε μεταφέρει επανειλημμένα τις ανησυχίες του στην ηγεσία της Meta και ότι κατά τη διάρκεια της καριέρας του στην εταιρεία είχε συζητήσει περισσότερες από 100 φορές με τον Mark Zuckerberg. Ο Béjar μίλησε και για μια προσωπική εμπειρία, αποκαλύπτοντας ότι η κόρη του είχε δεχθεί ανεπιθύμητες και σεξουαλικού χαρακτήρα προσεγγίσεις στο Instagram όταν ήταν έφηβη. Το περιστατικό, όπως ανέφερε, τον ώθησε να εξετάσει πιο συγκεκριμένα τον τρόπο με τον οποίο η πλατφόρμα αντιμετώπιζε την ασφάλεια των ανήλικων χρηστών.

Η απάντηση της Meta

Η Meta απορρίπτει τις κατηγορίες και υποστηρίζει ότι έχει λάβει σημαντικά μέτρα για την προστασία των ανηλίκων. Η υπεράσπιση υποστηρίζει ότι δεν υπάρχει επιστημονική συναίνεση που να αποδεικνύει πως η χρήση των social media προκαλεί από μόνη της εθισμό στους εφήβους. Παράλληλα, η εταιρεία επικαλείται τα εργαλεία ασφαλείας που έχει εφαρμόσει και υποστηρίζει ότι αρκετές από τις θέσεις των πολιτειών βασίζονται σε αποσπασματικές αναφορές από εσωτερικά έγγραφα. Η Meta υποστηρίζει επίσης ότι έχει προχωρήσει σταδιακά στην αντιμετώπιση προβλημάτων που είχαν εντοπιστεί στις πλατφόρμες της.

Τι ακριβώς εξετάζει η υπόθεση

Η συγκεκριμένη δίκη δεν αφορά συνολικά όλο το περιεχόμενο που εμφανίζεται στο Facebook και το Instagram. Επίσης, η Meta δεν θεωρείται αυτομάτως υπεύθυνη για κάθε επιβλαβή δημοσίευση που δημιουργείται από τρίτους χρήστες. Το βασικό ερώτημα είναι διαφορετικό: εάν η εταιρεία παραπλάνησε τους χρήστες και παραβίασε τη νομοθεσία για την προστασία των παιδιών μέσω του τρόπου με τον οποίο σχεδίασε και λειτουργούσε τις πλατφόρμες της.

Η πιθανή οικονομική «βόμβα»

Τεράστια είναι και η οικονομική διάσταση της υπόθεσης. Οι γενικοί εισαγγελείς των πολιτειών έχουν υποστηρίξει ότι οι πιθανές κυρώσεις θα μπορούσαν να φτάσουν περίπου τα 200 δισ. δολάρια. Η Meta, από την πλευρά της, έχει προειδοποιήσει ότι, ανάλογα με τον τρόπο υπολογισμού των προβλεπόμενων κυρώσεων, η θεωρητική έκθεσή της θα μπορούσε να φτάσει ακόμη και τα 1,4 τρισ. δολάρια. Το ποσό αυτό, ωστόσο, δεν αποτελεί πρόστιμο που έχει επιβληθεί στη Meta. Πρόκειται για εκτίμηση της ίδιας της εταιρείας σχετικά με τη μέγιστη δυνητική οικονομική της έκθεση.

Θα αλλάξουν Facebook και Instagram;

Αν η Meta χάσει τη δικαστική μάχη, το σημαντικότερο αποτέλεσμα μπορεί τελικά να μην είναι το ύψος μιας πιθανής χρηματικής ποινής. Μια απόφαση που θα υποχρέωνε την εταιρεία να αλλάξει βασικά χαρακτηριστικά του Facebook και του Instagram θα μπορούσε να επηρεάσει ευρύτερα τον τρόπο με τον οποίο σχεδιάζονται και λειτουργούν τα social media. Το ερώτημα, επομένως, δεν είναι μόνο αν θα συνεχίσουμε να βλέπουμε likes κάτω από τις φωτογραφίες μας. Είναι αν το Facebook και το Instagram που γνωρίζουμε σήμερα θα παραμείνουν ίδια.