Η Meta είναι αντιμέτωπη με αγωγές ύψους 1,4 τρισ. δολαρίων στις ΗΠΑ

Περίπου 30 πολιτείες προσφεύγουν κατά της εταιρείας, υποστηρίζοντας ότι Facebook και Instagram και η Meta σχεδιάστηκαν με χαρακτηριστικά που ενθαρρύνουν την υπερβολική χρήση από ανηλίκους.

Μια από τις σημαντικότερες δικαστικές μάχες γύρω από την ασφάλεια των ανηλίκων στα κοινωνικά δίκτυα βρίσκεται σε εξέλιξη στις ΗΠΑ, με τη Meta να καλείται να υπερασπιστεί τον σχεδιασμό του Instagram και του Facebook απέναντι σε έναν συνασπισμό πολιτειών.

Οι γενικοί εισαγγελείς περίπου 30 πολιτειών υποστηρίζουν ότι η εταιρεία γνώριζε πως συγκεκριμένες λειτουργίες των πλατφορμών της μπορούσαν να ενθαρρύνουν την παρατεταμένη χρήση από παιδιά και εφήβους και, παρ’ όλα αυτά, επέλεξε να τις διατηρήσει. Η υπόθεση δεν επικεντρώνεται τόσο στο περιεχόμενο που ανεβάζουν οι χρήστες, όσο στον ίδιο τον τρόπο με τον οποίο έχουν σχεδιαστεί οι εφαρμογές.

Στο επίκεντρο βρίσκονται λειτουργίες όπως το ατελείωτο scrolling, οι ειδοποιήσεις και οι μηχανισμοί αλληλεπίδρασης, όπως τα likes, που σύμφωνα με τους ενάγοντες δημιουργούν ένα περιβάλλον το οποίο ενθαρρύνει τους ανήλικους να επιστρέφουν διαρκώς στις εφαρμογές.

Η επιλογή αυτής της νομικής γραμμής έχει ιδιαίτερη σημασία. Οι πολιτείες επιχειρούν να αντιμετωπίσουν ένα βασικό εμπόδιο που αφορά την ευθύνη των πλατφορμών για το περιεχόμενο των χρηστών τους, στρέφοντας την υπόθεση στη σχεδίαση και στις εμπορικές πρακτικές των ίδιων των προϊόντων.

Στο τραπέζι ποσό που φτάνει τα 1,4 τρισ. δολάρια

Η οικονομική διάσταση της υπόθεσης είναι εντυπωσιακή. Οι πολιτείες έχουν υποστηρίξει ότι θα μπορούσαν να επιβληθούν κυρώσεις που φτάνουν συνολικά τα 1,4 τρισ. δολάρια, ποσό που προσεγγίζει την αξία της ίδιας της Meta στο χρηματιστήριο. Ωστόσο, η επιβολή ενός τόσο υψηλού ποσού θεωρείται εξαιρετικά απίθανη και η δικαστής που χειρίζεται την υπόθεση έχει ήδη χαρακτηρίσει το σχετικό αίτημα παράλογο.

Το μεγαλύτερο πρόβλημα για τη Meta, σύμφωνα με νομικούς που παρακολουθούν την υπόθεση, μπορεί τελικά να μην είναι το ύψος μιας πιθανής χρηματικής ποινής. Μια απόφαση που θα υποχρέωνε την εταιρεία να αλλάξει ουσιαστικά τον τρόπο λειτουργίας του Instagram και του Facebook θα μπορούσε να έχει πολύ πιο μακροπρόθεσμες συνέπειες για το επιχειρηματικό της μοντέλο.

Η υπόθεση αποκτά ακόμη μεγαλύτερο βάρος μετά τις πρόσφατες δικαστικές εξελίξεις. Ομοσπονδιακό εφετείο στις ΗΠΑ απέρριψε την προσπάθεια της Meta και άλλων εταιρειών να σταματήσουν χιλιάδες αγωγές που αφορούν την υποτιθέμενη βλαπτική επίδραση των κοινωνικών δικτύων στους νέους, επιτρέποντας στις σχετικές υποθέσεις να συνεχιστούν.

Η Meta αρνείται ότι τα προϊόντα της προκαλούν εθισμό

Από την πλευρά της, η Meta απορρίπτει τις κατηγορίες και υποστηρίζει ότι τα στοιχεία που θα παρουσιαστούν στο δικαστήριο θα αποδείξουν τη διαχρονική προσπάθειά της να προστατεύσει τους νεότερους χρήστες.

Η εταιρεία αναμένεται επίσης να υποστηρίξει ότι η ψυχική υγεία των νέων επηρεάζεται από ένα πολύ ευρύτερο σύνολο παραγόντων και δεν μπορεί να αποδοθεί σε μία συγκεκριμένη εφαρμογή. Παράλληλα, αμφισβητεί την ιδέα ότι η «προβληματική χρήση» των social media αποτελεί από μόνη της αναγνωρισμένη ιατρική διαταραχή.

Ακριβώς σε αυτό το σημείο αναμένεται να δοθεί μεγάλο μέρος της δικαστικής μάχης: όχι μόνο στο τι συμβαίνει στους ανήλικους όταν χρησιμοποιούν τα social media, αλλά και στο τι γνώριζε η Meta για τις πιθανές επιπτώσεις των προϊόντων της και κατά πόσο αυτό αντανακλάται στις δημόσιες τοποθετήσεις της.

Η δικαστική διαδικασία πραγματοποιείται ενώ η Meta βρίσκεται ήδη υπό αυξημένη πίεση. Μόλις την περασμένη εβδομάδα, δικαστήριο στο Νέο Μεξικό διέταξε την εταιρεία να καταβάλει 567 εκατ. δολάρια για την αντιμετώπιση των επιπτώσεων που συνδέθηκαν με τη χρήση των πλατφορμών της από νέους.

Δεν είναι μόνο η Meta

Η υπόθεση εντάσσεται σε μια πολύ ευρύτερη νομική σύγκρουση ανάμεσα στις αμερικανικές αρχές και τις μεγάλες πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης.

YouTube, Snap και TikTok βρίσκονται επίσης αντιμέτωπα με χιλιάδες αγωγές από οικογένειες και εκπαιδευτικές κοινότητες, οι οποίες υποστηρίζουν ότι τα προϊόντα των εταιρειών ενδέχεται να συμβάλλουν σε προβλήματα ψυχικής υγείας και υπερβολικής χρήσης στους ανήλικους.

Τον Μάιο, οι τρεις εταιρείες συμφώνησαν να καταβάλουν συνολικά 27 εκατ. δολάρια προκειμένου να αποφύγουν μια πιλοτική δίκη που είχε προκύψει από αγωγή εκπαιδευτικής περιφέρειας του Κεντάκι.

Η μεγάλη διαφορά στην υπόθεση της Meta είναι η κλίμακα και η πιθανότητα η δικαστική απόφαση να αγγίξει όχι μόνο την αποζημίωση, αλλά και τον ίδιο τον σχεδιασμό των δημοφιλών εφαρμογών της.

Το ερώτημα που βρίσκεται πλέον ενώπιον της αμερικανικής δικαιοσύνης είναι επομένως ευρύτερο από το αν ένα παιδί χρησιμοποιεί υπερβολικά το Instagram ή το Facebook. Αφορά το κατά πόσο μια εταιρεία μπορεί να σχεδιάζει ψηφιακά προϊόντα με στόχο τη μέγιστη δυνατή παραμονή του χρήστη και ταυτόχρονα να υποστηρίζει ότι δεν φέρει ευθύνη όταν οι νεότεροι χρήστες δυσκολεύονται να απομακρυνθούν από αυτά.

Αν οι πολιτείες καταφέρουν να πείσουν το δικαστήριο, η συνέπεια μπορεί να ξεπεράσει κατά πολύ τη συγκεκριμένη υπόθεση. Θα μπορούσε να ανοίξει τον δρόμο για αλλαγές στον σχεδιασμό των social media και να δημιουργήσει ένα νέο προηγούμενο για τον τρόπο με τον οποίο οι τεχνολογικές εταιρείες αντιμετωπίζουν τους ανήλικους χρήστες τους.