Νίκος Μαρνάς στο TheOpinion: «Στις μέρες μας είναι φοβερό το πόσο έχουν αντικειμενοποιηθεί οι άνθρωποι»

Μετά από τρεις σεζόν, η παράσταση «Να ξέρετε πως αυτό που ακούτε είναι ΣΦΥΡΙΓΜΑ ΤΡΕΝΟΥ», σε κείμενο Θανάση Τριαρίδη και σκηνοθεσία Νίκου Μαρνά και Γιώργου Γκιόκα, επιστρέφει στις θεατρικές σκηνές της Θεσσαλονίκης και της Αθήνας.

Απόφοιτος του τμήματος Θεατρικών Σπουδών του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών και του Θεάτρου Τέχνης «Κάρολος Κουν», ο Νίκος Μαρνάς κάνει το σκηνοθετικό του ντεμπούτο με το έργο του Θανάση Τριαρίδη «Να ξέρετε πως αυτό που ακούτε είναι ΣΦΥΡΙΓΜΑ ΤΡΕΝΟΥ», στο οποίο και πρωταγωνιστεί.

Ως ηθοποιός, όμως, ακολουθεί δύο παράλληλες διαδρομές, με το επαγγελματικό του ενδιαφέρον να είναι στραμμένο και στο παιδικό θέατρο. Αυτό που ενδιαφέρει τον ίδιο, άλλωστε, είναι να μη «βολεύεται», να μην καθησυχάζεται και να συνεχίσει να εξελίσσεται.

Νίκο, πριν από τέσσερα χρόνια ξεκινήσατε να στήνετε αυτήν την παράσταση ως νέοι καλλιτέχνες που αποφασίσατε να κάνετε κάτι δικό σας. Όταν, λοιπόν, καταπιαστήκατε με το έργο του Θανάση Τριαρίδη, είχατε επίγνωση του τι αναλαμβάνατε; Το επισημαίνω με θετικό πρόσημο.

Γνώριζα τον Θανάση Τριαρίδη απλώς ως συγγραφέα και είχα παρακολουθήσει κάποιες παραστάσεις βασισμένες στα κείμενά του.

Όταν, μαζί με τον Νίκο Στεργιώτη, μπήκαμε στη διαδικασία εύρεσης έργου, στις πηγές αναζήτησής μας ήταν και η Ανοικτή Βιβλιοθήκη, όπου είναι διαθέσιμα τα έργα του Θανάση. Το να κάνεις τέχνη σε αυτήν την εποχή είναι δύσκολο, και ο τρόπος διάθεσής τους αποτελεί μεγάλη ελευθερία για τον καλλιτέχνη.

Δεν χρειάστηκε να ψάξουμε πολύ, δεν διαβάσαμε άλλο έργο. Ήταν καρμικό!

Έχοντας «σκάψει» πιο βαθιά στον συγγραφικό κόσμο του Θανάση Τριαρίδη, γιατί θεωρείς ότι τα έργα του ανεβαίνουν με μεγαλύτερη συχνότητα τα τελευταία χρόνια;

Ο Θανάσης είναι πολυγραφότατος. Υπάρχει μια τεράστια δεξαμενή κειμένων με μεγάλη αξία, τόσο σε συγγραφικό όσο και σε επίπεδο σκηνικής παρουσίασής τους.

Ο ίδιος σε βοηθάει πολύ, είναι ένας ανοιχτός άνθρωπος. Επίσης, είναι διορατικός. Το συγκεκριμένο έργο, το οποίο έχει ως εκκίνηση τις επαναπροωθήσεις των προσφύγων (pushbacks), αλλά αναφέρεται και στον άνθρωπο του μέλλοντος, δημοσιεύθηκε μία ημέρα μετά το ναυάγιο της Πύλου…

Θα μας μιλήσεις για τον χαρακτήρα που ενσαρκώνεις και κατ’ επέκταση για το έργο;

Ενσαρκώνω τον «Νέο» ή «Άλφρεντ Χίτσκοκ», όλοι έχουμε κι από ένα παρατσούκλι. Είναι ένας νέος άνθρωπος, ο οποίος μόλις έχει τελειώσει τη σχολή και αναλαμβάνει καθήκοντα σε μια κρατική υπηρεσία, στο γραφείο 20/4· ένα γραφείο αναφοράς ανευρεθέντων αντικειμένων.

Στις μέρες μας είναι φοβερό το πόσο έχουν αντικειμενοποιηθεί οι άνθρωποι… Πιστεύω ότι είναι ταξικό το ζήτημα να θεωρούμε ότι κάποιοι άνθρωποι δεν είναι κακό να πεθαίνουν ή να μη μας αφορά αν πεθαίνουν, αντιμετωπίζοντάς τους σαν αντικείμενα.

Είναι ένα παιδί που έχει διαβάσει πάρα πολύ. Τηρεί κατά γράμμα τους κανόνες, είναι τυπικός σε βαθμό που γίνεται κουραστικός για τους υπόλοιπους. Είναι εμμονικός. Παράλληλα, τον χαρακτηρίζει και μια αθωότητα. Όλο αυτό έρχεται σε σύγκρουση με τον «ψημένο» υπάλληλο, έναν άνθρωπο της πιάτσας.

Πολλές φορές αναφέρεται ότι θα μπορούσε να είναι μια αλγοριθμική μηχανή —ένας όρος που χρησιμοποιεί ο Θανάσης για τα ρομπότ, τα ανδροειδή. Στη δική μας ανάγνωση, αυτό έχει να κάνει με το πώς ένας άνθρωπος καταλήγει να λειτουργεί σαν μηχανή, όταν συμφωνεί σε όλα. Σαν να τον «προγραμματίζουν» να κάνει διάφορα πράγματα χωρίς να αντιστέκεται… Άλλωστε, όταν σταματάς να υπηρετείς την εξουσία, σε παύει και η ίδια.

Κάθε ρόλος ακολουθεί μια διαφορετική υποκριτική σχολή: άλλος διατηρεί μια αποστασιοποίηση, άλλος κινείται σε ρεαλιστικό πλαίσιο και άλλος ακολουθεί μια γκροτέσκα προσέγγιση. Θέλαμε να είναι ένα «κουνημένο» σύμπαν, περίεργο. Άχρονο.

Απέναντι σε τέτοια ζητήματα, το χιούμορ πώς λειτουργεί;

Το χιούμορ υπάρχει σε όλες τις εκφάνσεις της ζωής μας, και είναι αναπόσπαστο κομμάτι της δημιουργίας και της τέχνης.

Επενδύσαμε πολύ στο χιούμορ, το οποίο υπάρχει από γραφής και κάνει μια ωραία αντίθεση με τα πιο σκοτεινά σημεία. Συγκεκριμένα, ο ρόλος του διευθυντή συμπαρασύρει τα πάντα. Είναι ένας σίφουνας επί σκηνής.

Μερικές φορές υπάρχει η παρανόηση ότι ο θεατής δεν πρέπει να γελάσει, επειδή ένα έργο είναι βαρύ. Όμως, η χαλαρότητα που προσφέρει το γέλιο σε κάνει πιο ανοιχτό να δεχτείς όσα ακολουθούν.

Από τότε, από το πρώτο ανέβασμα, τι έχει αλλάξει για εσάς;

Όλο αυτό το διάστημα η ανταπόκριση είναι θετική, τόσο από τον κόσμο όσο και από τους κριτικούς. Αναγνωρίζεται, με έναν τρόπο, η δουλειά μας. Ο Θανάσης απέσπασε το βραβείο Δραματουργίας «Κάρολος Κουν» 2024-2025, με αφορμή την παράστασή μας, και ο Νίκος ήταν υποψήφιος για το βραβείο «Δημήτρης Χορν».  

Σε προσωπικό επίπεδο, αυτή η εμπειρία με έκανε να πιστεύω περισσότερο στα πράγματα. Με έκανε, επίσης, πιο ενεργό απέναντι στα πολιτικά ζητήματα, αποκτώντας το θάρρος της γνώμης μου.

Τελικά, ποιος γράφει την ιστορία και ποιος αποφασίζει τι θα θυμόμαστε από αυτήν;

Οι νικητές γράφουν την ευρέως γνωστή ιστορία. Ό, τι κι αν σημαίνει «νικάω»…

Πληροφορίες

«Να ξέρετε πως αυτό που ακούτε είναι ΣΦΥΡΙΓΜΑ ΤΡΕΝΟΥ» του Θανάση Τριαρίδη

Θεσσαλονίκη: Θέατρο ΑΥΛΑΙΑ (Τσιμισκή 136)

Ημέρες και ώρες παραστάσεων: Παρασκευή 25/9 στις 21.00, Σάββατο 26/9 στις 21.00, Κυριακή 27/9 στις 18.00 & 21.00

Ηλεκτρονική προπώληση εισιτηρίων: more.com

Ο συγγραφέας, Θανάσης Τριαρίδης, και ο διασώστης και ακτιβιστής, Ιάσονας Αποστολόπουλος, θα βρεθούν στη Θεσσαλονίκη στις 26 και 27 Σεπτεμβρίου, για δύο συζητήσεις μετά το πέρας των παραστάσεων, με θέμα: «Όταν τα κράτη δολοφονούν τους μετανάστες. Μια εισαγωγή στην θανατοπολιτική της Ελλάδας και της Ευρωπαϊκής Ένωσης σε βάρος των μεταναστών».

Αθήνα: Θέατρο OLVIO (Ιεράς Οδού 67 & Φαλαισίας 7)

Ημέρες και ώρες παραστάσεων: Από 30/9 και κάθε Τετάρτη στις 21.00

Ηλεκτρονική προπώληση εισιτηρίων: more.com

Διάρκεια: 70′

Συντελεστές

Σκηνοθεσία: Νίκος Μαρνάς, Γιώργος Γκιόκας

Σκηνικά – Κοστούμια: Ηρώ Παρδαβέλλα

Μουσική: Οδυσσέας Τσούβαλης

Σχεδιασμός φωτισμών: Κατερίνα Μαρία Σαλταούρα

Παραγωγή: Θέατρο OLVIO

Υπεύθυνη επικοινωνίας: Μαρία Τότσκα

Ερμηνεύουν

Γιώργος Γκιόκας (στις παραστάσεις της Θεσσαλονίκης)

Νίκος Μαρνάς

Λεωνίδας Μπακάλης (στις παραστάσεις της Αθήνας)

Γιώργος Πλάτωνας Περλέρος (στις παραστάσεις της Αθήνας)

Νίκος Στεργιώτης