Νικολέττα Βλαβιανού στο TheOpinion: «Η τηλεόραση με βοήθησε να γίνω γνωστή, μου στέρησε, όμως, άλλες ευκαιρίες»
Η ηθοποιός, Νικολέττα Βλαβιανού, μιλάει στο TheOpinion και στη Δέσποινα Δαϊλιάνη.
Δέσποινα Δαϊλιάνη
H «Δέσποινα από το Αϊβαλί» παρουσιάζεται στο Δημοτικό Θέατρο Καλαμαριάς «Μελίνα Μερκούρη», στις 16 και 17 Ιανουαρίου.
«Κάποτε, οι ιστορίες περνούσαν από γενιά σε γενιά μέσα από τη φωνή της γιαγιάς ή του παππού. Σήμερα, η προφορική παράδοση δεν υπάρχει όπως την ξέραμε εμείς», σημειώνει η Νικολέττα Βλαβιανού στο TheOpinion.
«Έρχεται, λοιπόν, το θέατρο για να συμπληρώσει αυτό το κενό. Η “Δέσποινα από το Αϊβαλί” είναι μια σημαντική παράσταση. Δεν σε αφήνει να ξεχάσεις και σε παρακινεί να ανοίξεις ένα βιβλίο να διαβάσεις».
Ιστορίες και προσωπικές «οδύσσειες» ανθρώπων, οι οποίοι στο συλλογικό ασυνείδητο αποτελούν το ανώνυμο πλήθος. Είναι, όμως, έτσι;
Κάθε άνθρωπος έχει πρόσωπο, όνομα, επώνυμο, και το ίδιο του το σώμα γίνεται η σελίδα πάνω στην οποία γράφεται η ιστορία…
Κυρία Βλαβιανού, σας συναντώ σε μια ιδιαίτερα παραγωγική περίοδο…
Είναι, πράγματι, μια γεμάτη περίοδος. Ανεβάζω τον μονόλογο «Μόνο Σπίτι, Κρεβάτι και Εκκλησία», γραμμένο από τον Ντάριο Φο και τη Φράνκα Ράμε.
Συγχρόνως, για έκτη χρονιά παρουσιάζω την «Ευθαλία του Γαλατά» του αγαπημένου μου φίλου Θωμά Κοροβίνη, σε σκηνοθεσία της Ρέινας Εσκενάζυ, καθώς και τη «Δέσποινα από το Αϊβαλί».
Μια παράσταση, η οποία, αρχικά, έφερε τον τίτλο «Η Δέσποινα του Κανενού».
Αυτός ο τίτλος προκύπτει από αληθινή μαρτυρία, η οποία και αποτελεί τη βασική ιστορία. Η κοπέλα που βρέθηκε ασυνόδευτη από τη Μικρά Ασία στο Γαλαξίδι, κάποτε ήταν η κόρη του Παυλιανού και έγινε του Κανενού.
Επειδή, όμως, ο τίτλος δεν ήταν εύηχος, χρησιμοποιήσαμε τον τόπο. Το Αϊβαλί.
Αντιλαμβάνομαι, κυρία Βλαβιανού, ότι έχετε αναλάβει ενεργό ρόλο στη διαμόρφωση της καλλιτεχνικής σας πορείας, καθώς δεν εμπλέκεστε μόνο υποκριτικά με τις παραστάσεις.
Αναγκαστικά συμβαίνει αυτό. Κάποια στιγμή, θέλεις να κάνεις κάτι δικό σου· κάτι που ονειρεύεσαι και δεν μπορεί κάποιος να το υποστηρίξει. Οι παραγωγοί, καλώς ή κακώς, επενδύουν σε εμπορικές επιλογές ή σε έργα που θεωρούν ότι θα τους αποφέρουν περισσότερα έσοδα.
Εμείς είμαστε μια ομάδα τεσσάρων-πέντε ανθρώπων, οι οποίοι εναλλασσόμαστε στις δουλειές. Δεν είναι ότι δεν είμαστε ανοιχτοί και σε άλλους, απλώς η οικονομική δυσπραγία, η οποία έχει ταλανίσει τόσο πολύ τη χώρα μας ειδικά από το ’11 και μετά, δεν μας το επιτρέπει.
Πρέπει, λοιπόν, να εφεύρεις τρόπους για να μπορέσεις να επιβιώσεις και, συγχρόνως, να κάνεις και αυτό που σου αρέσει.
Ποια είναι η σχέση σας με τη Μικρά Ασία; Δεν σας κρύβω πως σας έχω συνδέσει με την Κεφαλονιά.
Είμαι ένα κράμα Δύσης και Ανατολής. Από τη μία μεριά, της μαμάς μου, είμαι από την Κεφαλονιά και από την άλλη από τη Μικρά Ασία.
Αυτό που εκτιμώ τρομερά στους Κεφαλονίτες, είναι ότι διαβάζουν πολύ κι έχουν υψηλό επίπεδο κουλτούρας, ακόμα και οι μεγαλύτεροι άνθρωποι. Η γιαγιά μου, για παράδειγμα, μία απλή γυναίκα, διάβαζε Σταντάλ.
Έχοντας συζητήσει με ντόπιους, διαπίστωσα ότι τους λείπει το θέατρο. Στον αντίποδα αυτού, εσείς έχετε προσπαθήσει να στηρίξετε αυτό το κομμάτι.
Όπως το είπατε, έχω προσπαθήσει, ειδικότερα τα τελευταία χρόνια που κάνω δικά μου πράγματα.
Θα έχετε διαπιστώσει κι εσείς ότι πρόκειται για ένα ακριβό ταξίδι. Αν σε έναν θίασο δεν καλύπτονται τουλάχιστον τα οδοιπορικά, η πρόσβαση γίνεται δύσκολη…
Τι συμβαίνει με έναν νέο καλλιτέχνη που μπαίνει τώρα στον χώρο; Μπορεί να βιοποριστεί;
Αυτή είναι μία πολύ μεγάλη ιστορία. Φυσικά και δεν μπορεί να βιοποριστεί, κι αυτό είναι ένα μεγάλο πρόβλημα. Τελικά, τα παιδιά που επιβιώνουν σε αυτό το επάγγελμα είναι των αστών, οι οποίοι μπορούν και να τα συνδράμουν οικονομικά.
Αυτό, όμως, υποδηλώνει και μια αλλοίωση στο επάγγελμα. Επειδή έχεις χρήματα, δεν σημαίνει ότι έχεις και ταλέντο. Ή και το αντίστροφο. Επίσης, τα εργατικά προβλήματα που αντιμετωπίζει κάποιος που ζει από αυτήν τη δουλειά, δεν είναι τα ίδια με αυτά ενός ανθρώπου που είτε εργάζεται σε άλλον τομέα είτε συντηρείται με κάποια βοήθεια.
Είναι κι ένας από τους λόγους, για τους οποίους δεν έχουμε ακόμη συλλογική σύμβαση. Για να λέμε την αλήθεια, δηλαδή. Μπορεί το σωματείο να προσπαθεί, αλλά υπάρχουν κάποιοι που δεν έχουν οικονομική ανάγκη. Δεν καταλαβαίνουν καν τι λέμε.
Είναι τραγικό και τελείως διαφορετικό από αυτό που έχω βιώσει. Κάποτε, ζούσαμε αποκλειστικά από το θέατρο.
Επίσης, παλιότερα, η δική μας η δουλειά δεν ήταν της… μόδας! Τώρα, για παράδειγμα, κάθε μεγαλοαστή οικογένεια θέλει να έχει και έναν ηθοποιό.
Για να το συνδέσω και με τα προηγούμενα, η διττή καταγωγή και η ιδιοσυγκρασία μου με βοηθούν να μην το βάζω κάτω…
Η «Δέσποινα από το Αϊβαλί», λοιπόν, εδράζεται σε έρευνες και μελέτες…
Ο Θοδωρής Κοντάρας, ο οποίος είναι αρωγός μας, έχει εντρυφήσει στο Μικρασιατικό ζήτημα. Από πλευράς μου, έκανα μια εκτεταμένη έρευνα στα αρχεία των μαρτυριών· ίσως ο κόσμος να μην το γνωρίζει, αλλά υπάρχουν καταγεγραμμένες μαρτυρίες μέσα από τα νοσοκομεία, από την περίοδο που τους μετέφεραν στην Αθήνα.
Πρόκειται για τραγικές ιστορίες, πέρα από τη φαντασία. Όταν έκανα αυτήν την προσπάθεια, πραγματικά αρρώστησα.
Συλλέξαμε, λοιπόν, με τον Θοδωρή κάποιες μαρτυρίες, τις πιο ήπιες. Και αποφασίσαμε, εις μνήμην της γιαγιάς μου από τη Σμύρνη, να φτιάξουμε αυτό το έργο.
Είναι μια δουλειά, η οποία επαναλαμβάνεται τα τελευταία χρόνια. Αυτό έγκειται στο γεγονός ότι δεν ολοκληρώθηκε για εσάς τους συντελεστές ή, ίσως, και στο ότι το κοινό αποζητά να βλέπει και αυτήν την πιο ιστορική πλευρά του θεάτρου;
Ξεκινήσαμε αυτήν την προσπάθεια με μια μικρή χρηματοδότηση. Συγκεκριμένα, αγόρασε μια παράστασή μας ο Μικρασιατικός Σύλλογος του Δήμου Κω.
Είναι μεγάλη η συνεισφορά των συλλόγων στη διατήρηση της συλλογικής μνήμης. Με αυτόν τον τρόπο, η παράσταση συνεχίζει, κατά καιρούς, την πορεία της. Μας το ζητούν…
Το ίδιο ισχύει και για την «Ευθαλία του Γαλατά», η οποία σχετίζεται με την Πόλη και το Ποντιακό ζήτημα.
Ως ηθοποιός αισθάνομαι, τελικά, ότι οι αληθινές ιστορίες και οι μαρτυρίες των απλών ανθρώπων φέρουν όλη τη σοφία και τη δημιουργικότητα ενός μεγάλου συγγραφέα! Είναι από μόνες τους πολύπλευρες, πολύπλοκες, με αισθήματα…
Η τηλεόραση υπάρχει στη ζωή σας;
Η τηλεόραση έχει το αρνητικό ότι σε τοποθετεί σε ένα συγκεκριμένο κουτάκι. Οι άνθρωποι της τηλεόρασης, δηλαδή, σε έχουν στο μυαλό τους για κάτι συγκεκριμένο. Στο σετ, εσύ θα είσαι το πιρούνι. Τέλος! Δεν μπορείς να είσαι το μαχαίρι.
Ζούμε, εξάλλου, στη χώρα της διαπλοκής… Το πολίτευμα, όπως διαπιστώνουμε, είναι η διαπλεκόμενη δημοκρατία.
Στην τηλεόραση, πια, υπάρχει έλλειψη σεναρίων. Γι’ αυτό και βλέπουμε επαναλήψεις των σειρών. Χρησιμοποιούν την ήδη δοκιμασμένη φόρμα, κυρίως στην κωμωδία.
Φέτος, ωστόσο, θα βρίσκομαι στο «Τελευταίο Νησί», που αναμένεται να ξεκινήσει στην ΕΡΤ, μαζί με τη Ράσμη Τσόπελα· εξαίρετη πρωταγωνίστρια του Θεάτρου Τέχνης και του Εθνικού, υπήρξε και δασκάλα μου στη φωνητική. Κάνουμε ένα μικρό ντουετάκι, το οποίο… «γράφει» πολύ!
Σας χάρισε, όμως, και όμορφες στιγμές…
Η τηλεόραση με βοήθησε να γίνω γνωστή, μου στέρησε, όμως, άλλες ευκαιρίες.
Θέατρο παρακολουθείτε;
Ανελλιπώς! Όποτε έχω κενό, θα πάω στο θέατρο.
Είστε καλή θεάτρια;
Πάρα πολύ! Πηγαίνω στο θέατρο πάρα πολύ χαλαρά, και επιθυμώ είτε να συγκινηθώ είτε να διασκεδάσω.
Κι εκεί έχουμε μεγάλο θέμα: πολλές παραστάσεις, αλλά οι καλές είναι ελάχιστες. Δεν μπορεί σε μια μεγάλη παράσταση, δέκα ηθοποιών, οι δύο να είναι καλοί και οι υπόλοιποι στα τάρταρα. Δεν κρατιέται έτσι μια παράσταση, πρέπει να είναι όλοι εναρμονισμένοι.
Οι μεγάλοι μας δάσκαλοι, όπως ο Κουν, έλεγαν ότι η ομάδα πρέπει να «δένει». Δεν γίνεται ο ένας να παίζει ψηλά και ο άλλος χαμηλά.
Αυτοί οι δάσκαλοι, λοιπόν, ήταν πολύ σκληροί άνθρωποι. Έχουμε περάσει «διά πυρός και σιδήρου» στο θέατρο. Ίσως γι’ αυτό και να έχουν ξεφύγει κάποιοι από τους δικούς μας…
Τελικά, δεν είμαι σίγουρη αν τα πράγματα γεννιούνται από την ευκολία ή τη δυσκολία. Έχει έναν ρόλο η δυσκολία. Πιστεύω ότι αυτό λείπει από το εκπαιδευτικό σύστημα γενικότερα, όχι μόνο από τις δραματικές σχολές. Δεν μπορεί να είναι όλα καλά, να είναι όλοι τέλειοι και καταπληκτικοί. Τον άλλον δεν τον αφήνεις να δουλέψει με τον εαυτό του, με το «μέσα» του.
Ποια κριτήρια ορίζουν, για εσάς, έναν καλό ηθοποιό;
Ένας καλός ηθοποιός πρέπει, καταρχάς, να «ακούει» πάρα πολύ καλά τους διπλανούς του. Να είναι σκηνικά έξυπνος, ευέλικτος και ευπροσάρμοστος. Να μιλάει καλά και καθαρά Ελληνικά.
Και, βέβαια, να μην έχει άποψη όταν συμμετέχει σε ένα σύνολο· αυτό το «Εγώ πιστεύω…». Η άποψη είναι του σκηνοθέτη.
Πληροφορίες
«Δέσποινα από το Αϊβαλί»
Αληθινές μαρτυρίες, καταγεγραμμένες από προσφυγικούς Μικρασιατικούς Συλλόγους, οι οποίες δεν είναι ευρέως γνωστές.
Δημοτικό Θέατρο Καλαμαριάς «Μελίνα Μερκούρη» (Μεταμορφώσεως 7, Καλαμαριά)
Παρασκευή 16 & Σάββατο 17 Ιανουαρίου 2026, στις 21:00
Εισιτήρια: 18€ γενική είσοδος, 15€ μειωμένο
Ηλεκτρονική προπώληση εισιτηρίων: ticketmaster.gr
Συντελεστές
Σύνθεση κειμένου: Ν. Μαρκέτου
Σκηνοθεσία: Νικολέττα Βλαβιανού
Επιμέλεια κίνησης: Μόνικα Κολοκοτρώνη
Μουσική: Αντώνης Βαρθλίτης
Σκηνογραφική επιμέλεια – Κοστούμια: Ομάδα ART
Συμπαραγωγή: ΑRT / R M LIGHT AMKE
Με την επιστημονική καθοδήγηση του έγκριτου φιλολόγου και βραβευμένου μελετητή της ιστορίας του προσφυγικού Ελληνισμού, Θεόδωρου Κοντάρα.
Ηθοποιοί
Νικολέττα Βλαβιανού
Νικήτας Αναστόπουλος
Μόνικα Κολοκοτρώνη
Λευτέρης Καταχανάς