Πλούτος και μοναξιά: Αυτό που τελικά δεν αγοράζεται
Το κείμενο δημοσιεύτηκε στην ξαφνική έκδοση του theopinion.gr ΑΦΟΡΜΗ Ο Πλούτος
Η σχέση μεταξύ πλούτου και ευτυχίας περιγράφεται διαχρονικά με στερεοτυπικό τρόπο. Τα χρήματα δεν φέρνουν ούτε την ευτυχία ούτε τη δυστυχία, ενώ ο πλούτος λειτουργεί ως «μεγεθυντικός φακός»· δεν αλλάζει τον άνθρωπο, αλλά ενισχύει αυτό που ήδη κρύβει μέσα του. Και, στις κρίσεις, δεν μπορεί να αντικαταστήσει την εμπιστοσύνη, τον σεβασμό, τη φιλία, την ανθρώπινη φροντίδα.
Της Ξένιας Κούρτογλου, MSc., Ιδρύτρια Focus Bari, Στρατηγική Σύμβουλος Leadership & Resilience, Συγγραφέας
«Τα χρήματα δεν φέρνουν την ευτυχία». Κάθε φορά που ακούω αυτή τη φράση, νιώθω ότι αδικούμε και τα χρήματα και την ευτυχία.
Ίσως γιατί, μετά από σχεδόν τέσσερις δεκαετίες στην επιχειρηματικότητα, και χιλιάδες ώρες συζητήσεων με ανθρώπους μέσα από την έρευνα αγοράς, την ψυχοθεραπεία και την προσωπική ανάπτυξη, έχω συναντήσει κάθε πιθανό συνδυασμό: ανθρώπους με μεγάλη οικονομική επιτυχία που ζουν γεμάτοι αγάπη, ουσιαστικές σχέσεις και νόημα. Αλλά και ανθρώπους με ελάχιστα χρήματα που νιώθουν βαθιά μόνοι και απελπισμένοι.
Γι’ αυτό και δεν πιστεύω ότι ο πλούτος γεννά τη μοναξιά ή «πάει πακέτο» με τη δυστυχία. Ούτε κι ότι η οικονομική δυσκολία δημιουργεί αυτόματα πιο σωστούς και αυθεντικούς ανθρώπους.
Πιστεύω ότι ο πλούτος λειτουργεί σαν «μεγεθυντικός φακός». Δεν αλλάζει τον άνθρωπο, αλλά μεγεθύνει αυτό που ήδη υπάρχει μέσα του: αν έχεις μάθει να εμπιστεύεσαι, να αγαπάς, να συνεργάζεσαι και να συνδέεσαι με τους άλλους, είναι πολύ πιθανό ότι θα συνεχίσεις να το κάνεις είτε ο τραπεζικός σου λογαριασμός γράφει τρία είτε επτά μηδενικά.
Αν, όμως, έχεις μάθει να κυνηγάς διαρκώς την αποδοχή, να αποδεικνύεις την αξία σου μέσα από τις επιτυχίες ή να φοβάσαι ότι χωρίς την επόμενη κατάκτηση δεν θα είσαι αρκετός, τότε ούτε ο μεγαλύτερος πλούτος θα καταφέρει να γεμίσει αυτό το εσωτερικό κενό.
Αλλάζουν τα τετραγωνικά τον άνθρωπο;
Αυτό που μπορεί, όμως, να αλλάξει όταν κάποιος ανεβαίνει ψηλά οικονομικά, είναι πιθανά ο περίγυρος των ανθρώπων. Θυμάμαι μια φάση της ζωής μου που είχαμε μετακομίσει σ’ ένα απίστευτο, τεράστιο και πανέμορφο σπίτι που χτίστηκε με πολύ κόπο, χρόνια σκληρής δουλειάς και αληθινό μεράκι. Είχε έρθει μια «φίλη» μου, η οποία μου είπε ότι «τώρα που μένεις εδώ θα γίνεις διαφορετική». Εγώ όμως δεν άλλαξα καθόλου! Έμεινα ο άνθρωπος που είμαι και ήμουν πάντα, ανοικτή και ενσυναισθητική προς όλους τους ανθρώπους!
Πάμε τώρα στη μοναξιά. Η μοναξιά δεν δημιουργείται από την έλλειψη ανθρώπων. Η μοναξιά ξεκινάει από την έλλειψη σύνδεσης. Συχνά πολύ πριν το αντιληφθείς. Όταν το ημερολόγιό σου γεμίζει μόνο με καθήκοντα και επαγγελματικές υποχρεώσεις. Όταν αναβάλλεις συνεχώς ένα «σ’ αγαπώ» στον άνθρωπό σου, ένα τηλεφώνημα στους γονείς σου, ένα χαλαρό δείπνο με φίλους, ένα χόμπι που θέλεις από καιρό και αφήνεις πίσω! Όταν επενδύεις συστηματικά στον «επαγγελματικό σου λογαριασμό», αλλά ξεχνάς να καταθέσεις χρόνο και φροντίδα στον λογαριασμό των σχέσεών σου. Όμως οι σχέσεις, όπως και οι επιχειρήσεις, χρειάζονται συνεχή επένδυση. Αν σταματήσεις να τις φροντίζεις, κάποια στιγμή το ισοζύγιο γίνεται ελλειμματικό.
Στο βιβλίο μου 49+2 Ιστορίες Ψυχικής Ανθεκτικότητας χρησιμοποιώ τη μεταφορά του τούνελ. Γιατί όλοι μας, χωρίς εξαίρεση, θα βρεθούμε κάποια στιγμή μέσα σε ένα τούνελ. Μια απώλεια, μια προδοσία, μια σοβαρή ασθένεια, ένας χωρισμός, μια οικονομική καταστροφή…
Και τότε συμβαίνει κάτι πολύ ενδιαφέρον: μέσα στο σκοτάδι του τούνελ εξαφανίζονται σχεδόν όλες οι ταμπέλες που κουβαλούσες απ’ έξω, και δεν έχει σημασία αν είσαι CEO ή υπάλληλος, αν μένεις σε ρετιρέ ή σε δυάρι, αν σε ακολουθούν χιλιάδες άνθρωποι στα social ή κανείς. Μέσα στο τούνελ είσαι μόνος σου. Και τότε αποκαλύπτεται ποιος είναι ο πραγματικός σου πλούτος.
Τι αγοράζουν τελικά τα χρήματα;
Η αλήθεια είναι ότι τα χρήματα μπορούν να αγοράσουν εξαιρετική ιατρική φροντίδα. Μπορούν να προσφέρουν άνεση, ασφάλεια, ελευθερία και περισσότερες επιλογές. Όλα αυτά είναι πολύτιμα, κι ας μην υποκρινόμαστε ότι δεν έχουν σημασία. Δεν μπορούν όμως να αγοράσουν κάποιον που θα σου κρατήσει το χέρι όταν φοβάσαι. Δεν μπορούν να αγοράσουν την εμπιστοσύνη που χτίστηκε μέσα σε χρόνια αμοιβαίου σεβασμού. Δεν μπορούν να αγοράσουν έναν φίλο που θα χαρεί περισσότερο από εσένα για την επιτυχία σου ή που θα σταθεί δίπλα σου όταν όλοι οι άλλοι απομακρυνθούν.
Σχεδόν όλες οι ιστορίες ψυχικής ανθεκτικότητας που έχω μελετήσει καταλήγουν στο ίδιο συμπέρασμα. Οι άνθρωποι δεν αντέχουν μόνο χάρη στην προσωπική τους δύναμη. Αντέχουν γιατί κάποιος τους αγάπησε, τους πίστεψε, τους άκουσε ή τους έδωσε έναν λόγο να συνεχίσουν.
Και κλείνουμε με το ερώτημα: τελικά, πλούτος ίσον μοναξιά;
Κι εδώ θα μπω στο βαθύτερο νόημα της αυτοηγεσίας, που αποτελεί μονόδρομο προς την Ψυχική Ανθεκτικότητα. Η αυτοηγεσία δεν είναι μόνο το να παίρνεις το τιμόνι της ζωής σου στα χέρια σου και να πετυχαίνεις στόχους. Είναι να χτίζεις έναν χαρακτήρα που δεν θυσιάζει τις σχέσεις στον βωμό της επιτυχίας. Να μπορείς να κυνηγάς τα όνειρά σου χωρίς να χάνεις τον άνθρωπο που τα κυνηγά. Να δημιουργείς πλούτο χωρίς να φτωχαίνεις συναισθηματικά, να παραμένεις αυθεντικός.
Οι αυθεντικοί άνθρωποι υπάρχουν σε κάθε κοινωνική τάξη. Δεν χαρακτηρίζονται από το αυτοκίνητο που οδηγούν ή το σπίτι που μένουν. Αναγνωρίζονται από τον τρόπο που κάνουν τους άλλους να αισθάνονται. Από τη γενναιοδωρία τους, την ενσυναίσθησή τους, την ταπεινότητα με την οποία αντιμετωπίζουν την επιτυχία και τη δύναμή τους να παραμένουν αληθινοί.
Γι’ αυτό, αν με ρωτούσε κάποιος ποια είναι η μεγαλύτερη μορφή πλούτου, θα έλεγα πως είναι η ικανότητα να εξελιχθείς σ’ έναν άνθρωπο που ζει σύμφωνα με τις αξίες του και διατηρεί ουσιαστικές σχέσεις, ανεξάρτητα από το ύψος του εισοδήματός του.
Και όταν κάποια στιγμή η ζωή σε οδηγήσει ξανά σε ένα τούνελ –γιατί αναπόφευκτα θα το κάνει– θα ανακαλύψεις ότι το πιο πολύτιμο κεφάλαιο που είχες χτίσει δεν ήταν στον τραπεζικό σου λογαριασμό. Ήταν οι άνθρωποι που μπήκαν μαζί σου στο σκοτάδι και έμειναν δίπλα σου μέχρι να ξαναδείς το φως.