Ολυμπιακοί Αγώνες 2004: Όταν ο εθελοντισμός κέρδισε χρυσό μετάλλιο

Οι Ολυμπιακοί Αγώνες του 2004 δεν ήταν ξεχωριστοί μόνο για το γεγονός ότι διεξήχθησαν στην πατρίδα μας, την χώρα δηλαδή από την οποία «γεννήθηκαν». Δεν ήταν ξεχωριστοί ούτε επειδή συμμετείχαν σε αυτούς 10.625 αθλητές (6.296 άντρες και 4.329 γυναίκες), μαζί με 5.500 προπονητές και συνοδούς από 201 χώρες, ούτε επειδή πραγματοποιήθηκαν 301 τελετές απονομής μεταλλίων από 28 διαφορετικά αθλήματα. Δεν αποτέλεσαν μόνο μια μεγάλη αθλητική διοργάνωση, αλλά και ένα τεράστιο κοινωνικό γεγονός με την ενεργή συμμετοχή χιλιάδων εθελοντών που αποτέλεσαν βασικό κομμάτι της επιτυχίας τους.

Οι δεύτεροι Ολυμπιακοί Αγώνες που έλαβαν χώρα στην Ελλάδα, μετά από αυτούς του 1896, ήρθαν λίγες μόλις λίγες εβδομάδες μετά την σπουδαία επιτυχία της Εθνικής ομάδας ποδοσφαίρου στα γήπεδα της Πορτογαλίας με την κατάκτηση του Euro 2004, κάτι που ανέβασε τον πήχη των προσδοκιών ακόμη περισσότερο.

Μία… πόλη εθελοντές, μία… μεγάλη πόλη αιτήσεις

Στους Ολυμπιακούς Αγώνες του 2004, η Οργανωτική Επιτροπή «Αθήνα 2004» λειτούργησε ένα από τα πιο μαζικά και σημαντικά προγράμματα εθελοντισμού στην ιστορία των σύγχρονων Ολυμπιακών Αγώνων για την προσέλκυση εθελοντών, που θα υποστήριζαν τη διοργάνωση σε πολλούς ρόλους, οι οποίοι είχαν να κάνουν από την ενημέρωση του κοινού, μέχρι τη βοήθεια σε επισκέπτες και τη στήριξη στη λειτουργία των αθλητικών χώρων κλπ. 

Ξεφυλλίστε το ΦΙΛΟΤΙΜΩ εδώ!

Όπως αποδείχθηκε, οι εθελοντές δεν ήταν απλώς «εξυπηρετικοί». Υπήρξαν η «ραχοκοκαλιά» της διοργάνωσης, με πάνω από 47.000 ενεργούς, Έλληνες και ξένους, να προσφέρουν βοήθεια σε Ολυμπιακούς και Παραολυμπιακούς Αγώνες αφιλοκερδώς. Σύμφωνα με αναφορές της εποχής, οι ενεργοί εθελοντές ενδέχεται να έφτασαν έως και τους 60.000! 

Η διοργάνωση ενός σπουδαίου αθλητικού γεγονότος και πόσο μάλλον μίας Ολυμπιάδας, κάτι δηλαδή που δεν θα κρατούσε δύο-τρεις ώρες, αλλά για αρκετές ημέρες, αποτελούσε πρόκληση για την Ελλάδα, η οποία έβγαλε τουλάχιστον…. 47.000 άσους από το μανίκι της. 

Και δεν ήταν μόνο αυτοί! Τα στοιχεία που προέκυψαν για τους εθελοντές των Ολυμπιακών του 2004 ήταν πραγματικά συγκλονιστικά! Περισσότεροι από 160.000 άνθρωποι υπέβαλαν αιτήσεις για να γίνουν εθελοντές, αριθμός σαφώς πολλαπλάσιος από αυτόν των αιτήσεων που είχαν κατατεθεί για το Σίδνεϊ το 2000 (75.665) και την Ατλάντα το 1996 (78.000), ενώ ήταν και τουλάχιστον 2.5 φορές πάνω από τον στόχο των 60.000, που είχε θέσει η οργανωτική επιτροπή. Το μεγαλύτερο ποσοστό των υποψηφίων (76-78%) ήταν νέοι κάτω των 35 ετών, ενώ υπήρξε και αρκετά μεγάλη συμμετοχή γυναικών (περίπου 55%). Οι αιτούντες-συμμετέχοντες σε αυτή τη δράση προέρχονταν από περισσότερες από… 180 χώρες, ενώ άξιο αναφοράς είναι και το γεγονός ότι οι περισσότεροι είχαν υψηλό επίπεδο μόρφωσης και παρελθόν όσον αφορά τις εθελοντικές δράσεις.

Για να επιλεγεί κάποιος ανάμεσα στους εθελοντές, δεν έκανε απλώς μία αίτηση και τον επέλεγαν. Η συμμετοχή στο πρόγραμμα περιλάμβανε υποβολή αίτησης, προσωπική συνέντευξη, εκπαίδευση και τελική τοποθέτηση με διαπίστευση και στολή. Αυτοί που τελικά επιλέχθηκαν, πριν, αλλά και κατά τη διάρκεια των Ολυμπιακών Αγώνων έκαναν συχνά πρόβες για όσα θα συνέβαιναν, προκειμένου να είναι 100% έτοιμοι.

Δεν είναι τυχαίο ότι κατά την διάρκεια των Αγώνων, οι εθελοντές εξελίχθηκαν σε… πρωταγωνιστές, διότι το χαμόγελο, η θέληση, η προθυμία και η επαγγελματικότητά τους, παρότι ουσιαστικά εργάζονταν χωρίς να πληρώνονται, διαδραμάτισαν καθοριστικό ρόλο στην ομαλή διοργάνωση, κάτι που μπορούσε να διαπιστώσει οποιοσδήποτε παρακολουθούσε την διοργάνωση έστω και σε μικρό βαθμό.

Η σημασία του εθελοντισμού 

Ο όρος εθελοντισμός αναφέρεται στην ηθελημένη παροχή υπηρεσιών χωρίς το κίνητρο της υλικής ανταμοιβής, προς όφελος της κοινωνίας. Δεν είναι υποχρεωτικός (ο εθελοντισμός), δηλαδή στηρίζεται στην αυτόβουλη συμμετοχή του ενεργού πολίτη. Όμως, εθελοντής χαρακτηρίζεται και εκείνος που συνεισφέρει υλικά αγαθά σε καταστάσεις που αυτά θεωρούνται αναγκαία για την κάλυψη ανθρωπίνων αναγκών, χωρίς να περιμένει αντάλλαγμα. Στόχος ενός εθελοντή είναι η βελτίωση των κοινωνικών, οικονομικών, περιβαλλοντικών, αθλητικών, εκπαιδευτικών και άλλων θεμελιωδών αναγκών μίας κοινωνίας.

Στην προκειμένη περίπτωση, δηλαδή στους Ολυμπιακούς Αγώνες του 2004, δεν ήταν μόνο ο Φοίβος και η Αθηνά αυτοί που καλωσόριζαν τους θεατές και τους αθλητές στην Αθήνα. Ήταν όλοι όσοι εργάστηκαν, Έλληνες και «ξένοι» εθελοντές, γύρω από την 28η Ολυμπιάδα και μάλιστα αφιλοκερδώς, «σπαταλώντας» δεκάδες-εκατοντάδες ώρες προσωπικού χρόνου, ενδεχομένως και χρήματα, μόνο και μόνο για να ζήσουν αυτή την απίστευτη εμπειρία-περιπέτεια. 

Στην τελική, αυτοί αξίζουν το χρυσό μετάλλιο! Γιατί αυτοί ήταν/είναι οι αφανείς ήρωες της σπουδαιότερης διοργάνωσης που φιλοξένησε ποτέ η Ελλάδα και στέφθηκε με μεγάλη επιτυχία. 22 χρόνια μετά, ο εθελοντισμός των Ολυμπιακών Αγώνων του 2004 εξακολουθεί να αναφέρεται ως ένα από τα πλέον επιτυχημένα προγράμματα κινητοποίησης πολιτών σε παγκόσμια κλίμακα. Και μόνο αυτό συνιστά «παράσημο» για τους συμμετέχοντες και παράδειγμα εθελοντισμού για τις επόμενες γενιές.