Μητσοτάκης από τις Βρυξέλλες: Έτοιμη η κυβέρνηση να παρέμβει για καύσιμα και ενέργεια αν χρειαστεί

Σαφές μήνυμα ότι η κυβέρνηση παραμένει σε πλήρη ετοιμότητα να παρέμβει απέναντι στις οικονομικές συνέπειες της κρίσης στη Μέση Ανατολή έστειλε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης από τις Βρυξέλλες, μετά την ολοκλήρωση των εργασιών της Συνόδου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου.

Στη συνέντευξη Τύπου που παραχώρησε, ο πρωθυπουργός κινήθηκε σε τρεις βασικούς άξονες: την ανάγκη άμεσης αντίδρασης απέναντι στο «ενεργειακό σοκ», την ενίσχυση της ευρωπαϊκής αμυντικής διάστασης με αφορμή την Κύπρο και τη σταθερή γραμμή της Ελλάδας στα ζητήματα ασφάλειας και μεταναστευτικού.

Απαντώντας στο ερώτημα για το τι πρέπει να περιμένουν οι πολίτες στην Ελλάδα μετά τη Σύνοδο, ο Κυριάκος Μητσοτάκης αναγνώρισε ότι υπήρξε εκτενής συζήτηση για τις οικονομικές επιπτώσεις της παρατεταμένης γεωπολιτικής κρίσης και του πολέμου που βρίσκεται σε εξέλιξη στη Μέση Ανατολή. Όπως σημείωσε, είναι πλέον κοινή παραδοχή ότι όσο διαρκούν οι συγκρούσεις τόσο πιο αρνητικές θα είναι οι συνέπειες για την παγκόσμια οικονομία, την ευρωπαϊκή αγορά και, κατ’ επέκταση, για την ελληνική οικονομία.

Σε αυτό το πλαίσιο, υπογράμμισε ότι στα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου περιλήφθηκε διατύπωση που αφήνει ανοιχτό τον δρόμο για μεγαλύτερη ευελιξία στη λήψη μέτρων, τόσο σε εθνικό όσο και σε ευρωπαϊκό επίπεδο, ώστε να αντιμετωπιστεί η έκτακτη αυτή κρίση. Ο πρωθυπουργός απέφυγε να προαναγγείλει συγκεκριμένες παρεμβάσεις, ωστόσο ξεκαθάρισε ότι η κυβέρνηση είναι έτοιμη, εντός των δημοσιονομικών της δυνατοτήτων, να αναλάβει δράση απέναντι στις αυξήσεις στις τιμές των καυσίμων και, εφόσον χρειαστεί, και στις τιμές της ηλεκτρικής ενέργειας. Με τον τρόπο αυτό κράτησε ανοιχτό το ενδεχόμενο νέων μέτρων στήριξης, επιλέγοντας, όμως, να μην δώσει ακόμη περισσότερες λεπτομέρειες.

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης περιέγραψε τη σημερινή κατάσταση ως «ενεργειακό σοκ» και όχι ακόμη ως μακροχρόνια ενεργειακή κρίση, σπεύδοντας ωστόσο να τονίσει ότι αυτό ακριβώς πρέπει να αποτραπεί. Όπως είπε, ο βασικός στόχος είναι να μην παγιωθεί η αναταραχή στην αγορά ενέργειας και να αποφευχθεί μια νέα περίοδος παρατεταμένης πίεσης σε νοικοκυριά και επιχειρήσεις. Κατά τον ίδιο, ο πιο αποτελεσματικός τρόπος αποκλιμάκωσης θα ήταν η ταχεία λήξη των εχθροπραξιών, το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ και η αποκατάσταση της ομαλής λειτουργίας των εφοδιαστικών αλυσίδων στον τομέα της ενέργειας.

Ταυτόχρονα, έθεσε ξανά στο ευρωπαϊκό τραπέζι την ανάγκη ύπαρξης μιας συγκεκριμένης «εργαλειοθήκης» για την αντιμετώπιση των υψηλών τιμών ενέργειας, επισημαίνοντας ότι το πρόβλημα αυτό δεν γεννήθηκε τώρα. Όπως ανέφερε, ακόμη και πριν από τη νέα πολεμική ανάφλεξη, η Ευρώπη αντιμετώπιζε ήδη σοβαρό πρόβλημα ανταγωνιστικότητας λόγω του αυξημένου ενεργειακού κόστους. Η τρέχουσα κρίση, όπως είπε, προσδίδει νέα αίσθηση επείγοντος σε μια συζήτηση που είχε ήδη ανοίξει για το μέλλον της ευρωπαϊκής οικονομίας.

Ιδιαίτερη βαρύτητα είχε η αναφορά του πρωθυπουργού στη ρήτρα αμοιβαίας συνδρομής της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με αφορμή την επίθεση που δέχθηκε η Κύπρος. Ο κ. Μητσοτάκης χαρακτήρισε εξαιρετικά θετικό το γεγονός ότι πολλές ευρωπαϊκές χώρες, με πρώτη την Ελλάδα, έσπευσαν να συνδράμουν τη Λευκωσία, παρέχοντας αεροναυτική υποστήριξη, ώστε η Κύπρος να αισθάνεται ασφαλής. Όπως τόνισε, η κινητοποίηση αυτή συνιστά ουσιαστικά μια de facto ενεργοποίηση της ρήτρας αμοιβαίας συνδρομής, ακόμη κι αν δεν έχει λάβει μέχρι στιγμής την πλήρη τυπική της μορφή.

Ο πρωθυπουργός αποκάλυψε ακόμη ότι τόσο η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής όσο και η Ύπατη Εκπρόσωπος της ΕΕ αναγνώρισαν την ανάγκη να γίνουν γρήγορα βήματα προς τα εμπρός, ώστε να διαμορφωθεί ένας σαφής οδικός χάρτης για την επιχειρησιακή ενεργοποίηση της ρήτρας σε περίπτωση ανάγκης. Όπως εξήγησε, ο ορίζοντας αυτής της συζήτησης πρέπει να είναι μηνών και όχι ετών. Κατά την εκτίμησή του, πρόκειται για μια σημαντική εξέλιξη τόσο για την Ελλάδα όσο και για την Κύπρο, καθώς συνδέεται άμεσα με τη συζήτηση για τη στρατηγική αυτονομία της Ευρώπης και με την ανάγκη να αποκτήσει πρακτικό περιεχόμενο μια ρήτρα που έως σήμερα παρέμενε περισσότερο θεωρητική.Στο μέτωπο της κριτικής από την αντιπολίτευση για την εμπλοκή της χώρας σε στρατιωτικές επιχειρήσεις, ο Κυριάκος Μητσοτάκης απάντησε ευθέως για την αναχαίτιση δύο ιρανικών πυραύλων από ελληνικούς Patriot στη Σαουδική Αραβία. Υπενθύμισε ότι οι Patriot βρίσκονται εκεί από το 2021, βάσει απόφασης του ΚΥΣΕΑ, στο πλαίσιο μιας ευρύτερης συμφωνίας προστασίας κρίσιμων ενεργειακών υποδομών. Κατά συνέπεια, όπως είπε, η αναχαίτιση αυτή δεν συνιστά νέα εμπλοκή της Ελλάδας στον πόλεμο, αλλά μια αυστηρά αμυντική ενέργεια, πλήρως ενταγμένη στο πλαίσιο της συμφωνίας με τη Σαουδική Αραβία.

Ο πρωθυπουργός επέμεινε ιδιαίτερα σε αυτό το σημείο, τονίζοντας ότι δεν πρέπει να εξάγονται αυθαίρετα πολιτικά συμπεράσματα από μια επιχειρησιακή κίνηση αμυντικού χαρακτήρα. Αντιθέτως, σημείωσε ότι η συγκεκριμένη ενέργεια απέδειξε στην πράξη την υψηλή επιχειρησιακή ετοιμότητα των ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων. Παράλληλα, θέλησε να αναδείξει και την ευρύτερη σημασία της προστασίας κρίσιμων ενεργειακών υποδομών, λέγοντας χαρακτηριστικά ότι αν είχε πληγεί σημαντικό διυλιστήριο της Σαουδικής Αραβίας, η τιμή του πετρελαίου θα είχε εκτοξευθεί ακόμη περισσότερο, επιβαρύνοντας άμεσα διεθνώς τις αγορές και τους καταναλωτές.

Στην ίδια κατεύθυνση, ο Κυριάκος Μητσοτάκης σημείωσε ότι Ελλάδα και Γαλλία πρωταγωνίστησαν στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο στην προώθηση πρότασης για ένα μορατόριουμ που θα αποκλείει οποιοδήποτε πλήγμα κατά ενεργειακών εγκαταστάσεων, είτε αυτές βρίσκονται στο Ιράν είτε στις χώρες του Κόλπου. Πρόκειται για μια παρέμβαση που εντάσσεται στη συνολικότερη προσπάθεια αποτροπής μιας ευρύτερης ενεργειακής αποσταθεροποίησης.

Αναφερόμενος στις τουρκικές αντιδράσεις για τη μετακίνηση της πυροβολαρχίας Patriot στην Κάρπαθο, ο πρωθυπουργός κράτησε σκληρή γραμμή. Χαρακτήρισε τους τουρκικούς ισχυρισμούς «νομικά ανυπόστατους» και «παντελώς άκαιρους», επισημαίνοντας ότι η Ελλάδα δεν διαπραγματεύεται με κανέναν τη διάταξη των αμυντικών της δυνάμεων σε επιχειρησιακό επίπεδο. Με τη φράση αυτή έστειλε σαφές μήνυμα ότι τα ζητήματα αμυντικής οργάνωσης και επιχειρησιακής ετοιμότητας αποτελούν αποκλειστικό κυριαρχικό δικαίωμα της χώρας.

Τέλος, σε ερώτηση για καταγγελίες περί επαναπροωθήσεων μεταναστών στον Έβρο, ο Κυριάκος Μητσοτάκης δήλωσε ότι δεν έχει γνώση των συγκεκριμένων ισχυρισμών, επανέλαβε όμως με κατηγορηματικό τρόπο ότι η Ελλάδα προστατεύει τα σύνορά της και δεν πρόκειται να απολογηθεί για αυτή την πολιτική. Μάλιστα, συνέδεσε τη θέση αυτή με τα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, τονίζοντας ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση στο σύνολό της έχει καταστήσει σαφές πως δεν πρόκειται να επαναλάβει τα λάθη του 2015 και ότι δεν θα επιτραπεί μια νέα μαζική εισροή μεταναστών και προσφύγων στην Ευρώπη.