«Δεν μπορεί κάθε καταδίωξη να αφήνεται στην κρίση του αστυνομικού» – Σαφείς κανόνες ζητούν οι αστυνομικοί

Τις συνθήκες κάτω από τις οποίες επιχειρούν καθημερινά οι αστυνομικοί αναδεικνύουν περιστατικά όπως αυτό που συνέβη στις αρχές Αυγούστου στην Θεσσαλονίκη. Με αφορμή αυτό το περιστατικό, ο εκπρόσωπος Τύπου της Ένωσης Ειδικών Φρουρών Κεντρικής Μακεδονίας, Χρήστος Βλαχούδης, μιλά στο TheOpinion για το επιχειρησιακό πλαίσιο εντός του οποίου καλούνται να δράσουν οι αστυνομικοί.

Η εικόνα ενός ενόπλου να πυροβολεί κατά περιπολικού της ΕΛ.ΑΣ. στην προσπάθειά του να διαφύγει θα μπορούσε να είχε οδηγήσει σε μία ανείπωτη τραγωδία. Οι σφαίρες χτύπησαν το παρμπρίζ και το καπό του υπηρεσιακού οχήματος, ενώ από καθαρή τύχη κανένας από τους αστυνομικούς που συμμετείχαν στην καταδίωξη δεν τραυματίστηκε από τα πυρά.

Το περιστατικό σημειώθηκε κατά τη διάρκεια της επιχείρησης που οδήγησε στην εξάρθρωση εγκληματικής οργάνωσης, τα μέλη της οποίας κατηγορούνται ότι είχαν αφαιρέσει συνολικά 96 μετασχηματιστές ηλεκτρικού ρεύματος, προκαλώντας ζημιά που ξεπερνά τις 550.000 ευρώ. Πέρα όμως από τη μεγάλη αστυνομική επιτυχία, η υπόθεση άνοιξε ξανά τη συζήτηση για το κατά πόσο οι αστυνομικοί διαθέτουν ένα σαφές επιχειρησιακό πλαίσιο όταν βρίσκονται αντιμέτωποι με ένοπλους και αποφασισμένους δράστες.

«Δεν υπάρχει κανένα μνημόνιο ενεργειών στις καταδιώξεις. Το ζητάμε εδώ και πάρα πολλά χρόνια και κανείς δεν το κάνει», δηλώνει στο TheOpinion ο Αρχιφύλακας και εκπρόσωπος Τύπου της Ένωσης Ειδικών Φρουρών Κεντρικής Μακεδονίας, Χρήστος Βλαχούδης, επισημαίνοντας ότι κάθε σοβαρό περιστατικό αφήνει τον αστυνομικό να λάβει μόνος του κρίσιμες αποφάσεις μέσα σε ελάχιστα δευτερόλεπτα.

Όπως υποστηρίζει, η απουσία συγκεκριμένων κανόνων εμπλοκής δεν αποτελεί απλώς ένα επιχειρησιακό κενό, αλλά ένα διαχρονικό θεσμικό ζήτημα. «Αν υπάρξει συγκεκριμένο μνημόνιο αντίδρασης και σε κάποιους δεν αρέσει το αποτέλεσμα μιας επιχείρησης, τότε θα αναζητηθεί πολιτική ευθύνη. Σήμερα, όμως, όλα αφήνονται στον “αέρα”, ώστε είτε η επιτυχία είτε η αποτυχία να χρεώνεται τελικά στον αστυνομικό», σημειώνει.

Αναφερόμενος στην καταδίωξη της Περαίας, περιγράφει ότι οι αστυνομικοί εντόπισαν ένα κλεμμένο αγροτικό όχημα, φορτωμένο με χαλκό που είχε αφαιρεθεί από μετασχηματιστές της ΔΕΗ, και επιχείρησαν να το ακινητοποιήσουν. «Του έγινε σήμα να σταματήσει, όμως ο οδηγός εμβόλισε το περιπολικό και, ενώ οι αστυνομικοί ακολουθούσαν, ένας από τους τέσσερις επιβαίνοντες έβγαλε καραμπίνα και πυροβόλησε σε ευθεία βολή εναντίον τους», αναφέρει.

Το γεγονός ότι οι αστυνομικοί δεν τραυματίστηκαν από τα πυρά αποδίδεται, σύμφωνα με τον ίδιο, στις ιδιαιτερότητες του όπλου. «Η καραμπίνα είχε ψιλά φυσίγγια, τα οποία δεν διαπέρασαν ούτε το παρμπρίζ ούτε το καπό του περιπολικού. Αν τα δεδομένα ήταν διαφορετικά, σήμερα πιθανότατα θα συζητούσαμε για μια εντελώς διαφορετική εξέλιξη», τονίζει.

Ο κ. Βλαχούδης επισημαίνει ακόμη ότι οι συγκεκριμένοι δράστες δεν ήταν άγνωστοι στις αστυνομικές υπηρεσίες. Οι κλοπές μετασχηματιστών, κυρίως σε αγροτικές περιοχές, αποτελούν διαχρονικό πρόβλημα, ιδιαίτερα τους θερινούς μήνες, όταν επηρεάζεται η άρδευση των καλλιεργειών και προκαλείται σημαντική οικονομική ζημιά στους παραγωγούς. «Κινούμασταν στις περιοχές αυτές με συγκεκριμένες εντολές, γιατί υπήρχαν πληροφορίες και προηγούμενα περιστατικά. Οι συγκεκριμένοι είχαν απασχολήσει ξανά τις Αρχές και είχαμε βρεθεί αντιμέτωποι μαζί τους και στο παρελθόν», σημειώνει.

Ο ίδιος θεωρεί ότι η έλλειψη σαφών κανόνων επηρεάζει αναπόφευκτα και την ψυχολογία των αστυνομικών την ώρα της επιχείρησης. «Το αν ένας αστυνομικός μπορεί να ανταποδώσει τα πυρά κρίνεται εκείνη τη στιγμή, στο πεδίο και με βάση τις πραγματικές συνθήκες. Όταν όμως γνωρίζει ότι μετά το τέλος της επιχείρησης μπορεί να βρεθεί στο επίκεντρο δημόσιων καταδικών πριν ακόμη αποφανθεί η Δικαιοσύνη, αυτό δεν μπορεί παρά να επηρεάζει τον τρόπο με τον οποίο ενεργεί», υποστηρίζει.

Στο ίδιο πλαίσιο επαναφέρει και το ζήτημα της χρήσης καμερών σώματος από τους ένστολους που συμμετέχουν σε επιχειρήσεις υψηλού κινδύνου. Όπως αναφέρει, η Ένωση είχε αντιμετωπίσει θετικά τη σχετική κυβερνητική εξαγγελία, ωστόσο μέχρι σήμερα αυτή δεν έχει υλοποιηθεί, στερώντας –όπως υποστηρίζει– ένα σημαντικό εργαλείο τόσο για τη διαφάνεια όσο και για την προστασία των ίδιων των αστυνομικών.

Για τους εκπροσώπους των αστυνομικών, η υπόθεση της Περαίας δεν αποτελεί απλώς ακόμη μία επιτυχημένη επιχείρηση κατά του οργανωμένου εγκλήματος. Αποτελεί μία ακόμη αφορμή να επανέλθει στο δημόσιο διάλογο το αίτημα για σαφείς κανόνες εμπλοκής, με στόχο οι αστυνομικοί να γνωρίζουν επακριβώς το πλαίσιο μέσα στο οποίο καλούνται να επιχειρήσουν όταν βρίσκονται απέναντι σε ενόπλους και να μη μένουν, όπως λένε οι ίδιοι, μόνοι απέναντι στις συνέπειες των αποφάσεών τους.