Η Θεσσαλονίκη μέσα από τα δημοφιλή ιαπωνικά κόμικ manga
Η λέξη Manga για κάποιους μπορεί να είναι άγνωστη, για άλλους, και κυρίως για τη Γενιά Z, που συχνά αποκαλούνται και Zoomers, και τους Millennials, είναι μέσα στην καρδιά τους. Αναφερόμαστε στα δημοφιλή ιαπωνικά κόμικ, τα οποία είχαν και αυτά μια θέση κατά τη διάρκεια της 90ής ΔΕΘ, όπου Τιμώμενη Χώρα ήταν η Ιαπωνία. Συναντήσαμε τους Mangatellers και μαθαίνουμε για τα ελληνικά και για τα θεσσαλονικιώτικα manga.
Ρεπορτάζ: Ντέπυ Χιωτοπούλου (hiotopoulou@gmail.com)
Τώρα που η αυλαία της 90ής ΔΕΘ έπεσε και τα φώτα έσβησαν, και με την επισκεψιμότητα για τις εννέα μέρες λειτουργίας της να ξεπερνάει τον αρχικό στόχο των 200.000 επισκεπτών, και να φτάνει τους 202.854 επισκέπτες, κάνουμε ένα focus στην Ιαπωνική Ποπ κουλτούρα, τέχνη και παράδοση, όπως την βλέπουν μέσα από τα δικά τους μάτια οι Mangatellers.
Συναντήσαμε τον Καρυοφύλλη Χατζόπουλο, έναν από τους ιδρυτές, συγγραφέα, παραγωγό και εκδότη των Mangatellers, εκδοτικό οίκο πρωτότυπων ιαπωνικών σειρών manga που δημιουργούνται στη Θεσσαλονίκη.
«Είμαστε ένα στούντιο δημιουργίας Manga, δημιουργούμε τις δικές μας ιστορίες, πάντα βάσει των ιαπωνικών προτύπων manga, και πάντα με σεβασμό στην κουλτούρα τους» αναφέρει στο TheOpinion ο κ. Χατζόπουλος, ο οποίος νωρίτερα είχε κάνει μια παρουσίαση σχετικά με τη βιομηχανία περιεχομένου πάνω στην Ιαπωνική Ποπ κουλτούρα και κυρίως των manga.

Όπως ανέφερε, το στούντιο ξεκίνησε το 2008, «το 2011 εκδώσαμε το πρώτο μας βιβλίο ενώ το 2014 σε συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Πρωτεύουσα Νεολαίας Θεσσαλονίκης εκδώσαμε το πρώτο ελληνικό manga με θέμα τη Θεσσαλονίκη, και στη συνέχεια εκδώσαμε άλλα πέντε Manga» αναφέρει λέγοντας πως όλα είναι γραμμένα στην αγγλική γλώσσα εκτός εκείνου για τη Θεσσαλονίκη που είναι δίγλωσσο (ελληνικά και αγγλικά).

Το πρώτο ελληνικό manga με επίκεντρο τη Θεσσαλονίκη
«Τότε και τώρα, πάντα Θεσσαλονίκη» ήταν ο τίτλος του ελληνικού manga, η ιστορία του οποίου, οι χαρακτήρες και τα γεγονότα αποτελούν έργο φαντασίας που βασίστηκε σε διάφορα κομμάτια της πραγματικής Ιστορίας.
Επίσης, όπως πληροφορούμαστε, το έργο για τη Θεσσαλονίκη περιέχει ιστορικά πρόσωπα, αλλά με φανταστική αναπαράσταση, η οποία βασίζεται σε πραγματικές ιστορικές αναφορές καθώς και πραγματικές πληροφορίες για μέρη της πόλης.
Πίσω από την ιστορία, οι δυο φίλοι και σεναριογράφοι – και ιδρυτές των Mangatellers- ο Καρυοφύλλης Χατζόπουλος και ο Ραφαήλ Βουτσίδης ενώ στο σχέδιο και στα χρώματα συμμετείχε ο Μανώλης Λαγούβαρδος και στην χρωματική και εικαστική επιμέλεια και φωτογραφίες ο Νικήτας Εφημίδης.
«Θα ήθελα να μου πεις δυο πράγματα γι’ αυτήν την πόλη» λέει ο χαρακτήρας ονόματι Αρκ Κυανός απευθυνόμενος στον Αία Νάρκισσο «Απ’ όσο γνωρίζω η Θεσσαλονίκη είναι μια από τις πιο σημαντικές πόλεις που ανήκει στο βασίλειο της Μακεδονίας» του απάντησε, με την ιστορία να εξελίσσεται σε 47 σελίδες, συνδυάζοντας την ελληνική ιδιοσυγκρασία με στοιχεία της ιαπωνικής κουλτούρας.

Ο «Μύθος» και η Αρχαία Ελλάδα
Ένα ακόμη ενδιαφέρον manga, μέσα από τις σελίδες του οποίου αναφέρονται μύθοι και η Αρχαία Ελλάδα φέρει την ονομασία «Μύθος».
Όπως αναφέρει ο κ. Χατζόπουλος, πρόκειται για μια ιστορία που συνδυάζει τη μυθολογία και τη νοοτροπία της κοινωνίας της Αρχαίας Ελλάδας με το σκοτάδι και τη μισαλλοδοξία του ευρωπαϊκού Μεσαίωνα.
Η συγκεκριμένη ιστορία η οποία διαδραματίζεται σε 44 σελίδες είναι γραμμένη στην αγγλική γλώσσα.
Πόσο εύκολο είναι να δημιουργηθεί ένα manga
Τόσο ο κ. Χατζόπουλος όσο και ο κ. Βουτσίδης, με σπουδές στα οικονομικά, έκαναν στροφή σε μια τέχνη, που μοιάζει μεν τα κλασικά σχέδια, διαφέρει δε καθώς πρόκειται για διαφορετικό καλλιτεχνικό τρόπο, με διαφορετική ιστορία.
«Οι ιστορίες του δυτικού κόσμου δεν μπορούν να αναπαραχθούν με το ιαπωνικό στυλ» αναφέρει στο TheOpinion ο συν-ιδρυτής των Mangatellers.
Μας εξηγεί ότι ο ίδιος μελέτησε τουλάχιστον τέσσερα έτη για το πώς συγγράφουν ένα manga, και παράλληλα μέσα από συζητήσεις με άλλους καλλιτέχνες και δημιουργούς Ιάπωνες, έφτασε στο αποτέλεσμα της δημιουργίας επτά συνολικά manga, μέχρι στιγμής.
Παράλληλα, διοργανώνουν και το AnimeCon Run Thessaloniki, μια διήμερη γιορτή αφιερωμένη στην Ιαπωνική Pop Κουλτούρα, Τέχνη και Παράδοση. Ένας θεσμός από το 2013 περιλαμβάνοντας manga αλλά και cosplay και anime (κινούμενη τέχνη).
«Το anime είναι τα κινούμενα σχέδια, το manga μπορεί να γίνει anime, και αντίστοιχα το anime να γίνει manga» αναφέρει ο κ. Χατζόπουλος.
Αυτό που ο ίδιος τονίζει, είναι ότι για να ασχοληθεί κανείς με το manga, «χρειάζεται να αφιερώνει χρόνο, να έχει θέληση και να κάνει τις απαραίτητες θυσίες σε θέμα χρόνου, φίλων, οικογένειας, για να μπορέσει να μελετήσει και να αναπαράγει με σεβασμό απέναντι στην ιαπωνική κουλτούρα» υπογραμμίζει ο Θεσσαλονικιός συγγραφέας και παραγωγός manga.
Να σημειώσουμε ότι το AnimeCon Run Thessaloniki θα πραγματοποιηθεί το Σάββατο 3 και την Κυριακή 4 Οκτωβρίου, στις αίθουσες του «Ι. Βελλίδης» στις εγκαταστάσεις της ΔΕΘ.
Διαβάζεται από τα δεξιά προς τα αριστερά
Τα μάνγκα, δηλαδή τα ιαπωνικά κόμικ, αναπτύχθηκαν από την ανάμειξη της τεχνοτροπίας ουκίγιο-ε (ξυλογραφία και ζωγραφική) και δυτικής τεχνοτροπίας ζωγραφικής.
Τα περιοδικά manga έχουν συνήθως πολλές σειρές, που εξελίσσονται παράλληλα. Σε κάθε τεύχος αφιερώνονται συνήθως 20–40 σελίδες για κάθε σειρά ενώ στο σύνολό του ένα manga αποτελείται, κατά μέσο όρο, από 150 – 200 σελίδες.
Σε γενικές γραμμές, η τεχνοτροπία τους είναι πολύ εύκολα αναγνωρίσιμη. Συνήθως, δίνεται μεγαλύτερη έμφαση στις γραμμές παρά στη μορφή. Η αφήγηση και η τοποθέτηση των καρέ διαφέρουν από τα δυτικά κόμικς. Τα καρέ διαβάζονται από τα δεξιά προς τα αριστερά και από πάνω προς τα κάτω.
Σ’ ότι αφορά τον χρόνο που απαιτείται για να ολοκληρωθεί ένα manga, «εξαρτάται από το μέγεθός του, από τις σελίδες» αναφέρει ο κ. Χατζόπουλος εξηγώντας πως για 60 – 70 σελίδες χρειάζεται περίπου ένας χρόνος.
Στροφή στην ψηφιοποίηση
Όπως επισήμανε και κατά τη διάρκεια της παρουσίασής του στο κοινό ο κ. Χατζόπουλος, καθώς ο τρόπος ψυχαγωγίας αλλάζει και κατά βάση κυριαρχούν τα ψηφιακά μέσα, «αλλάζουν και τα manga. Φεύγουν από το έντυπο και πηγαίνουν στο ψηφιακό, καθώς πλέον το μέσο που ψυχαγωγούνται οι περισσότεροι νέοι είναι το κινητό, το τάμπλετ, ο υπολογιστής, η smart tv» αναφέρει στο TheOpinion.
Αυτή η στροφή προς την ψηφιοποίηση σε παγκόσμιο επίπεδο απορροφάει το 54% έναντι 46% που είναι το έντυπο.
Η θέση τους στην Ελλάδα
Σχετικά με την απήχηση των manga στην Ελλάδα, όπως λέει ο συν-ιδρυτής των Mangatellers «εξαρτάται από τους τίτλους’ οι γνωστοί παγκοσμίως έχουν πολύ μεγάλη απήχηση, είναι ένας τζίρος που επιτρέπει στους εκδοτικούς οίκους να εισάγουν ποσότητες – κοντέινερ».
My Hero Academia, Jujutsu kaizen, One peace, Berserk είναι κάποιες από τις διάσημες ιστορίες που δημιούργησαν στην Ιαπωνία, μεταφράστηκαν στα αγγλικά από αμερικάνικους εκδοτικούς οίκους, και πωλούνται παγκοσμίως.
Τέλος, όπως μας πληροφορεί ο κ. Χατζόπουλος παραρτήματα εκδοτικών οίκων της Ιαπωνίας που πουλούν manga υπάρχουν στην Αμερική, στην Ιταλία, στην Ισπανία, στη Γαλλία, στην Αγγλία.
Σημειώνουμε ότι η Γενιά Z (Gen Z ή Zoomers) είναι η δημογραφική ομάδα που γεννήθηκε μεταξύ 1997 και 2012 και οι Millennials γνωστοί και ως Γενιά Y (Gen Y) είναι γεννημένοι μεταξύ 1981 – 1996.