Η Ελλάδα ως διαμετακομιστικός κόμβος της Ευρώπης – Μήνυμα Δήμα από την Αλεξανδρούπολη
Άννα Κρητικού 
Με σαφές μήνυμα ότι η Ελλάδα εξελίσσεται σε κομβικό πυλώνα μεταφορών, ενέργειας και γεωστρατηγικής σταθερότητας για τη Νοτιοανατολική Ευρώπη, ο υπουργός Υποδομών και Μεταφορών, Χρίστος Δήμας, ανέδειξε από την Αλεξανδρούπολη τη σημασία των μεγάλων έργων διασυνδεσιμότητας που υλοποιούνται στην περιοχή, στο πλαίσιο της κεντρικής εκδήλωσης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την Ημέρα της Ευρώπης 2026.
Στον χαιρετισμό του, ο υπουργός χαρακτήρισε απολύτως συμβολική την επιλογή της Αλεξανδρούπολης για τη διοργάνωση της εκδήλωσης, υπογραμμίζοντας ότι η πόλη αποτελεί πλέον σημείο αναφοράς για τη νέα ευρωπαϊκή στρατηγική στους τομείς των μεταφορών, της οικονομίας και της ασφάλειας.
«Η επιλογή της Αλεξανδρούπολης είναι από μόνη της ενδεικτική της ενωσιακής δράσης για διαρκή ενοποίηση των δικτύων, της οικονομίας και των δομών ασφάλειας», ανέφερε χαρακτηριστικά, τονίζοντας ότι η γεωστρατηγική θέση της Ελλάδας αποτελεί ταυτόχρονα «προνόμιο και πρόκληση».
Ο κ. Δήμας σημείωσε ότι η χώρα βρίσκεται «σε κρίσιμο σταυροδρόμι διεθνών δικτύων και συνδετήριος κρίκος με τα αντίστοιχα ευρωπαϊκά», γεγονός που – όπως είπε – αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία μέσα στις σημερινές συνθήκες γεωπολιτικής αβεβαιότητας και διεθνών ανακατατάξεων.
«Για να ανταποκριθούμε στον ευρωπαϊκό μας ρόλο οφείλουμε να επενδύσουμε στις υποδομές μας διαρκώς», υπογράμμισε, εξηγώντας ότι ο βασικός σχεδιασμός της κυβέρνησης αφορά την ενίσχυση του διευρωπαϊκού δικτύου μεταφορών και των ευρωπαϊκών διαδρόμων, με στόχο τη διασύνδεση της χώρας με τα διεθνή δίκτυα.
Όπως ανέφερε, ο σχεδιασμός αυτός δεν περιορίζεται μόνο στις μεταφορές αλλά αφορά συνολικά την οικονομική ανάπτυξη, την ενεργειακή ασφάλεια, την εφοδιαστική αλυσίδα και τη γεωπολιτική θέση της Ελλάδας.
Ο ρόλος της Αλεξανδρούπολης και ο διάδρομος Βορρά – Νότου
Ιδιαίτερη βαρύτητα έδωσε ο υπουργός στον ρόλο της Αλεξανδρούπολης ως βασικού κόμβου του νέου ευρωπαϊκού διαδρόμου που συνδέει το Αιγαίο με τη Μαύρη Θάλασσα και ευρύτερα τη Νοτιοανατολική Ευρώπη.
Όπως είπε, δρόμοι, γέφυρες, σιδηρόδρομοι, λιμάνια, αεροδρόμια και κέντρα logistics αποτελούν πλέον κρίσιμους κόμβους του παγκόσμιου γεωοικονομικού και γεωπολιτικού δικτύου, καθώς συνδέουν υποδομές, ενεργειακά συστήματα και αλυσίδες εφοδιασμού, ενισχύοντας την ευρωπαϊκή στρατηγική αυτονομία.
«Οι απολήξεις των ευρωπαϊκών διαδρόμων συνδέονται με υπάρχοντες ή αναδυόμενους παγκόσμιους διαδρόμους συνδεσιμότητας, όπως ο IMEC», σημείωσε, εξηγώντας ότι ο συγκεκριμένος διάδρομος έχει τη δυνατότητα να αναδιαμορφώσει τις παγκόσμιες εμπορικές ροές συνδέοντας την Ασία, τη Μέση Ανατολή και την Ευρώπη.
Σύμφωνα με τον υπουργό, η Αλεξανδρούπολη θα αποτελέσει ένα από τα κομβικά σημεία σύνδεσης με τον IMEC, διευκολύνοντας τη σύνδεση Βορρά – Νότου και εξυπηρετώντας χώρες και πολίτες κατά μήκος του νέου άξονα.
Παράλληλα, στάθηκε ιδιαίτερα στη στρατηγική σημασία του Βαλκανικού Διαδρόμου, σημειώνοντας ότι οι εξελίξεις στην Ουκρανία και στη Μέση Ανατολή έχουν αυξήσει σημαντικά τη σημασία του για την Ευρώπη.
«Σε αυτή την κρίσιμη στιγμή, Ελλάδα, Βουλγαρία και Ρουμανία, με την αμέριστη συμπαράσταση του Επιτρόπου, καινοτομούν με ένα νέο μοντέλο συνεργασίας εντός της Ένωσης», ανέφερε, επισημαίνοντας ότι η συνεργασία αυτή μπορεί να εξασφαλίσει σημαντική ευρωπαϊκή χρηματοδότηση τόσο από το πλαίσιο συνοχής όσο και από το πρόγραμμα στρατιωτικής κινητικότητας.
Η στρατηγική σημασία του άξονα Αλεξανδρούπολης – Ορμενίου
Ο υπουργός Υποδομών και Μεταφορών αναφέρθηκε εκτενώς και στη σιδηροδρομική γραμμή Αλεξανδρούπολη – Ορμένιο, την οποία χαρακτήρισε έργο στρατηγικής σημασίας που ήδη χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή μέσω του Connecting Europe Facility.
Όπως είπε, το έργο ενισχύει ουσιαστικά τη διασυνοριακή συνδεσιμότητα και τον ρόλο της περιοχής ως πύλης προς τη Νοτιοανατολική Ευρώπη, ενώ εντάσσεται σε μια συνολική στρατηγική ανάπτυξης αξόνων Βορρά – Νότου και Ανατολής – Δύσης.
Στο ίδιο πλαίσιο, αναφέρθηκε στις μεγάλες επενδύσεις που υλοποιούνται σε λιμάνια και εμπορευματικά κέντρα της χώρας, από την Αλεξανδρούπολη και τη Θεσσαλονίκη μέχρι την Πάτρα, τον Πειραιά, την Καβάλα, την Ηγουμενίτσα, το Ηράκλειο και την Ελευσίνα.
«Οι επενδύσεις αυτές βρίσκονται ήδη σε εξέλιξη. Πρόκειται για υποδομές σύγχρονων διατροπικών logistics που επιτρέπουν τον βέλτιστο συνδυασμό οδικών και σιδηροδρομικών μεταφορών», σημείωσε, εξηγώντας ότι στόχος είναι η μετατροπή της Ελλάδας σε κόμβο συγκέντρωσης και αναδιανομής εμπορευμάτων προς τη Νοτιοανατολική και Κεντρική Ευρώπη.
Ο υπουργός υπογράμμισε επίσης ότι τα έργα αυτά δεν αποτελούν μεμονωμένες παρεμβάσεις αλλά εντάσσονται σε μια ευρύτερη στρατηγική που αναπτύσσεται σε συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και τους ευρωπαίους εταίρους, με βασικό στόχο τη δημιουργία ισχυρών ευρωπαϊκών αξόνων μεταφορών.
«Η στρατιωτική κινητικότητα αποκτά ολοένα και μεγαλύτερη σημασία»
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε ο κ. Δήμας στη διάσταση της στρατιωτικής κινητικότητας και των υποδομών διττής χρήσης, τονίζοντας ότι αποκτούν ολοένα και μεγαλύτερη σημασία σε ευρωπαϊκό επίπεδο, ειδικά μετά τις τελευταίες γεωπολιτικές εξελίξεις.
Όπως είπε, η ενίσχυση της ανατολικής πτέρυγας της Ευρωπαϊκής Ένωσης, από τη Βαλτική μέχρι την Κύπρο και την Ανατολική Μεσόγειο, απαιτεί ταχύτητα μεταφοράς στρατιωτικών δυνάμεων και εξοπλισμού σε περιόδους κρίσεων.
Στο πλαίσιο αυτό, σημείωσε ότι οι υποδομές που αναπτύσσονται στην Ελλάδα και ειδικά στον άξονα Αιγαίου – Μαύρης Θάλασσας συμβάλλουν τόσο στην ασφάλεια όσο και στην οικονομική ανθεκτικότητα της Ευρώπης.
«Η εντατική δουλειά σε εθνικό επίπεδο και η συνεργασία με την Επιτροπή και τα κράτη μέλη της ΕΕ είναι μια πολιτική απόφαση επένδυσης στην ασφάλεια, την οικονομική ανθεκτικότητα και τη συνδεσιμότητα των ευρωπαϊκών και διεθνών δικτύων», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Κλείνοντας την τοποθέτησή του, ο υπουργός υπογράμμισε ότι η Νοτιοανατολική Ευρώπη εξελίσσεται σε πεδίο διαμόρφωσης νέων στρατηγικών στόχων τόσο στον τομέα των μεταφορών όσο και της ενέργειας, με την Ελλάδα να αξιοποιεί τη γεωγραφική της θέση και να επενδύει σε σύγχρονες υποδομές και διακρατικές συνεργασίες.
«Η Ελλάδα συμβάλλει ενεργά στη διαμόρφωση ενός ανθεκτικού και διασυνδεδεμένου ευρωπαϊκού χώρου», ανέφερε, περιγράφοντας την Αλεξανδρούπολη ως έναν από τους βασικούς κόμβους της νέας ευρωπαϊκής στρατηγικής για τις μεταφορές, την ασφάλεια και την ανάπτυξη.
