Ερωτηματικά και προβληματισμοί για τα μέτρα κατά του bullying στα σχολεία

Ψηφιακή πλατφόρμα για επώνυμες καταγγελίες, επαναφορά της πενθήμερης αποβολής,  πληρωμή από τους γονείς των βανδαλισμών που θα προκαλούν οι μαθητές,  νέο πλαίσιο απουσιών,  νέο ποινολόγιο για τη χρήση κινητών, είναι τα μέτρα που εξήγγειλε η κυβέρνηση από τη Θεσσαλονίκη κατά του bullying στις σχολικές κοινότητες.

Ωστόσο, γονείς, καθηγητές και ψυχολόγοι,μιλώντας στο TheOpinion, κάνουν την δική τους κριτική για τα μέτρα που ανακοινώθηκαν και σχολιάζουν το κατά πόσο μπορεί να λειτουργήσουν, την ώρα που καθημερινά έρχονται αντιμέτωποι με δεκάδες περιστατικά βίας ανηλίκων μέσα στα σχολεία.

Αντιδράσεις από τους γονείς

«Υποκριτική» χαρακτηρίζει τη στάση της κυβέρνησης ο  Θανάσης Κοκονάς, πρόεδρος της Ομοσπονδίας Γονέων Κεντρικής Μακεδονίας μιλώντας στο TheOpinion στον απόηχο των ανακοινώσεων για τον σχολικό εκφοβισμό, τονίζοντας ότι μεγαλύτερη σημασία έχει η πρόληψη, παρά η αντιμετώπιση.

«Τo υπουργείο Παιδείας αντί να ενισχύσει τα μέτρα πρόληψης για την αντιμετώπιση του πραγματικού φαινομένου της ενδοσχολικής βίας  ανακοινώνει προτάσεις  για το πώς θα δημοσιοποιούνται αυτά τα περιστατικά. Θα έπρεπε να ενισχυθούν μέτρα πρόληψης ώστε να μην γίνονται αυτά τα περιστατικά», σχολιάζει ο κ. Κοκονάς.

«Είναι υποκριτική η στάση της κυβέρνησης και του Υπουργείου που τόσα χρόνια δεν ακούει τα αιτήματα για μέτρα πρόληψης αντιμετώπισης της σχολικής βίας με επιστημονικό προσωπικό, παιδοψυχολόγους, κοινωνικούς λειτουργούς», προσθέτει ο πρόεδρος της Ομοσπονδίας Γονέων Κεντρικής Μακεδονίας.

Σύμφωνα με τον ίδιο, «οι γονείς θέλουμε να αντιμετωπίζονται τα περιστατικά πριν συμβούν και όχι απλά να μας δίνεται η δυνατότητα να τα καταγγείλουμε, καθώς αυτό δεν λύνει το πρόβλημα απλά το μεγαλώνει».

Ούτε τα μισά σχολεία δεν διαθέτουν ψυχολόγους

Την ίδια ώρα, σήμερα σε πολλά σχολεία… αναζητούνται ψυχολόγοι που θα μπορούσαν να δράσουν με την επιστημονική τους κατάρτιση σε κάθε περιστατικό, από αυτά που αυξάνονται είτε μέσα στις σχολικές αίθουσες, είτε στις σχολικές αυλές.

Επιτακτική κρίνεται, λοιπόν, η ανάγκη για την παρουσία ψυχολόγου στα σχολεία, ώστε να περιοριστούν τα φαινόμενα εκφοβισμού.

«Ο ψυχολόγος στα σχολεία  είναι ένας θεσμός που δυστυχώς δεν είναι οργανωμένος. Ούτε τα μισά σχολεία της χώρας έχουν ψυχολόγους, ενώ σίγουρα πάνω από τα μισά έχουν  περιστατικά ενδοσσχολικής βίας , άρα ξεκινάμε από την ενίσχυση των θεσμών  και μετά πρέπει να προχωρήσουμε σε καινοτομίες», τονίζει στο TheOpinion ο Παναγιώτης Πλουμίδης, ψυχολόγος, ψυχοθεραπευτής, πραγματογνώμονας Msc Ιατροδικαστικής -Ιατρική Σχολή ΑΠΘ.

Σύμφωνα με τον ίδιο, η περίφημη ψηφιακή πλατφόρμα, εάν λειτουργήσει, ακούγεται  ένα πολύ ενδιαφέρον μέτρο, ωστόσο «είναι επίσης σημαντικό να ενισχύσουμε τη δύναμη στο κάθε παιδί ότι έχει τη δυνατότητα να μιλήσει. Άλλωστε, το bullying δεν είναι πάντα φανερό, υπάρχουν πολλοί υπόγειοι μηχανισμοί εκφοβισμού».

Οι εκπαιδευτικοί

Από την πλευρά τους οι εκπαιδευτικοί σε ανακοινώσεις τους αλλά και κατά την παρουσία τους έξω από τον χώρο όπου γινόταν η εκδήλωση επισήμαναν ότι «η σχολική βία δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί από αυτούς που τη γεννούν και ασκούν βίαιη πολιτική σε βάρος του δημόσιου σχολείου, των μαθητών και των εκπαιδευτικών».

Όπως επισήμαναν, «για μία ακόμη φορά οι εξαγγελίες της κυβέρνησης κινήθηκαν πάνω στην απόδοση ευθυνών στους εκπαιδευτικούς και στις οικογένειες των μαθητών/ριών, εξαγγέλλοντας τιμωρητικά μέτρα με την επαναφορά της πενθήμερης αποβολής, του περιορισμού των κινητών, της επιβολής “λογαριασμού” στους γονείς για τυχόν φθορές και “βανδαλισμούς”, ανάμεσα σε άλλα», ενώ αναφέρθηκαν σε υποστελεχωμένα και υποχρηματοδοτούμενα σχολεία, ρημαγμένες κτιριακές εγκαταστάσεις, υποβάθμιση της δημόσιας παιδείας, καθώς και μετατροπή της εκπαίδευσης σε επιχείρηση και εκκολαπτήριο μη καλλιεργημένων παραπλεύρως προσωπικοτήτων αλλά τεχνικά εξειδικευμένων ατομικοτήτων.

Στοιχεία σοκ για την ενδοσχολική βία

Θλίψη, προβληματισμό και οργή προκαλούν τα ολοένα και αυξανόμενα περιστατικά ενδοσχολικής βίας.

Σύμφωνα με την πανελλαδική έρευνα που πραγματοποίησε το Χαμόγελο του Παιδιού για το 2023 , ένα  στα τρία  παιδιά σε όλη την χώρα, δηλώνει ότι έχει δεχθεί bullying, ενώ ένα στα τέσσερα παιδιά, αισθάνεται πώς το σχολείο δεν του μαθαίνει να μην εκφοβίζει τους συμμαθητές του. Τέλος, ένα  στα τρία παιδιά που δηλώνει ότι ξοδεύει πολλές ώρες σε οθόνες ημερησίως, βιώνει σχολικό εκφοβισμό.

Στο μεταξύ,  ο αριθμός των ανηλίκων, ηλικίας από 13 έως 17, οι οποίοι έχουν διαπράξει αδικήματα του ποινικού κώδικα κατά τα τελευταία τέσσερα χρόνια παρουσιάζουν μεγάλη αύξηση.

ΧΡΟΝΙΑ	ΠΟΙΝΙΚΑ ΑΔΙΚΗΜΑΤΑ (πανελλαδικά στοιχεία)
2020	835
2021	907
2022	1118
2023	1842

Συνοπτικά τα μέτρα που ανακοινώθηκαν από τη Θεσσαλονίκη

Ανάμεσα στις παρεμβάσεις στις οποίες προχωρά το υπουργείο Παιδείας για την αντιμετώπιση του φαινομένου που γνωρίζει έξαρση είναι η διαχείριση σε δύο επίπεδα. Σε πρώτο βαθμό θα ασχολείται το σχολείο και αν το περιστατικό αξιολογηθεί ως πολύ σοβαρό, τότε θα το διαχειρίζεται η διεύθυνση εκπαίδευσης: μια τετραμελής επιτροπή η οποία θα αποτελείται από ψυχολόγο, κοινωνικό λειτουργό και δύο εκπαιδευτικούς.

Η πλατφόρμα για την ενδοσχολική βία περιλαμβάνει:

• Ενημερωτικό και επιμορφωτικό υλικό.
• Σύστημα εξ αποστάσεως επιμόρφωσης εκπαιδευτικών.
• Σύστημα αποτύπωσης περιστατικών ενδοσχολικής βίας και εκφοβισμού, με επώνυμες αναφορές περιστατικών από μαθητές και γονείς.
• Σύστημα ενημέρωσης γονέων για την εξέλιξη της διαχείρισης του αναφερόμενου περιστατικού.
• Σύστημα διενέργειας ανώνυμων διαδικτυακών ερευνών προς τους μαθητές, με σκοπό την αποτίμηση της έκτασης του φαινομένου της ενδοσχολικής βίας.
• Σύστημα διαλειτουργικότητας με την κεντρική υπηρεσία πιστοποίησης χρηστών του Πανελλήνιου Σχολικού Δικτύου.

Νέος κανονισμός λειτουργίας στα σχολεία

• Διατυπώνονται σαφείς κανόνες συμπεριφοράς και συνεπειών για κάθε παράπτωμα.
• Στην αρχή του έτους κοινοποιείται σε όλα τα εμπλεκόμενα μέρη ο κανονισμός, ώστε να γνωρίζουν όλοι τις υποχρεώσεις και τις συνέπειες.
• Οι γονείς θα υπογράφουν ότι έλαβαν γνώση του κανονισμού.
• Ο κανονισμός θα εφαρμόζεται εντός του σχολείου, αλλά και σε εκδηλώσεις και εκδρομές.
• Πέραν του κανονισμού, σε περιπτώσεις σοβαρών παραβιάσεων θα εφαρμόζεται ο νόμος για τα ποινικά παραπτώματα.

Μέτρα για τη χρήση κινητών

• Αν ο μαθητής έχει κινητό και καταγράφει εκπαιδευτικούς ή μαθητές, ανάλογα με τη βαρύτητα του περιστατικού, επιλαμβάνεται ο διευθυντής ή ο σύλλογος διδασκόντων για ποινή αποβολής 1-5 ημερών.
• Αν υπάρχει διαρροή προσωπικών δεδομένων τρίτων προσώπων, ο σύλλογος διδασκόντων υποχρεούνται να εφαρμόσει το μέτρο της αλλαγής σχολικού περιβάλλοντος για τον υπαίτιο μαθητή.

Το νέο σποτ για την αντιμετώπιση της ενδοσχολικής βίας

Με τίτλο «Stop Bullying – Μην ανέχεσαι το bullying. Μίλα. Μπορείς.», το υπουργείο Παιδείας προτρέπει τους μαθητές που βιώνουν bullying στο σχολείο να μιλήσουν για να να σπάσει ο κύκλος της σχολικής βίας.