Eνοποίηση αρχαιολογικών χώρων της Θεσσαλονίκης – H πρόταση που πήρε το 2ο βραβείο (ΦΩΤΟ)

Το  δεύτερο  βραβείο στον αρχιτεκτονικό διαγωνισμό ιδεών για την ενοποίηση των αρχαιολογικών χώρων και μνημείων της Θεσσαλονίκης απέσπασε μελετητική ομάδα από τον Βόλο. Οι επικεφαλείς στην ομάδα ήταν οι Δημήτρης Στεφανάκης και Ευαγγελία Αβραμιδου μαζί με την Φώφη Γιαμακου.

Η βραβευμένη πρόταση εστιάζει στη δημιουργία ενός ενιαίου δικτύου που θα συνδέει τα σημαντικότερα αρχαιολογικά μνημεία της Θεσσαλονίκης με τον σύγχρονο αστικό ιστό, δίνοντας έμφαση στη λειτουργική, αισθητική και περιβαλλοντική αναβάθμιση του δημόσιου χώρου.

«Η Θεσσαλονίκη φέρει σημαντικά κατάλοιπα της ιστορικής της διαστρωμάτωσης που παραμένουν αόρατα ή χωρικά απομονωμένα. Κεντρική ιδέα της πρότασης είναι η επανένταξη των μνημείων στην καθημερινή εμπειρία του πολίτη: τα μνημεία επανανοηματοδοτούνται ως ‘’ενεργοί κόμβοι’’ δημόσιας ζωής, συνδεδεμένοι μέσω ενός ανοιχτού συστήματος κινήσεων, οπτικών φυγών και στάσεων -μιας ‘’αρχιτεκτονικής περιπλάνησης’’ που δεν ανταγωνίζεται τα ίδια τα μνημεία», αναφέρει η ομάδα μελέτης.

Και συμπληρώνει ότι: «Τα σημεία ενδιαφέροντος λειτουργούν ως ‘’κατώφλια’’ με εύπλαστα όρια, διευρύνοντας τη ζώνη επιρροής του κάθε μνημείου στον αστικό ιστό. Η πρόταση υιοθετεί μια τυπολογία μνημείων -βυθισμένα, μνημειακά τοπόσημα, κρυμμένα, οχυρωματικός περίβολος, αόρατα — που καθοδηγεί μια «εργαλειοθήκη» σχεδιαστικών επιλογών. Μέσω μιας ολοκληρωμένης πολεοδομικής- κυκλοφοριακής προσέγγισης προτεραιοποιούνται: η ανάκτηση και αναβάθμιση του δημόσιου χώρου, η ανάδειξη του χαρακτήρα των γειτονιών, η άρση χωρικών ασυνεχειών, η βελτίωση εσωτερικών και εξωτερικών συνδέσεων, η προώθηση ενός δικτύου ήπιας κινητικότητας και η πλήρης προσβασιμότητα, συνυπολογίζοντας τις τοπικές μικροκλιματικές συνθήκες όπως ο άνεμος. Οι βιοκλιματικές αρχές ενσωματώνονται εξ αρχής στις σχεδιαστικές επιλογές, με στόχο την αναβάθμιση των οικοσυστημικών υπηρεσιών μέσω διαδρόμων βιοποικιλότητας, αντιμετώπισης της αστικής θερμικής νησίδας και διαχείρισης ομβρίων με υδατοδιαπερατά υλικά και κήπους βροχής».

Η ομάδα μελέτης:

Δημήτρης Στεφανάκης, Αρχιτέκτων Μηχανικός (Εκπρόσωπος Ομάδας Μελέτης), Ίλια Αβραμίδου, Αρχιτέκτων Μηχανικός, Φωτεινή Γιαμάκου, Αρχιτέκτων Μηχανικός, Θάνος Ανδρίτσος, Αρχιτέκτων Μηχανικός, Δημήτρης Τσιτσάνης, Αρχιτέκτων Μηχανικός, Σοφία Τσαδάρη, Αρχιτέκτων Μηχανικός / Πολεοδόμος, Διονυσία Κούτση, Πολεοδόμος – Χωροτάκτης Μηχανικός, Έλενα Σιόντη, Αρχιτέκτων Τοπίου, Ιωάννα Μοσχολίδου, Συγκοινωνιολόγος, Γιάννης Μιμήτος, Αρχιτέκτων Μηχανικός, Γιάννης Ρέτσιος, Αρχιτέκτων Μηχανικός, Νίκος Χατζηνικολάου, Πολιτικός Μηχανικός, Βασίλης Μαστρογιάννης, Μηχανολόγος Μηχανικός, Ευαγγελία Μιχαηλίδου, Περιβαλλοντολόγος, Αικατερίνη Κωστή, Αρχαιολόγος, Ιωάννα Αξιώτη, Αρχαιολόγος, Σταυρούλα Κατσογιάννη, Γεωπόνος / Αρχιτέκτων Τοπίου, Ηλέκτρα Βαλκάνου, Αρχαιολόγος, Δάφνη Ανδρίτσου, Αρχιτέκτων Μηχανικός, Άρτεμις Κουμπαρέλου, Αρχιτέκτων Μηχανικός / Πολεοδόμος, Νικολέττα Μπούγου, Αρχιτέκτων Μηχανικός – IDU Lighting Architects, Γιάννης Παρασκευόπουλος, Τοπογράφος Μηχανικός / Πολεοδόμος, Χρήστος Ταξιλτάρης, Συγκοινωνιολόγος και Νίκος Ταξιλτάρης, Αρχιτέκτων Μηχανικός.

H Θεσσαλονικιώτικη πρόταση που πήρε το 3ο βραβείo

Αξίζει να σημειωθεί ότι, το τρίτο βραβείο στον «Αρχιτεκτονικό Διαγωνισμό για την Ενοποίηση Αρχαιολογικών Χώρων και Μνημείων Θεσσαλονίκης» κατέκτησε η πρόταση «Θραύσματα Γραφής» των αρχικτόνων Αριάδνης Βοζάνη και Ρένας Σακελλαρίδου.

Το εμβληματικό έργο της ενοποίησης και ανάδειξης των αρχαιολογικών χώρων και μνημείων

Το έργο αφορά την ένταξη σημαντικών μνημείων και αρχαιολογικών χώρων σε έναν ενιαίο λειτουργικό σχεδιασμό, με στόχο την καλύτερη ανάδειξη της ιστορίας της Θεσσαλονίκης. Η περιοχή παρέμβασης οριοθετείται από τις οδούς Αγγελάκη, Ολυμπιάδος, 26ης Οκτωβρίου και τη Λεωφόρο Νίκης, με βασικό άξονα την οδό Εγνατία.

• Τα μνημεία που εντάσσονται υποχρεωτικά είναι: ο Λευκός Πύργος, η Ροτόντα, το Ανάκτορο του Γαλερίου, ο Ναός Αγ. Αποστόλων, ο Πύργος Αναγλύφου – Τοπ Χανέ, οι στάσεις του Μετρό «Βενιζέλου» και «Αγίας Σοφίας», η πλατεία Αριστοτέλους, η Παναγία Αχειροποίητος, η πλατεία Ιπποδρομίου, η Αρχαία Αγορά, το Αλατζά Ιμαρέτ, ο Ναός Αγίου Παντελεήμονος, το Ισλαχανέ και τα Κοιμητήρια Ευαγγελίστριας.
• Στα επιλέξιμα 26 περιλαμβάνονται: μεταξύ άλλων, η Αγορά Μοδιάνο, ο Ρωμαϊκός Ναός στην πλατεία Αντιγονιδών, η ΧΑΝΘ, η Αγιορειτική Εστία, τα Λουτρά Φοίνιξη -Πασά Χαμάμ, το σπίτι του Μανόλη Αναγνωστάκη, o «Κήπος του Πασά», καθώς και το «σημείο 0» στον Βαρδάρη.

Οι βασικές παρεμβάσεις στο πλαίσιο του σχεδίου περιλαμβάνουν πεζοδρομήσεις και αστικές αναπλάσεις του περιβάλλοντος χώρου των μνημείων, δημιουργία πράσινων διαδρομών, αλλά και τοποθέτηση συστημάτων σήμανσης και πληροφόρησης φιλικών προς όλους.

Σε δηλώσεις της η υπουργός Πολιτισμού, Λίνα Μενδώνη στη Θεσσαλονίκη είχε τονίσει μεταξύ άλλων ότι, «η Θεσσαλονίκη διαθέτει ένα μοναδικό και πολυεπίπεδο πολιτιστικό απόθεμα, από ελληνιστικά και ρωμαϊκά κατάλοιπα έως τα βυζαντινά, οθωμανικά, εβραϊκά και νεότερα μνημεία, γεγονός που καθιστά αναγκαία μια απολύτως προσαρμοσμένη προσέγγιση. […] Η διαμόρφωση ενός ενιαίου, λειτουργικού και αισθητικά αναβαθμισμένου πλέγματος μνημείων, το οποίο θα ενσωματώνεται αρμονικά στη σύγχρονη ζωή της πόλης, βελτιώνοντας την προσβασιμότητα και την καθημερινή εμπειρία κατοίκων και επισκεπτών, είναι ο στόχος του έργου. Ο πολιτισμός δεν αποτελεί μόνο στοιχείο ταυτότητας και προβολής, αλλά βασικό παράγοντα κοινωνικής συνοχής και ποιοτικής αναβάθμισης του δημόσιου χώρου».

Σύμφωνα με το υπουργείο Πολιτισμού, η ανάπτυξη του έργο βασίζεται σε ένα σύγχρονο και πολυδιάστατο θεωρητικό πλαίσιο, συνδυάζοντας τη διαχείριση της πολιτιστικής κληρονομιάς με τις αρχές της βιώσιμης τουριστικής ανάπτυξης, της πολιτισμικής ταυτότητας και της κοινωνικά δίκαιης αστικής αναγέννησης.

Αναλυτικά τα τρία βραβεία

• Το πρώτο βραβείο απονεμήθηκε στη συμμετοχή στην κύρια ομάδα μελέτης που συντονίζει ο Γεώργιος Αποστολόπουλος, αρχιτέκτονας μηχανικός, ενώ στην πρόταση συμμετέχει πολυπληθής ομάδα.
• Το δεύτερο βραβείο δόθηκε στη συμμετοχή με συντονίστρια την Φωτεινή Γιαμάκου, αρχιτέκτονα μηχανικό.
• Το τρίτο βραβείο απονεμήθηκε στη συμμετοχή με επικεφαλής τις Αριάδνη Βοζάνη και Ειρήνη Σακελλαρίδου, αρχιτέκτονες μηχανικούς.

Α’ ΒΡΑΒΕΙΟ

Κύρια ομάδα μελέτης

Γεώργιος Αποστολόπουλος – Αρχιτέκτων Μηχανικός (Εκπρόσωπος / Υπεύθυνος Ομάδας) – 44%

Αντώνιος Τασούλης – Αρχιτέκτων Μηχανικός

Λοιπή συμμετοχή στην ομάδα

Αικατερίνη-Ναταλία Μπούρα – Αρχιτέκτων Μηχανικός

Βασιλική Παπαργύρη – Αρχιτέκτων Μηχανικός

Ευδοκία Μιμίκου – Αρχιτέκτων Μηχανικός

Αικατερίνη Χριστοφοράκη – Πολεοδόμος Μηχανικός

Πολυξένη Πρέντου – Πολεοδόμος Μηχανικός

Σοφία Μαυρίδου – Αρχιτέκτων Τοπίου

Ιωάννης Μάρης – Συγκοινωνιολόγος

Γεώργιος Μερτζανίδης – Αρχιτέκτων Μηχανικός

Δήμητρα Κουτρούμπα – Αρχιτέκτων Μηχανικός

Ελευθέριος Στεργίου – Αρχιτέκτων Μηχανικός

Ομάδα έργου

Φώτιος Σαγώνας – Αρχιτέκτων Μηχανικός

Judit Urgelles Calvet – Αρχιτέκτων Τοπίου

Παναγιώτης Παναγιωτόπουλος – Πολιτικός Μηχανικός

Παντελής Αργυρός – Ηλεκτρολόγος Μηχανικός

Δημήτριος Τρέμος – Περιβαλλοντολόγος

Δήμητρα Σικαλίδου – Αρχαιολόγος

Ελευθερία Κυριακοπούλου – Αρχαιολόγος

Ελένη-Αντιγόνη Φωλίνα – Γεωπόνος

Βηθλεέμ Μαρτινίδου – Αρχιτέκτων Μηχανικός

Christian Frenzel – Ειδικός Βιοκλιματικού Σχεδιασμού

Αρχοντούλα Σακελλαρίου – Δασολόγος

Ελένη-Άννα Ρούσσου – Φοιτήτρια Αρχιτεκτονικής

Β’ ΒΡΑΒΕΙΟ

Κύρια ομάδα μελέτης

Φωτεινή Γιαμάκου – Αρχιτέκτων Μηχανικός (Συντονίστρια)

Θάνος Ανδρίτσος – Αρχιτέκτων Μηχανικός

Δημήτρης Τσιτσάνης – Αρχιτέκτων Μηχανικός

Σοφία Τσαδάρη – Πολεοδόμος-Χωροτάκτης Μηχανικός

Διονυσία Κούτση – Πολεοδόμος-Χωροτάκτης Μηχανικός

Έλενα Σιόντη – Αρχιτέκτων Τοπίου

Ιωάννα Μοσχολίδου – Συγκοινωνιολόγος

Ευαγγελία Αβραμίδου – Αρχιτέκτων Μηχανικός

Δημήτρης Στεφανάκης – Αρχιτέκτων Μηχανικός (Εκπρόσωπος)

Ομάδα έργου

Νίκος Χατζηνικολάου – Πολιτικός Μηχανικός

Βασίλης Μαστρογιάννης – Μηχανολόγος Μηχανικός

Ευαγγελία Μιχαηλίδου – Περιβαλλοντολόγος

Κωστή Αικατερίνη – Αρχαιολόγος

Ιωάννα Αξιώτη – Αρχαιολόγος

Σταυρούλα Κατσογιάννη – Γεωπόνος

Γιάννης Μίμητος – Αρχιτέκτων Μηχανικός

Γιάννης Ρέτσιος – Αρχιτέκτων Μηχανικός

Ηλέκτρα Βαλκάνου – Αρχαιολόγος

Δάφνη Ανδρίτσου – Αρχιτέκτων Μηχανικός

Άρτεμις Κουμπαρέλου – Αρχιτέκτων Μηχανικός / Πολεοδόμος

Νικολέττα Μπούγου – Αρχιτέκτων Μηχανικός (Φωτισμός)

Γιάννης Παρασκευόπουλος – Τοπογράφος-Πολεοδόμος Μηχανικός

Χρήστος Ταξιλτάρης – Συγκοινωνιολόγος

Γ’ ΒΡΑΒΕΙΟ

Κύρια ομάδα μελέτης

Αριάδνη Βοζάνη – Αρχιτέκτων Μηχανικός (Συντονίστρια)

Ειρήνη Σακελλαρίδου – Αρχιτέκτων Μηχανικός

Θεοδοσία Ευδώρη Παναγιωτοπούλου – Αρχιτέκτων Μηχανικός

Αθανάσιος Παγώνης – Πολεοδόμος Μηχανικός

Κωνσταντίνος Λαλένης – Πολεοδόμος Μηχανικός

Δεληγεωργή Αγριππίνη – Συγκοινωνιολόγος

Ηλίας Βενέσης – Αρχιτέκτων Τοπίου

Ομάδα έργου

Κυριακή Καλατζή – Πολιτικός Μηχανικός

Νικόλαος Καμπύλης – Μηχανολόγος Μηχανικός

Κωνσταντίνος Καλλιόγλου – Περιβαλλοντολόγος

Σταύρος Ζαχαριάδης – Αρχαιολόγος

Άρτεμις Ταμπούρη – Αρχαιολόγος

Κωνσταντίνα Γκουρβέλου – Αρχαιολόγος

Σωτηρία Κουκούλη – Γεωπόνος

Παναγιώτα Κουλάλη – Αρχιτέκτων Μηχανικός / Αρχιτέκτων Τοπίου

Κωνσταντίνος Λαφαζάνης – Συγκοινωνιολόγος

Μιχάλης Μπίνιος – Αρχιτέκτων Μηχανικός

Γεωργία Ουργαντζίδου – Αρχιτέκτων Μηχανικός

Γεώργιος Ρέτσος – Αρχιτέκτων Μηχανικός

Εύα Κουκούλη – Φοιτήτρια Αρχιτεκτονικής

Μαριάννα Κουρκουνάκη – Αρχιτέκτων Μηχανικός