Ελληνικά αεροδρόμια: Μονόδρομος η αναβάθμιση αλλά και η ασφάλειά τους

Το πράσινο φως άναψε το Υπερταμείο εγκρίνοντας τη διενέργεια διεθνούς διαγωνιστικής διαδικασίας για την αξιοποίηση 22 περιφερειακών αεροδρομίων της χώρας, τα οποία πρόκειται να αξιοποιηθούν μέσω ενός ενιαίου cluster. Το TheOpinion αποτυπώνει το κλίμα σε νησιωτικούς προορισμούς, τα αεροδρόμια των οποίων πρόκειται να αξιοποιηθούν μέσα από την παραχώρηση διάρκειας περίπου 40 ετών.

Ρεπορτάζ: Ντέπυ Χιωτοπούλου (hiotopoulou@gmail.com)

Τριάντα εννέα (39) αεροδρόμια διαθέτει η χώρα μας, εκ των οποίων, τα 24 λειτουργούν υπό τη διαχείριση της Υπηρεσίας Πολιτικής Αεροπορίας (ΥΠΑ), τα 14 διαχειρίζεται η Fraport Greece, ήδη από τις 11 Απριλίου 2017, και ένα – ο Διεθνής Αερολιμένας Αθηνών (ΔΑΑ)- που ιδρύθηκε το 1996, μέσω της Σύμπραξης Δημοσίου και Ιδιωτικού Τομέα και συμμετοχή του Υπερταμείου με 25,6%.

Χθες, Πέμπτη 23 Απριλίου, όπως ήδη έχει γράψει το TheOpinion, το Διοικητικό Συμβούλιο του Υπερταμείου, στη συνεδρίασή του την Τετάρτη, 22 Απριλίου 2026, ενέκρινε τη διενέργεια διεθνούς διαγωνιστικής διαδικασίας για την αξιοποίηση των 22 περιφερειακών αεροδρομίων της χώρας.

Η αξιοποίηση των περιφερειακών αεροδρομίων, τα οποία σήμερα βρίσκονται υπό τη διαχείριση της Υπηρεσίας Πολιτικής Αεροπορίας, θα πραγματοποιηθεί με ανάθεση σύμβασης παραχώρησης διάρκειας περί τα 40 έτη.

Ο διαγωνισμός θα διεξαχθεί σε δύο φάσεις: η πρώτη φάση αφορά στην εκδήλωση ενδιαφέροντος και η δεύτερη στην υποβολή δεσμευτικών προσφορών από τα προεπιλεγέντα επενδυτικά σχήματα.

Τα περιφερειακά αεροδρόμια που βγαίνουν σε διαγωνισμό, είναι κατά κύριο λόγο σε μικρά νησιά, ή και σε μεγαλύτερα όπως για παράδειγμα της Χίου, κάποια βρίσκονται σε ιδιαίτερα δημοφιλείς τουριστικούς προορισμούς και άλλα σε λιγότερο. Είναι και εκείνα σε πόλεις στην ηπειρωτική Ελλάδα, στην Αλεξανδρούπολη, στα Ιωάννινα, στην Καστοριά, στην Κοζάνη, στη Νέα Αγχίαλο Μαγνησίας.

«Τα πρώτα πράγματα που ζητούν σ’ έναν προορισμό οι μεγάλοι tour operators είναι οι υποδομές, στον τομέα της υγείας, και στα οδικά δίκτυα» αναφέρουν γνώστες του αντικειμένου.

Τα δημοφιλή τουριστικά νησιά

Η ανάπτυξη των αεροδρομίων, και δη στους νησιωτικούς προορισμούς, είναι ζωτικής σημασίας για τις τοπικές κοινωνίες, αλλά και για την περαιτέρω τουριστική τους ώθηση.

Ας πάρουμε την περίπτωση δημοφιλών νησιών που επιλέγονται από χιλιάδες τουρίστες – Έλληνες και αλλοδαπούς- για διακοπές.

Για παράδειγμα η Νάξος, η οποία διαθέτει έναν μικρό αερολιμένα, βρίσκεται 3 χιλιόμετρα από το κέντρο της πόλης και λειτουργεί από το 1992. Ο διάδρομός του μπορεί να υποδεχθεί μονάχα μικρά αεροσκάφη, και με την επιμήκυνσή του, από 930 μ. σε 1.300 μ., θα μπορεί να υποδέχεται ATR72 χωρητικότητας 77 θέσεων. Όχι όμως και Airbus, ούτως ώστε να μπορούν να φθάνουν στο νησί πτήσεις τσάρτερ από το εξωτερικό.

Οι κτηριακές του εγκαταστάσεις χρήζουν άμεσου εκσυγχρονισμού. Κάποια τεχνικά έργα βελτίωσης του οδοστρώματος του διαδρόμου προσγείωσης και αναβάθμισης των κτιριακών υποδομών έχουν γίνει αλλά χρειάζονται κι άλλα, τόσο για τον πολυπόθητο εκσυγχρονισμό όσο και για την ασφάλεια των πτήσεων.

«Αν δεν δοθούν τα αεροδρόμια σε ιδιώτες, δεν πρόκειται να αναβαθμιστούν» δηλώνει στο TheOpinion ξενοδόχος του νησιού, ο οποίος παράλληλα σχολιάζει τα υψηλά κόστη στα εισιτήρια όχι μόνο στους αεροπορικούς ναύλους αλλά και στα ακτοπλοϊκά.

Η Πάρος

Η κοντινή Πάρος, είναι ένα ακόμη παράδειγμα, με τον κρατικό της αερολιμένα να διακινεί μεγάλο αριθμό επιβατών, μόνο από εσωτερικές πτήσεις (Αθήνα καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους και Θεσσαλονίκη μόνο τη θερινή περίοδο), ωστόσο οι κτηριακές του εγκαταστάσεις είναι κυριολεκτικά για… κλάματα.

Είναι και αυτό στα 22 περιφερειακά αεροδρόμια, τα οποία πρόκειται να αξιοποιηθούν, όταν επιλεγεί επενδυτικό σχήμα.

Να υπενθυμίσουμε ότι το αεροδρόμιο της Πάρου είχε μπει σε τροχιά ανάπτυξης για νέο κτήριο αεροσταθμού, επέκταση του διαδρόμου σε μήκος και πλάτος, νέους χώρους στάθμευσης οχημάτων κλπ., ωστόσο το έργο βρέθηκε εκτός χρηματοδότησης του ΕΣΠΑ 2014-2020, καθώς η αρχική σύμβαση προέβλεπε την ολοκλήρωση των εργασιών στις 10 Ιουλίου 2025, κάτι που δεν επιτεύχθηκε.

Στις αρχές του έτους, το αεροδρόμιο εντάχθηκε στο Τομεακό Πρόγραμμα Ανάπτυξης (ΤΠΑ) Υποδομών και Μεταφορών 2021–2025, στο πλαίσιο του Εθνικού Προγράμματος Ανάπτυξης (ΕΠΑ). Ο συνολικός προϋπολογισμός της Πράξης ανέρχεται σε 48.441.708,91 ευρώ, με χρηματοδότηση από το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων, με το έργο να εντάσσεται χρονικά με ορίζοντα ολοκλήρωσης έως τις 31 Δεκεμβρίου 2028.

Η Χίος

Πέμπτο μεγαλύτερο νησί της Ελλάδος, η Χίος, προσεγγίζεται ακτοπλοϊκά και αεροπορικώς, από το κρατικό αεροδρόμιο «Όμηρος», το οποίο απέχει 3 χλμ. από το κέντρο της πόλης.

Στο αεροδρόμιο, ήδη από τις 12 Μαρτίου 2026, γίνονται εργασίες επέκτασης και αναβάθμισης του διαδρόμου και του πεδίου ελιγμών. Τα έργα έχουν ορίζοντα ολοκλήρωσης το πρώτο τρίμηνο του 2027.

Ωστόσο, καθώς οι πτήσεις έχουν περιοριστεί, σε συνδυασμό με τον μειωμένο αριθμό θέσεων επιβατών, φορείς του τουρισμού ζητούν περισσότερες πτήσεις τόσο από Αθήνα όσο και από Θεσσαλονίκη, παράλληλα με την ενίσχυση και των ακτοπλοϊκών συνδέσεων, από Πειραιά αλλά και από Λαύριο.

Επίσης, όπως πληροφορείται το TheOpinion, κατά τους χειμερινούς μήνες, για ένα χρονικό διάστημα, το αεροδρόμιο θα παραμείνει κλειστό, λόγω εργασιών. Υπάρχει προβληματισμός για τους κατοίκους του νησιού, καθώς το να μετακινηθεί κανείς ακτοπλοϊκώς, και δη το χειμώνα, δεν είναι και ότι πιο ευνοϊκό.

Τα Κύθηρα

Το Τσιρίγο, όπως είναι η παλαιά του ενετική ονομασία, τα Κύθηρα, στα νότια της Πελοποννήσου, ανήκουν στα Επτάνησα, αλλά διοικητικά στην Περιφέρεια Αττικής.

Ο κρατικός αερολιμένας του νησιού «Αλέξανδρος Αριστοτέλους Ωνάσης» απέχει 24 χλμ. από την πόλη και λειτουργεί από το 1972. Με αφορμή τον εορτασμό του για τα 50 χρόνια λειτουργίας του (2021) είχαν γίνει κάποιες εργασίες στις υποδομές του, ωστόσο έκτοτε το αεροδρόμιο δεν πληροί τους διεθνείς όρους για να υποδέχεται μεγάλα αεροσκάφη.

«Χρειάζονται επενδύσεις, χρειάζεται να μεγαλώσει ο διάδρομος, με τις ήδη υπάρχουσες συνθήκες δεν μπορούν να έρθουν πτήσεις τσάρτερ από το εξωτερικό» δηλώνουν γνώστες του κλάδου. Στο αεροδρόμιο, όπως επισημαίνεται υπάρχουν κενά καταστήματα, το δε κυλικείο είναι ανενεργό. «Δεν υπάρχει ενδιαφέρον στο να επενδύσουν» προσθέτουν πηγές που δραστηριοποιούνται στο νησί.

Ήδη ο δήμαρχος Κυθήρων σε παλαιότερη επιστολή του προς το αρμόδιο υπουργείο Μεταφορών, ζητούσε την επέκταση του διαδρόμου, ένα έργο για το οποίο είχε ολοκληρωθεί και εγκριθεί η Μελέτη Σκοπιμότητας από το 2019 με απόφαση της ΥΠΑ, η τύχη της οποίας έχει «παραπεμφθεί στις καλένδες» όπως επισημάνθηκε.

Τα Κύθηρα συνδέονται αεροπορικώς με καθημερινές πτήσεις από την Αθήνα κατά τους καλοκαιρινούς μήνες, και με τις δυο ελληνικές αεροπορικές εταιρίες, και τέσσερις φορές την εβδομάδα κατά τους χειμερινούς μήνες. Ακτοπλοϊκώς, υπάρχει σύνδεση από Πειραιά, Γύθειο, Νεάπολη Λακωνίας και Κίσσαμο Κρήτης.

Η Σκύρος

Το νοτιότερο και μεγαλύτερο σε έκταση νησί των Βορείων Σποράδων, η Σκύρος, ανατολικά της Εύβοιας, προσεγγίζεται τόσο ακτοπλοϊκώς από την Κύμη Ευβοίας, όσο και αεροπορικώς με πτήσεις από Αθήνα και Θεσσαλονίκη καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους, αλλά και από Ευρώπη κατά τους καλοκαιρινούς μήνες.

Το αεροδρόμιο της απέχει 17 χιλιόμετρα από την πόλη, βρίσκεται στην περιοχή Τραχύ και λειτουργεί από το 1984. Έχει μεικτή χρήση (είναι στρατιωτικό και πολιτικό), επηρεάζοντας, κατά κάποιον τρόπο τη λειτουργία του.

Το κτίριο επιβατών δεν έχει περιθώρια επέκτασης, καθώς περιβάλλεται από στρατιωτικές εγκαταστάσεις ενώ η πρόσβαση γίνεται έπειτα από στρατιωτικό έλεγχο.

Σχολιάζοντας την ανακοίνωση του Υπερταμείου για την παραχώρηση των 22 περιφερειακών αεροδρομίων, μεταξύ των οποίων, και της Σκύρου, ο δήμαρχος του νησιού Κυριάκος Αντωνόπουλος επισημαίνει πως το αεροδρόμιο χρειάζεται αφενός αναβάθμιση, «ωστόσο, θα πρέπει να δούμε, υπό ποιους όρους τα παραχωρούμε».

Ο ίδιος δεν είναι σύμφωνος με την ιδιωτικοποίηση, λέγοντας ότι η παραχώρηση είναι απόρροια των δανειακών υποχρεώσεων που έχει η χώρα μας απέναντι στο μνημονιακό χρέος.

Οι απαιτήσεις του EASA

Ο κ. Αντωνόπουλος αναφέρθηκε και στον EASA – τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Ασφάλειας Αεροπορίας,  όπου υπάρχει ρητή απαίτηση για την αναβάθμιση και πιστοποίηση των ελληνικών αεροδρομίων, προκειμένου να συμμορφώνονται με τα ενιαία ευρωπαϊκά πρότυπα ασφαλείας, και να μπορούν να λειτουργούν (ή να συνεχίσουν να λειτουργούν) ως διεθνείς αερολιμένες.

«Προϋπόθεση είναι να αναβαθμιστούν και να τηρούν τους κανονισμούς του EASA» ανέφερε ο δήμαρχος Σκύρου εξηγώντας πως σε διαφορετική περίπτωση ενδέχεται κάποια αεροδρόμια να μην μπορούν να δέχονται διεθνείς πτήσεις.

Σύμφωνα με τον EASA, βάσει του κανονισμού (ΕΕ) 2018/1139, τα περιφερειακά αεροδρόμια της Ελλάδας υποχρεούνται να είναι απολύτως συμβατά με τις απαιτήσεις του κανονισμού, ο οποίος θέτει κοινούς κανόνες για την ασφάλεια της πολιτικής αεροπορίας στην Ε.Ε.

Επίσης, απαιτεί πιστοποιητικό για όλα τα αεροδρόμια που δέχονται πτήσεις, το οποίο βεβαιώνει τη συμμόρφωση με προδιαγραφές υποδομών, λειτουργίας, και συστημάτων διαχείρισης ασφάλειας (π.χ. αναδιαμόρφωση λωρίδων διαδρόμων – Runway Strips, και περιοχών ασφαλείας – RESA).

Να σημειωθεί ότι το έργο με τίτλο «Υλοποίηση Εργασιών Διόρθωσης -Συμμόρφωσης με τον EASA» είχε ενταχθεί στο Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας.

Αντικείμενο του έργου ήταν η υλοποίηση των παρεμβάσεων στα 13 περιφερειακά αεροδρόμια που διαχειρίζεται η Fraport Greece (Κέρκυρας, Καβάλας, Κεφαλονιάς, Ζακύνθου, Άκτιου, Χανίων, Ρόδου, Σαντορίνης, Μυκόνου, Κω, Σκιάθου, Μυτιλήνης και Σάμου). Ο προϋπολογισμός του Ταμείου ήταν 106.592.258 € και ο συνολικός προϋπολογισμός155.322.763 €.

Το αεροδρόμιο της Καλαμάτας

Σχετικά με το αεροδρόμιο της Καλαμάτας «Καπετάν Βασίλης Κωνσταντακόπουλος», έχει ήδη ανακηρυχθεί η κοινοπραξία FRAPORT AG – DELTA AIRPORT INVESTMENTS ΑΕ – ΠΗΛΕΑΣ ΑΕ, για την 40ετή παραχώρηση του δικαιώματος διοίκησης, διαχείρισης, λειτουργίας, ανάπτυξης, επέκτασης, συντήρησης και εκμετάλλευσης του.

Το επενδυτικό πλάνο για την πρώτη τριετία ανέρχεται σε 28,3 εκατ. ευρώ και περιλαμβάνει την ανακαίνιση και τον εκσυγχρονισμό των υφιστάμενων εγκαταστάσεων, την επέκταση του αεροσταθμού, τη δημιουργία νέου χώρου στάθμευσης αεροσκαφών, καθώς και την ανάπτυξη σύγχρονων υποδομών και εμπορικών χώρων. Η συνολική επένδυση φτάνει τα 100 εκατ. ευρώ.

Την προηγούμενη εβδομάδα «κλείδωσε» το κατασκευαστικό σχήμα που θα αναλάβει τα πρώτα έργα στο διεθνές αεροδρόμιο της Καλαμάτας και σύμφωνα με πληροφορίες του TheOpinion, ενώ η σύμβαση έχει λάβει την έγκριση του Ελεγκτικού Συνεδρίου, απομένει η κύρωσή της από τη Βουλή για να προχωρήσουν στις τελικές υπογραφές και να αναλάβει η κοινοπραξία τη διαχείριση και αναβάθμιση του αεροδρομίου.

Το Ηράκλειο και το νέο αεροδρόμιο

Το διεθνές αεροδρόμιο του Ηρακλείου «Νίκος Καζαντζάκης» καθώς βρίσκεται στη δεύτερη θέση πανελλαδικά στην επιβατική του κίνηση, έχει ξεπεράσει εδώ και χρόνια τα όριά του, και όλο το νησί αναμένει το νέο αεροδρόμιο στο Καστέλι, που λέγεται ότι θα τεθεί σε λειτουργία το 2028.

Το ΔΑΑ

Και στο «Ελ. Βενιζέλος» στην Αθήνα πραγματοποιούνται έργα επέκτασης για πολυώροφο πάρκινγκ και νέο διάδρομο ενώ αναμένεται και ο διαγωνισμός για την επέκταση του επιβατικού σταθμού.

Να σημειώσουμε ότι για το 2025 η επιβατική κίνηση του Διεθνούς Αερολιμένα Αθηνών έφθασε τους 34 εκ. επιβάτες (33.99), σημειώνοντας άνοδο της τάξης του 6,7%. Η επιβατική κίνηση, τόσο του εσωτερικού όσο και του εξωτερικού, παρουσίασε αύξηση κατά 2,2% και 8,6% αντίστοιχα. Εξυπηρέτησε δε ένα διευρυμένο δίκτυο 164 προορισμών σε 55 χώρες με 70 αεροπορικές εταιρείες.

Τα 14 αεροδρόμια της Fraport

Τέλος, να σημειώσουμε τα 14 περιφερειακά αεροδρόμια που διαχειρίζεται η κοινοπραξία FRAPORT AG – SLENTEL Ltd, από τις 11 Απριλίου 2017. Η υπογραφή σύμφασης παραχώρησης του δικαιώματος αξιοποίησης των 14 αεροδρομίων – μεταξύ των οποίων και το διεθνές αεροδρόμιο «Μακεδονία» της Θεσσαλονίκης- μεταξύ του Ελληνικού Δημοσίου και της κοινοπραξίας είχε πραγματοποιηθεί στις 14 Δεκεμβρίου του 2015.

Η παραχώρηση, λειτουργία, ανάπτυξη και εκμετάλλευση των αεροδρομίων είναι για 40 έτη, και σε λιγότερο από τέσσερα χρόνια εργασιών, η εταιρεία παρέδωσε αναβαθμισμένα, εκσυγχρονισμένα και ασφαλή αεροδρόμια με νέες υπηρεσίες. Το επενδυτικό πρόγραμμα ήταν ύψους 440 εκατ. ευρώ.

Στην περίπτωση του «Μακεδονία» επενδύθηκαν 100 εκατ. ευρώ για την αναβάθμισή του, με το αεροδρόμιο να διαθέτει έναν νέο τερματικό σταθμό, νέους χώρους check in, διπλάσιες πύλες αναχωρήσεων, νέα καταστήματα κλπ.

Μάλιστα, πρόσφατα η εταιρεία παρουσίασε το πρώτο φωτοβολταϊκό πάρκο στο αεροδρόμιο της Θεσσαλονίκης, ισχύς 3 Μεγαβάτ. Η δε επένδυση αγγίζει τα 3.395.000 ευρώ, η οποία προέρχεται από ιδία κεφάλαια της Fraport Greece.