«Έξυπνα Σύνορα»: Τι ισχύει με το νέο σύστημα Εισόδου/Εξόδου της Ε.Ε. – Η ανακοίνωση της Fraport

Τι είναι το νέο Σύστημα Εισόδου/Εξόδου, η πρωτοβουλία «Έξυπνα Σύνορα» της Ευρωπαϊκής Ένωσης που τέθηκε σε πλήρη εφαρμογή στα εξωτερικά σύνορα 29 ευρωπαϊκών χωρών για ταξιδιώτες εκτός ΕΕ, από τις 10 Απριλίου; Ποιες χώρες το χρησιμοποιούν και σε τι βοηθάει; Τι αναφέρει η ανακοίνωση της Fraport που αφορά και το αεροδρόμιο «Μακεδονία» της Θεσσαλονίκης. Κίνδυνος για πολύωρες καθυστερήσεις.

Ρεπορτάζ: Ντέπυ Χιωτοπούλου (hiotopoulou@gmail.com)

Τέθηκε σε ισχύ στις 12 Οκτωβρίου του 2025, και άρχισε να εφαρμόζεται σταδιακά στα εξωτερικά σύνορα των ευρωπαϊκών χωρών για τους πολίτες τρίτων χωρών  που πραγματοποιούν διαμονή μικρής διάρκειας έως 90 ημέρες εντός περιόδου 180 ημερών στον Χώρο Σένγκεν.

Από τις 10 Απριλίου 2026 το νέο Σύστημα Εισόδου/Εξόδου τέθηκε σε πλήρη εφαρμογή, και αφορά όλα τα συνοριακά σημεία διέλευσης των ευρωπαϊκών χωρών που θα χρησιμοποιούν το σύστημα, συμπεριλαμβάνοντας και την Ελλάδα.

Τι είναι όμως το νέο Σύστημα Εισόδου/Εξόδου (EES Entry/Exit System), που και πώς εφαρμόζεται;

Το νέο EES αποτελεί κεντρικό στοιχείο για τη μετάβαση των συνοριακών ελέγχων σε μια πιο ‘έξυπνη’ και ψηφιακή εποχή και ορίστηκε στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας «Έξυπνα Σύνορα» σύμφωνα με τον κανονισμό 2017/2226 της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Σκοπός του είναι η καταγραφή των υπηκόων τρίτων χωρών που ταξιδεύουν για βραχεία διαμονή κάθε φορά που διασχίζουν τα εξωτερικά σύνορα 29 ευρωπαϊκών χωρών.

Πρόκειται για ένα αυτοματοποιημένο σύστημα πληροφορικής που καταγράφει τις εισόδους και τις εξόδους ατόμων από χώρες εκτός Σένγκεν στα εξωτερικά σύνορα του Χώρου Σένγκεν.

Η χρήση του:

-θα εξοικονομήσει τον χρόνο της χειροκίνητης σφράγισης των διαβατηρίων και

-θα απλοποιήσει τη διαδικασία του συνοριακού ελέγχου.

Επιπλέον, οι ταξιδιώτες θα μπορούν να ελέγχουν ηλεκτρονικά την υπολειπόμενη διάρκεια της εγκεκριμένης διαμονής τους.

Σε ποιους εφαρμόζεται

Το Σύστημα Εισόδου/Εξόδου (EES) επηρεάζει ουσιαστικά όλους τους υπηκόους τρίτων χωρών (ταξιδιώτες που δεν κατέχουν την υπηκοότητα χώρας της Ευρωπαϊκής Ένωσης ή την υπηκοότητα της Ισλανδίας, του Λιχτενστάιν, της Νορβηγίας ή της Ελβετίας) που είτε απαλλάσσονται από την υποχρέωση θεώρησης (βίζα) είτε απαιτείται να κατέχουν θεώρηση και οι οποίοι διαμένουν στον Χώρο Σένγκεν για σύντομη επίσκεψη μέγιστης διάρκειας 90 ημερών εντός περιόδου 180 ημερών.

Ποιοι εξαιρούνται

Μέχρι στιγμής, το σύστημα EES δεν εφαρμόζεται στην Κύπρο και την Ιρλανδία. Τα διαβατήρια των ταξιδιωτών από τις συγκεκριμένες χώρες εξακολουθούν να σφραγίζονται χειροκίνητα.

Επίσης, εξαιρούνται υπήκοοι της Ανδόρας, του Μονακό, του Αγίου Μαρίνου και κάτοχοι διαβατηρίου που έχει εκδοθεί από το Κράτος της Πόλης του Βατικανού ή την Αγία Έδρα.

Από το ΣΕΕ, δεν επηρεάζονται πολίτες της ΕΕ, της Ελβετίας ή του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου (ΕΟΧ) και τα μέλη των οικογενειών τους, καθώς και υπήκοοι τρίτων χωρών που κατέχουν έγκυρη άδεια διαμονής ή έγκυρη κάρτα διαμονής. Επίσης, μέλη του προσωπικού επιβατικών και εμπορευματικών αμαξοστοιχιών σε διεθνή δρομολόγια με ενδιάμεσες στάσεις, όσοι εξαιρούνται από τους συνοριακούς ελέγχους ή τους έχουν χορηγηθεί συγκεκριμένα προνόμια όσον αφορά τους συνοριακούς ελέγχους, κάτοχοι ισχύουσας άδειας τοπικής διασυνοριακής κυκλοφορίας.

Οι ευρωπαϊκές χώρες που χρησιμοποιούν το EES

Είκοσι εννιά (29) ευρωπαϊκές χώρες χρησιμοποιούν ήδη το EES. Αυτές είναι:

Αυστρία, Βέλγιο, Βουλγαρία, Κροατία, Τσεχία, Δανία, Εσθονία, Φινλανδία, Γαλλία, Γερμανία, Ελλάδα, Ουγγαρία, Ισλανδία, Ιταλία, Λετονία, Λιχτενστάιν, Λιθουανία, Λουξεμβούργο, Μάλτα, Ολλανδία, Νορβηγία, Πολωνία, Πορτογαλία, Ρουμανία, Σλοβακία, Σλοβενία, Ισπανία, Σουηδία και Ελβετία.

Όπως προαναφέραμε, η Κύπρος και η Ιρλανδία δεν αποτελούν μέρος του EES.

Η ανακοίνωση της Fraport Greece

Καθώς η Fraport Greece, η εταιρεία η οποία από τον Απρίλιο του 2017 διαχειρίζεται 14 περιφερειακά ελληνικά αεροδρόμια (11 σε νησιά και 3 στην ηπειρωτική Ελλάδα), συμβάλλει στην αναβάθμιση των αεροδρομίων και στην ασφάλειά τους με νέες υπηρεσίες και περισσότερες ανέσεις, η πρόσφατη ανακοίνωσή της σχετικά με την εφαρμογή του Συστήματος Εισόδου/Εξόδου αφήνει αιχμές κατά της Ελληνικής Αστυνομίας.

Όπως επισημαίνεται στην ανακοίνωση, «ενώ η ανάπτυξη και η λειτουργία της υποδομής του EES στην Ελλάδα αποτελούν αρμοδιότητα της Ελληνικής Αστυνομίας, η Fraport Greece συνεργάζεται στενά με τις αρμόδιες αρχές για να υποστηρίξει αυτή την προσπάθεια και να συμβάλει στη διασφάλιση της ομαλότερης ροής των επιβατών.

Προς το παρόν, η διαδικασία του EES πραγματοποιείται αποκλειστικά στα σημεία ελέγχου διαβατηρίων και περιλαμβάνει τη συλλογή βιομετρικών δεδομένων. Επίσης, διεξάγονται τεχνικές δοκιμές από την Ελληνική Αστυνομία για να διασφαλιστεί η ορθή διασύνδεση και λειτουργία του συστήματος και σύμφωνα με την τελευταία ενημέρωση που έχουμε στη διάθεσή μας, αναμένεται να ολοκληρωθούν στο εγγύς μέλλον.»

Φόβοι για μεγάλες καθυστερήσεις

Στο διεθνές αεροδρόμιο «Μακεδονία», ένα από τα 14 που διαχειρίζεται η Fraport Greece, εδώ και αρκετούς μήνες έχουν τοποθετηθεί συστήματα αυτοεξυπηρέτησης τα οποία καταγράφουν τα βιομετρικά δεδομένα (εικόνες προσώπου και δακτυλικά αποτυπώματα) του ταξιδιώτη.

Προς το παρόν, η διαδικασία του ΣΕΕ πραγματοποιείται αποκλειστικά στα σημεία ελέγχου διαβατηρίων και περιλαμβάνει τη συλλογή βιομετρικών δεδομένων.

«Παρόλο που η εταιρεία μας έχει επισημάνει ότι ο χρόνος εξυπηρέτησης των επιβατών παραμένει μεγαλύτερος από ό,τι στις συνήθεις διαδικασίες, ιδίως κατά τις περιόδους αιχμής, ως Fraport Greece συμβάλλουμε ενεργά σε αυτή την προσπάθεια μέσω βελτιωμένης σήμανσης, πρόσθετου προσωπικού υποστήριξης και συνεχούς συντονισμού με την Ελληνική Αστυνομία» αναφέρει η σχετική ανακοίνωση της Fraport.

«Παράλληλα, οι ομάδες μας παραμένουν διαθέσιμες καθ’ όλη τη διάρκεια της διαδρομής στο αεροδρόμιο, ώστε να υποστηρίξουν τους επιβάτες, να βοηθήσουν στη διαχείριση των ροών και να μειώσουν, όσο το δυνατόν περισσότερο, τη συμφόρηση κατά τη διάρκεια αυτής της μεταβατικής περιόδου» υπογραμμίζεται.

Ωστόσο, αυτή η μεταβατική περίοδος, κατά την οποία με το νέο ΣΕΕ απαιτείται περισσότερη διαδικασία στον έλεγχο διαβατηρίων, προβληματίζει τον τουριστικό κλάδο αλλά και τους ταξιδιώτες, καθώς ενδέχεται να υπάρχουν σημαντικές καθυστερήσεις.

Σύμφωνα με πληροφορίες του TheOpinion, οι επισημάνσεις σχετικά με πιθανές πολύωρες καθυστερήσεις κατά τους πρώτους μήνες πλήρους λειτουργίας του ΣΕΕ έχουν γίνει από την περίοδο γνωστοποίησης σχετικά με τη θέσπιση του νέου συστήματος του κανονισμού 2017/2226 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.

«Είναι τέτοιο το σύστημα, που, ούτως ή άλλως, είναι χρονοβόρο. Με το νέο σύστημα θα απαιτούνται περισσότερες διαδικασίες με την καταγραφή βιομετρικών δεδομένων συμπεριλαμβάνοντας εικόνα προσώπου και δακτυλικά αποτυπώματα» αναφέρουν πηγές του χώρου στο TheOpinion.

Έκκληση από την Ένωση Αεροδρομίων ACI Europe

Σύμφωνα με την Ένωση Αεροδρομίων Airports Council International Europe και την Airlines for Europe (A4E), τα τελευταία δεδομένα που συλλέχθηκαν από αεροδρόμια σε όλη την Ευρώπη δείχνουν συνεχή επιδείνωση των χρόνων αναμονής στα σημεία διέλευσης των συνόρων που βρίσκονται στα αεροδρόμια. Οι χρόνοι αναμονής φτάνουν πλέον τακτικά έως και δύο ώρες κατά τις ώρες αιχμής της κυκλοφορίας, με ορισμένα αεροδρόμια να αναφέρουν ακόμη μεγαλύτερες ουρές.

«Επαναλαμβάνουμε την έκκλησή μας προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και τα κράτη μέλη να επεκτείνουν τη δυνατότητα πλήρους ή μερικής αναστολής του ΣΕΕ – όπου είναι επιχειρησιακά απαραίτητο – καθ’ όλη τη διάρκεια της θερινής περιόδου του 2026. Αυτή η ευελιξία έχει αποδειχθεί ζωτικής σημασίας για την πρόληψη καταστροφικών λειτουργικών διαταραχών κατά τη σταδιακή ανάπτυξη του συστήματος. Εάν τα τεχνικά και λειτουργικά προβλήματα με το ΣΕΕ δεν επιλυθούν, αυτή η ευελιξία θα πρέπει να παραμείνει διαθέσιμη κατά τη διάρκεια των μελλοντικών περιόδων αιχμής, όπως ο χειμώνας 2026/2027» αναφέρει η σχετική ανακοίνωση της ACI Europe και A4E.

Έγκαιρη προσέλευση στα αεροδρόμια

Ανακοινώσεις βγάζουν τα αεροδρόμια αλλά και οι αεροπορικές εταιρίες για έγκαιρη προσέλευση των υπηκόων τρίτων χωρών που ταξιδεύουν προς ή από τη Ζώνη Σένγκεν.

Το αεροδρόμιο «Μακεδονία» επισημαίνει πως με το νέο Σύστημα Εισόδου/Εξόδου, οι χρόνοι αναμονής αναμένεται να είναι μεγαλύτεροι από το συνηθισμένο στις αφίξεις και στις αναχωρήσεις.

Για τις αναχωρήσεις σε προορισμούς εκτός Σένγκεν, συνιστάται οι επιβάτες να προσέρχονται στο αεροδρόμιο με το άνοιγμα του check in και να ολοκληρώνουν εγκαίρως όλες τις διαδικασίες.

Και το Διεθνές Αεροδρόμιο Αθηνών «Ελ. Βενιζέλος» στο οποίο από τις 30 Μαρτίου 2026 έχει τεθεί σε πλήρη εφαρμογή το νέο Σύστημα Εισόδου/Εξόδου (ΣΕΕ) της Ευρωπαϊκής Ένωσης για όλους τους υπηκόους τρίτων χωρών σχετική ανακοίνωση αναφέρει

-προσέλευση στο αεροδρόμιο τουλάχιστον 2 ώρες και 30 λεπτά πριν την αναχώρηση, ώστε να ολοκληρώνεται έγκαιρα το check-in, ο έλεγχος ασφαλείας και ο έλεγχος διαβατηρίων. «Προσοχή: Καθυστερημένη άφιξη στην πύλη μπορεί να οδηγήσει σε άρνηση επιβίβασης» αναφέρεται.

Το νέο ΣΕΕ αφορά και τα αεροδρόμια της Ελλάδας που εποπτεύονται από την Υπηρεσία Πολιτικής Αεροπορίας.

Πώς λειτουργεί η διαδικασία 

Οι ταξιδιώτες τρίτων χωρών που φθάνουν σε μια χώρα Σένγκεν ακολουθούν τη διαδικασία εγγραφής στο EES με τα επόμενα βήματα:

1. Οι ταξιδιώτες με βιομετρικό διαβατήριο σαρώνουν οι ίδιοι τα δεδομένα τους σε ένα σύστημα αυτοεξυπηρέτησης. Ένα μηχανικώς αναγνώσιμο βιομετρικό έγγραφο ταυτοποίησης αποτελεί προαπαιτούμενο.
2. Tα συστήματα αυτοεξυπηρέτησης καταγράφουν βιομετρικά δεδομένα (εικόνες προσώπου και δακτυλικά αποτυπώματα) μαζί με το όνομα του ταξιδιώτη, τα στοιχεία του διαβατηρίου του, καθώς και τον τόπο εισόδου και εξόδου του από τον Χώρο Σένγκεν.
3. Η διαδρομή προς τον πραγματικό συνοριακό έλεγχο επισημαίνεται με πινακίδες. Τα καταγεγραμμένα δεδομένα θα ελέγχονται εκεί. Εάν δεν υπάρχουν λόγοι άρνησης, ο συνοριακός έλεγχος επιτρέπει στους ταξιδιώτες την είσοδο ή την έξοδο. Αυτό, με τη σειρά του, αποθηκεύεται στο EES.

Ποια δεδομένα συλλέγονται και ποιοι έχουν πρόσβαση

Τα δεδομένα που συλλέγονται είναι:

– Προσωπικά δεδομένα από το ταξιδιωτικό έγγραφο (ονοματεπώνυμο, ημερομηνία γέννησης, εθνικότητα)

– Ημερομηνία και τόπος κάθε εισόδου ή/και εξόδου από τις 29 ευρωπαϊκές χώρες που χρησιμοποιούν το EES

– Βιομετρικά δεδομένα, όπως εικόνα προσώπου ή/και δακτυλικά αποτυπώματα τεσσάρων δακτύλων (εκτός από τον αντίχειρα)

– Πληροφορίες σχετικά με τυχόν απαγόρευση εισόδου, όπου αρμόζει.

Τα παιδιά κάτω των 12 ετών δεν υποχρεούνται να καταχωρίσουν δακτυλικά αποτυπώματα

Πρόσβαση στα δεδομένα των ταξιδιωτών μπορούν να έχουν:

-Συνοριακές αρχές, αρχές αρμόδιες για θεωρήσεις και μεταναστευτικές αρχές των ευρωπαϊκών χωρών που χρησιμοποιούν το EES

-Αρχές επιβολής του νόμου των ευρωπαϊκών χωρών που χρησιμοποιούν το EES και η Ευρωπόλ

-Υπό αυστηρές προϋποθέσεις, τα δεδομένα των ταξιδιωτών μπορούν να διαβιβαστούν σε άλλη χώρα εντός ή εκτός της ΕΕ ή σε διεθνή οργανισμό

-Μεταφορείς, μόνο για να ελέγξουν κατά πόσον οι κάτοχοι θεώρησης βραχείας διαμονής έχουν ήδη χρησιμοποιήσει τον αριθμό των εισόδων που επιτρέπει η θεώρησή τους.

Τα οφέλη από το νέο σύστημα EES

Σύμφωνα με την επίσημη ιστοσελίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, τα οφέλη από το EES είναι:

– Πιο σύγχρονοι και αποτελεσματικοί έλεγχοι στα σύνορα: Το ΣΕΕ θα αντικαταστήσει τις σφραγίδες διαβατηρίων με ένα ψηφιακό σύστημα που καταγράφει πότε οι ταξιδιώτες εισέρχονται και εξέρχονται, καθιστώντας τους ελέγχους στα σύνορα ταχύτερους και βοηθώντας το προσωπικό να εργάζεται πιο αποτελεσματικά.

– Πιο εύκολο και γρήγορο ταξίδι στα σύνορα: Με το ΣΕΕ, οι ταξιδιώτες θα περνούν λιγότερο χρόνο στα σύνορα χάρη σε ταχύτερους ελέγχους, επιλογές αυτοεξυπηρέτησης και τη δυνατότητα να δώσουν τα στοιχεία τους εκ των προτέρων.

– Πρόληψη της παράτυπης μετανάστευσης: Το ΣΕΕ θα βοηθήσει στην παρακολούθηση όσων εισέρχονται και εξέρχονται από τον χώρο Σένγκεν, χρησιμοποιώντας δακτυλικά αποτυπώματα και δεδομένα προσώπου για να αποτρέψει την υπέρβαση της επιτρεπόμενης διάρκειας παραμονής, τη χρήση πλαστών ταυτοτήτων ή την κατάχρηση των ταξιδιών χωρίς βίζα.

– Αύξηση της ασφάλειας στον χώρο Σένγκεν: Το ΣΕΕ θα δώσει στους συνοριοφύλακες και στις αρχές επιβολής του νόμου πρόσβαση σε σημαντικές πληροφορίες για τους ταξιδιώτες, βοηθώντας τους να εντοπίζουν κινδύνους ασφαλείας και να υποστηρίζουν την καταπολέμηση σοβαρών εγκλημάτων και της τρομοκρατίας.

Για περισσότερες ερωτήσεις/απαντήσεις σχετικά με το ΣΕΕ μπορείτε να δείτε στο link εδώ