Συνέδριο ΝΔ: Τα νυχτερινά πάρτι, η είσοδος Δένδια και η διαγραφή Πολάκη

Μπορεί επισήμως η πρώτη ημέρα του 16ου Συνεδρίου της Νέα Δημοκρατία να ολοκληρώθηκε με την ομιλία του Κυριάκου Μητσοτάκη, όμως στην πραγματικότητα το πολιτικό παρασκήνιο μόλις τότε ξεκινούσε. Τα «γαλάζια» τραπέζια, οι μαζώξεις και τα ανεπίσημα after congress gatherings είχαν την τιμητική τους μέχρι αργά τη νύχτα, με υπουργούς, βουλευτές, κομματικά στελέχη και υποψηφίους της Πολιτικής Επιτροπής να μεταφέρουν τη συζήτηση από το Metropolitan Expo σε εστιατόρια, μπαρ και στέκια της Αθήνας. Το κλίμα θύμιζε περισσότερο κομματική πανστρατιά με έντονο προεκλογικό άρωμα, παρά μια τυπική συνεδριακή διαδικασία.

Στα περισσότερα τραπέζια κυριαρχούσε η αίσθηση ότι η ομιλία Μητσοτάκη έδωσε σαφές σήμα εκλογικής ετοιμότητας και πολιτικής συσπείρωσης. Νεότερα στελέχη της ΟΝΝΕΔ, αυτοδιοικητικοί και κομματικά στελέχη από την περιφέρεια αναμειγνύονταν με βουλευτές και υπουργούς σε μια εικόνα που αρκετοί παλιοί της παράταξης περιέγραφαν ως «επιστροφή της παλιάς γαλάζιας κινητικότητας». Σε αρκετές παρέες η κουβέντα πήγαινε φυσικά στις ισορροπίες για τη νέα Πολιτική Επιτροπή, με τα περίφημα «κουπόνια» και τις συμμαχίες των υποψηφίων να αποτελούν βασικό αντικείμενο συζήτησης.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον είχαν και τα πιο κλειστά πολιτικά πηγαδάκια. Εκεί η συζήτηση μεταφερόταν στις δημοσκοπήσεις, στα σενάρια πρόωρων εκλογών αλλά και στις εσωκομματικές ισορροπίες μετά τις απουσίες των Κώστα Καραμανλή και Αντώνη Σαμαρά από το συνέδριο. Παρ’ όλα αυτά, αρκετοί παρατηρούσαν ότι το βραδινό κλίμα ήταν σαφώς πιο ενωτικό απ’ ό,τι προεξοφλούσαν αρκετοί πριν από το συνέδριο. «Δεν βλέπεις μουτρωμένα πρόσωπα, βλέπεις κόσμο που θέλει να ξαναμπεί στη μάχη», σχολίαζε χαρακτηριστικά κομματικό στέλεχος.

Δεν έλειψαν φυσικά και οι πιο χαλαρές στιγμές. Υπουργοί φωτογραφίζονταν με νεολαίους, βουλευτές άλλαζαν τραπέζια ανάλογα με τις παρέες και οι πιο εξωστρεφείς έδιναν τον τόνο μέχρι τις πρώτες πρωινές ώρες. Κάποιοι πιο έμπειροι πάντως υπενθύμιζαν χαμογελώντας ότι «τα πραγματικά συνέδρια πάντα γίνονται μετά τις ομιλίες». Και η πρώτη βραδιά του συνεδρίου της ΝΔ επιβεβαίωσε ακριβώς αυτό.

Η είσοδος Δένδια και τα μηνύματα πίσω από την ώρα της ομιλίας

Η εμφάνιση του Νίκου Δένδια στη δεύτερη ημέρα του 16ου Συνεδρίου της Νέας Δημοκρατίας ήταν από εκείνες τις στιγμές που ξεπερνούν την τυπική κομματική διαδικασία και αποκτούν ξεχωριστό πολιτικό βάρος. Από νωρίς στους διαδρόμους του Metropolitan Expo συζητούνταν όχι μόνο το περιεχόμενο της παρέμβασής του, αλλά και η χρονική της τοποθέτηση στο πρόγραμμα. Η ομιλία του μπήκε σε ώρα υψηλής τηλεοπτικής και κομματικής προσοχής, κάτι που αρκετοί σύνεδροι ερμήνευσαν ως σαφή ένδειξη της κεντρικότητας που του αποδίδεται στο σημερινό κυβερνητικό και κομματικό οικοδόμημα.

Η είσοδός του στην αίθουσα είχε χαρακτηριστικά πολιτικής υποδοχής. Πολλά στελέχη σηκώθηκαν από τις θέσεις τους για να τον χαιρετήσουν, ενώ δεν πέρασε απαρατήρητο ότι αρκετοί νεότεροι σύνεδροι έσπευσαν να φωτογραφηθούν μαζί του. Στα πηγαδάκια ακουγόταν συχνά πως ο υπουργός Άμυνας διατηρεί ένα ιδιαίτερο πολιτικό ακροατήριο εντός της παράταξης, το οποίο συνδυάζει παραδοσιακούς κεντροδεξιούς ψηφοφόρους, στελέχη με έμφαση στα εθνικά ζητήματα αλλά και ένα πιο θεσμικό κοινό που εκτιμά τον χαμηλό τόνο και τη διεθνή εικόνα του.

Ο ίδιος κινήθηκε απολύτως εντός κυβερνητικής γραμμής, αλλά με εμφανή προσπάθεια να δώσει και το προσωπικό του αποτύπωμα. Η αναφορά του στην ανάγκη η Ελλάδα να αποκτήσει ισχυρή αμυντική βιομηχανία, αυτάρκεια και στρατηγική αυτονομία αντιμετωπίστηκε από αρκετούς ως ένα μήνυμα με ορίζοντα πέρα από την τρέχουσα συγκυρία. Επέμεινε ιδιαίτερα στη νέα φιλοσοφία των Ενόπλων Δυνάμεων, στη γεωπολιτική αστάθεια της εποχής και στην ανάγκη η χώρα να λειτουργεί ως πυλώνας σταθερότητας στην Ανατολική Μεσόγειο.

Εκείνο όμως που σχολιάστηκε περισσότερο δεν ήταν μόνο τα λεγόμενα, αλλά το ύφος. Χωρίς κομματικές εξάρσεις και χωρίς επιθετικές αιχμές προς την αντιπολίτευση, ο Δένδιας επέλεξε έναν περισσότερο κρατικό λόγο. Αυτό ακριβώς συζητήθηκε έντονα μετά το τέλος της ομιλίας του, με αρκετούς συνέδρους να λένε ότι «μιλά σαν πολιτικός που απευθύνεται σε ευρύτερο ακροατήριο». Κάποιοι πιο έμπειροι παρατηρητές μάλιστα υπενθύμιζαν ότι σε όλα τα μεγάλα συνέδρια της ΝΔ, η σειρά, η ώρα και η εικόνα των ομιλιών σπάνια είναι τυχαίες. Και η αίσθηση που έμεινε από τη δεύτερη ημέρα ήταν πως ο Δένδιας βρέθηκε στο επίκεντρο με τρόπο απολύτως υπολογισμένο.

Η σύνεδρος με το παιδί στην αγκαλιά και η στιγμή που συγκίνησε το συνέδριο

Ανάμεσα στις έντονες πολιτικές παρεμβάσεις, τις οργανωτικές συζητήσεις και τα κομματικά μηνύματα, υπήρξε μια στιγμή που άλλαξε εντελώς την ατμόσφαιρα της δεύτερης ημέρας του συνεδρίου. Μια νέα σύνεδρος ανέβηκε στο βήμα κρατώντας στην αγκαλιά της το μικρό παιδί της και μίλησε για τη σύγχρονη μητρότητα, το δημογραφικό και τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι νέες οικογένειες στην καθημερινότητα. Για λίγα λεπτά, η πολιτική αντιπαράθεση έδωσε τη θέση της σε μια ανθρώπινη εικόνα που συγκίνησε την αίθουσα.

Η παρέμβασή της δεν είχε θεατρικότητα ούτε υπερβολή. Αντιθέτως, αυτό που προκάλεσε αίσθηση ήταν η απλότητα με την οποία περιέγραψε την πραγματικότητα μιας εργαζόμενης μητέρας που προσπαθεί να ισορροπήσει ανάμεσα στην εργασία, την οικογένεια και την οικονομική πίεση. Μίλησε για το κόστος ζωής, για την έλλειψη χρόνου, για τη δυσκολία πολλών νέων ζευγαριών να αποφασίσουν να κάνουν παιδιά και για την ανάγκη το κράτος να σταθεί πιο ουσιαστικά δίπλα στη μητρότητα.

Η εικόνα του παιδιού στην αγκαλιά της λειτούργησε σχεδόν συμβολικά. Ακόμη και στελέχη που λίγο πριν συζητούσαν ζωηρά για πολιτικές ισορροπίες και δημοσκοπήσεις παρακολουθούσαν σιωπηλά. Σε αρκετές θέσεις διακρίνονταν χαμόγελα συγκίνησης, ενώ το χειροκρότημα στο τέλος ήταν από τα πιο θερμά της ημέρας. Κάποιοι σύνεδροι έλεγαν αργότερα ότι αυτή ήταν ίσως η πιο «καθαρή» πολιτική στιγμή του συνεδρίου, επειδή δεν αφορούσε μηχανισμούς ή στρατηγικές, αλλά μια πραγματική κοινωνική αγωνία.

Το ενδιαφέρον είναι ότι η συγκεκριμένη εικόνα συνδέθηκε αμέσως με τη μεγάλη συζήτηση για το δημογραφικό. Πολλά στελέχη σημείωναν στα πηγαδάκια ότι η κυβέρνηση έχει αναλάβει πρωτοβουλίες για τις οικογένειες και τη στήριξη των γεννήσεων, ωστόσο αναγνώριζαν πως το πρόβλημα παραμένει βαθύ και πολυπαραγοντικό. Η στιγμή αυτή έδωσε στο συνέδριο μια διαφορετική διάσταση, πιο κοινωνική και λιγότερο καθαρά κομματική.

Και ίσως τελικά αυτό να ήταν που έμεινε περισσότερο. Όχι μόνο η εικόνα μιας μητέρας με το παιδί της στο βήμα, αλλά η αίσθηση ότι για λίγα λεπτά το συνέδριο άκουσε μια αυθεντική εμπειρία ζωής, έξω από τα συνηθισμένα πολιτικά στερεότυπα.

Οι παρεμβάσεις Χατζηδάκη και Γεωργιάδη και οι διαφορετικές γλώσσες της παράταξης

Οι παρεμβάσεις των δύο αντιπροέδρων της κυβέρνησης, του Κωστή Χατζηδάκη και του Άδωνι Γεωργιάδη, επιβεβαίωσαν για ακόμη μία φορά πως στο εσωτερικό της ΝΔ συνυπάρχουν διαφορετικά πολιτικά ύφη, τα οποία όμως επιχειρούν να υπηρετήσουν την ίδια στρατηγική στόχευση. Και οι δύο έδωσαν σαφές μήνυμα συσπείρωσης, αλλά με τελείως διαφορετική πολιτική γλώσσα.

Ο Χατζηδάκης κινήθηκε σε θεσμικό και μεταρρυθμιστικό τόνο. Η ομιλία του είχε έντονο οικονομικό και αναπτυξιακό περιεχόμενο, με πολλές αναφορές στις επενδύσεις, στην ανάγκη δημοσιονομικής σταθερότητας και στην εικόνα της χώρας στο εξωτερικό. Επέμεινε ιδιαίτερα στο αφήγημα της «Ελλάδας που αλλάζει», επιχειρώντας να αναδείξει ότι η κυβέρνηση θέλει να εμφανίζεται ως δύναμη αποτελεσματικότητας και ευρωπαϊκής κανονικότητας.

Στους διαδρόμους αρκετοί σχολίαζαν ότι ο Χατζηδάκης απευθύνεται κυρίως στο πιο μετριοπαθές και παραγωγικό ακροατήριο της παράταξης. Στελέχη της αγοράς, επιχειρηματικοί παράγοντες αλλά και κομματικά στελέχη που δίνουν έμφαση στη σταθερότητα έδειχναν να ταυτίζονται με τη λογική της ομιλίας του. Δεν ήταν λίγοι εκείνοι που παρατηρούσαν ότι ο αντιπρόεδρος επενδύει συστηματικά στην εικόνα του σοβαρού τεχνοκρατικού πολιτικού με ευρωπαϊκά χαρακτηριστικά.

Αντίθετα, ο Γεωργιάδης ανέβασε αμέσως τους πολιτικούς τόνους. Με ένταση, συναισθηματική φόρτιση και καθαρά κομματικό πάθος, επέλεξε να κινητοποιήσει το ακροατήριο με αναφορές στην ιδεολογική μάχη απέναντι στην Αριστερά και στην ανάγκη η ΝΔ να παραμείνει ενωμένη και μαχητική. Οι παρεμβάσεις του προκάλεσαν έντονα χειροκροτήματα, ειδικά όταν αναφέρθηκε στην ιστορική διαδρομή της παράταξης και στην ανάγκη πολιτικής εγρήγορσης απέναντι σε όσους, όπως είπε, επιδιώκουν την αποσταθεροποίηση.

Το ενδιαφέρον στα πηγαδάκια ήταν πως αρκετοί σύνεδροι έλεγαν ότι οι δύο ομιλίες λειτούργησαν συμπληρωματικά. Ο ένας εξέφραζε τη θεσμική, μεταρρυθμιστική και οικονομική όψη της ΝΔ και ο άλλος τη μαχητική κομματική της ψυχή. Και πολλοί σημείωναν πως ακριβώς αυτή η διπλή γλώσσα είναι που επιτρέπει στην κυβερνητική παράταξη να απευθύνεται ταυτόχρονα σε διαφορετικά ακροατήρια.

Τα πηγαδάκια για τη διαγραφή Πολάκη και το βλέμμα προς τον ΣΥΡΙΖΑ

Η είδηση της διαγραφής του Παύλου Πολάκη από τον Σωκράτη Φάμελλο έφτασε σχεδόν ακαριαία στα κινητά των συνέδρων και προκάλεσε νέο κύκλο συζητήσεων στα πηγαδάκια του συνεδρίου. Σε μια διοργάνωση που έτσι κι αλλιώς είχε έντονο στοιχείο πολιτικής αυτοπεποίθησης για τη ΝΔ, η εξέλιξη στον ΣΥΡΙΖΑ αντιμετωπίστηκε από πολλούς ως ακόμη μία ένδειξη εσωτερικής κρίσης στην αξιωματική αντιπολίτευση.

Οι συζητήσεις άναψαν κυρίως στους διαδρόμους και στους χώρους έξω από την κεντρική αίθουσα. Βουλευτές, κομματικά στελέχη και σύνεδροι αντάλλασσαν πληροφορίες και εκτιμήσεις για το αν η διαγραφή θα είναι οριστική ή αν αποτελεί ακόμη ένα επεισόδιο στη μακρά εσωτερική σύγκρουση του ΣΥΡΙΖΑ. Ορισμένοι μάλιστα σχολίαζαν σκωπτικά ότι «στο συνέδριο της ΝΔ συζητούν περισσότερο για τη σταθερότητα, ενώ στον ΣΥΡΙΖΑ για το ποιος μένει και ποιος φεύγει».

Υπήρχαν όμως και πιο πολιτικές αναγνώσεις. Κάποια στελέχη θεωρούσαν ότι η κίνηση Φάμελλου αποσκοπεί στην προσπάθεια να παρουσιαστεί ένα πιο θεσμικό και ελεγχόμενο προφίλ του κόμματος, μακριά από την τοξικότητα που συχνά χρεώνεται στον Πολάκη. Άλλοι εκτιμούσαν ότι η σύγκρουση αυτή μπορεί να βαθύνει περαιτέρω τα εσωτερικά ρήγματα στον ΣΥΡΙΖΑ και να προκαλέσει νέα κύματα εσωστρέφειας.

Δεν έλειψαν πάντως και όσοι προειδοποιούσαν να μην υπάρχει εφησυχασμός. «Η αντιπολίτευση μπορεί να είναι σε κρίση, αλλά η κυβέρνηση θα κριθεί από την καθημερινότητα», έλεγε χαρακτηριστικά ένα κομματικό στέλεχος σε πηγαδάκι βουλευτών. Ωστόσο, η γενική εικόνα ήταν πως η είδηση λειτούργησε ψυχολογικά υπέρ της ΝΔ, ενισχύοντας το αίσθημα κομματικής συνοχής που επιχειρεί να εκπέμψει το συνέδριο.

Και κάπως έτσι, ακόμη και μια εξέλιξη που αφορούσε έναν βασικό πολιτικό αντίπαλο της κυβέρνησης, μετατράπηκε σε αντικείμενο εσωτερικής πολιτικής ανάγνωσης για την κυβερνητική παράταξη.

Φινάλε σήμερα για το 16ο Τακτικό Συνέδριο της Νέας Δημοκρατίας