Δήμος Κορδελιού-Ευόσμου: Μαθήματα… οικονομικών από αντιδήμαρχο

Με ανάρτησή του, εξηγεί τι είναι οι Κεντρικοί Αυτοτελείς Πόροι και πώς αξιοποιούνται από την αυτοδιοίκηση

Δήμος Κορδελιού-Ευόσμου: Μαθήματα… οικονομικών από αντιδήμαρχο
Δημαρχείο Ευόσμου (Eurokinissi)

Σε ανάρτησή του, ο αντιδήμαρχος Οικονομικών Υπηρεσιών, Προγραμματισμού και Οργάνωσης του δήμου Ελευθερίου-Κορδελιού-Ευόσμου, Νίκος Κουγιουμτζής, ανακοίνωσε μία σειρά από ενημερωτικές παρουσιάσεις για τα οικονομικά του δήμου, μέσω του προσωπικού του λογαριασμού στο Facebook.

Το πρώτο θέμα αφορά τους Κεντρικούς Αυτοτελείς Πόρους (ΚΑΠ): εξηγεί από πού προέρχονται, τι είναι ο «κόφτης» του 2011 και ότι το ανώτατο όριο χρηματοδότησης αυξήθηκε στα 4,176 δισ. ευρώ για το 2026. Αναφέρεται επίσης στα στοιχεία της ΚΕΔΕ από το συνέδριο της Καλαμάτας, σύμφωνα με τα οποία οι ΚΑΠ καλύπτουν περίπου το 56% του λειτουργικού κόστους των δήμων.

Κεντρικοί Αυτοτελείς Πόροι: Η ανάρτηση του Νίκου Κουγιουμτζή

Αγαπητοί συνδημότες,

Η Αντιδημαρχία Οικονομικών του Δήμου Ελευθερίου-Κορδελιού-Ευόσμου ξεκινά μια σειρά ενημερωτικών παρουσιάσεων, με στόχο να εξηγούμε με απλό και κατανοητό τρόπο πώς λειτουργεί οικονομικά ο Δήμος μας.

Θα παρουσιάζουμε θέματα που αφορούν τη χρηματοδότηση και τη λειτουργία του Δήμου, τη διαχείριση των χρημάτων, αλλά και τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις των δημοτών.

Γιατί πιστεύουμε ότι η ενημέρωση και η γνώση είναι η βάση της διαφάνειας και της εμπιστοσύνης.

1ο ΘΕΜΑ: Κεντρικοί Αυτοτελείς Πόροι (ΚΑΠ)

Τι είναι οι ΚΑΠ και γιατί μας ενδιαφέρουν;

Οι Κεντρικοί Αυτοτελείς Πόροι είναι χρήματα που αποδίδει το κράτος στους δήμους από συγκεκριμένα φορολογικά έσοδα.

Με αυτά χρηματοδοτούνται βασικές λειτουργίες και ανάγκες των δήμων, όπως η λειτουργία των υπηρεσιών, η συντήρηση υποδομών και άλλες δημοτικές δραστηριότητες.

Με απλά λόγια, αποτελούν μία από τις βασικότερες πηγές χρηματοδότησης για να μπορεί ένας δήμος να λειτουργεί και να εξυπηρετεί τους πολίτες.

Από πού προέρχονται αυτά τα χρήματα;

Ο νόμος προβλέπει ότι συγκεκριμένα ποσοστά από φόρους που εισπράττει το κράτος αποτελούν πόρους των δήμων.

Στο αρχικό νομοθετικό πλαίσιο του 2010 προβλέπονταν:

  • 20% από τον φόρο εισοδήματος.
  • 12% από τον ΦΠΑ.
  • 50% από τον τότε Φόρο Ακίνητης Περιουσίας (ΦΑΠ).

Σήμερα προβλέπονται:

  • 19,5% από τον φόρο εισοδήματος.
  • 12% από τον ΦΠΑ.
  • 11,3% από τον ΕΝΦΙΑ.

Ο παλιός ΦΑΠ και ο σημερινός ΕΝΦΙΑ είναι διαφορετικοί φόροι. Επομένως, δεν μπορούμε να συγκρίνουμε απευθείας το 50% με το 11,3% χωρίς να εξετάσουμε και τα αντίστοιχα φορολογικά έσοδα.

Τα ποσά υπολογίζονται σε πανελλαδικό επίπεδο και στη συνέχεια κατανέμονται στους δήμους. Δεν σημαίνει ότι κάθε δήμος εισπράττει αυτά τα ποσοστά από τους φόρους των κατοίκων του.

Τι είναι ο περίφημος «κόφτης» του 2011;

Εδώ βρίσκεται ένα από τα σημαντικότερα ζητήματα.

Με τον Ν. 3986/2011 θεσπίστηκε ένα ανώτατο όριο στις μεταβιβάσεις χρημάτων από τον κρατικό προϋπολογισμό προς την Τοπική Αυτοδιοίκηση.

Τι σημαίνει αυτό στην πράξη;

Ας υποθέσουμε ότι από τα ποσοστά των φόρων προκύπτουν 5 δισεκατομμύρια ευρώ, αλλά το ανώτατο όριο χρηματοδότησης είναι 4 δισεκατομμύρια.

Τότε δεν μπορούν να αποδοθούν αυτομάτως και τα 5 δισεκατομμύρια, επειδή υπάρχει το συγκεκριμένο δημοσιονομικό όριο.

Αυτό ονομάζουμε, με απλά λόγια, «κόφτη».

Τι άλλαξε πρόσφατα;

Η Πολιτεία προχώρησε σε αύξηση του ανώτατου ορίου χρηματοδότησης.

Από τα 4,076 δισ. ευρώ, το όριο αυξήθηκε στα 4,176 δισ. ευρώ για το 2026, ενώ από την 1η Ιανουαρίου 2027 προβλέπεται να φτάσει τα 4,246 δισ. ευρώ.

Δηλαδή, η συνολική αύξηση του ορίου σε σχέση με το προηγούμενο επίπεδο φτάνει τα 170 εκατομμύρια ευρώ.

Πρόκειται ασφαλώς για μια θετική εξέλιξη.

Πρέπει όμως να διευκρινίσουμε ότι αυτά τα ποσά αφορούν το συνολικό ανώτατο όριο μεταβιβάσεων προς την Τοπική Αυτοδιοίκηση, δηλαδή δήμους και περιφέρειες, και όχι χρήματα που έχουν ήδη καταβληθεί αποκλειστικά στους δήμους.

Τι έδειξαν τα στοιχεία της ΚΕΔΕ;

Στο πρόσφατο συνέδριο της Κεντρικής Ένωσης Δήμων Ελλάδας, που πραγματοποιήθηκε στην Καλαμάτα από τις 5 έως τις 7 Νοεμβρίου 2026, παρουσιάστηκαν ιδιαίτερα σημαντικά οικονομικά στοιχεία.

Σύμφωνα με τη μελέτη που επικαλείται η ΚΕΔΕ:

5,40 δισεκατομμύρια ευρώ είναι το εκτιμώμενο ετήσιο λειτουργικό κόστος όλων των δήμων της χώρας.

3,04 δισεκατομμύρια ευρώ είναι η χρηματοδότηση μέσω των ΚΑΠ.

Η διαφορά είναι 2,36 δισεκατομμύρια ευρώ.

Τι σημαίνει αυτό με απλά λόγια;

Για κάθε 100 ευρώ που, σύμφωνα με τη μελέτη, χρειάζονται οι δήμοι για να καλύψουν το λειτουργικό τους κόστος, περίπου 56 ευρώ καλύπτονται από τους ΚΑΠ.

Τα υπόλοιπα 44 ευρώ δεν καλύπτονται από αυτή τη συγκεκριμένη πηγή χρηματοδότησης.

Αυτό δεν σημαίνει ότι οι δήμοι δεν έχουν άλλα έσοδα. Σημαίνει όμως ότι οι ΚΑΠ, από μόνοι τους, δεν επαρκούν για το συνολικό λειτουργικό κόστος που υπολογίζει η ΚΕΔΕ.

Τι διεκδίκησαν οι δήμαρχοι στο συνέδριο και γιατί;

Το βασικό αίτημα των δημάρχων ήταν η ουσιαστική αύξηση της χρηματοδότησης μέσω ΚΑΠ, ώστε να καλύπτονται οι πραγματικές λειτουργικές ανάγκες των δήμων.

Παράλληλα, ζητήθηκε η επανεξέταση του δημοσιονομικού «κόφτη» και ένα σταθερό, δίκαιο και προβλέψιμο σύστημα χρηματοδότησης.

Και εδώ υπάρχει μια ουσιαστική παράμετρος:

Δεν αρκεί να αυξάνονται τα χρήματα που λαμβάνουν οι δήμοι, εάν ταυτόχρονα αυξάνεται σημαντικά και το κόστος λειτουργίας τους.

Η ενέργεια, τα καύσιμα, οι προμήθειες, οι επισκευές, η συντήρηση των σχολείων και των δημοτικών υποδομών απαιτούν ολοένα περισσότερους πόρους.

Επομένως, το πραγματικό ερώτημα δεν είναι μόνο πόσα χρήματα επιπλέον δίνονται στους δήμους, αλλά τι μπορούν τελικά να καλύψουν αυτά τα χρήματα.

Γιατί όλα αυτά είναι σημαντικά για τον δημότη;

Γιατί η χρηματοδότηση των δήμων δεν είναι απλώς μια οικονομική συζήτηση μεταξύ κράτους και Αυτοδιοίκησης.

Αφορά άμεσα την καθημερινότητά μας.

Αφορά την καθαριότητα, τη συντήρηση των σχολείων, την κατάσταση των δρόμων και των πεζοδρομίων, τους κοινόχρηστους χώρους και την ποιότητα των υπηρεσιών που προσφέρει ο Δήμος.

Όσο πιο επαρκής, σταθερή και σωστά κατανεμημένη είναι η χρηματοδότηση, τόσο μεγαλύτερη δυνατότητα έχει ένας δήμος να ανταποκρίνεται στις ανάγκες των πολιτών.

Το συμπέρασμα

Η πρόσφατη αύξηση του ανώτατου ορίου των ΚΑΠ είναι μια θετική εξέλιξη, την οποία οφείλουμε να αναγνωρίσουμε.

Όμως, το ζητούμενο παραμένει η ουσιαστική ενίσχυση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, με πόρους που να ανταποκρίνονται στις πραγματικές ανάγκες και τις αρμοδιότητές της.

Γιατί όταν μιλάμε για τα οικονομικά του Δήμου, στην πραγματικότητα μιλάμε για την ποιότητα της καθημερινότητάς μας.

Θα συνεχίσουμε με νέες θεματικές ενότητες, ώστε κάθε δημότης να γνωρίζει καλύτερα πώς λειτουργεί ο Δήμος του, πώς διαχειρίζεται τους πόρους του και ποια είναι τα δικαιώματα και οι υποχρεώσεις του.

Νικόλαος Κουγιουμτζής

Αντιδήμαρχος Οικονομικών Υπηρεσιών, Προγραμματισμού και Οργάνωσης

Δήμος Ελευθερίου-Κορδελιού-Ευόσμου