Υπερκαταιγίδες: Όταν η καλοκαιρινή ζέστη πυροδοτεί τα ακραία φαινόμενα

Αρθρογραφεί στο TheOpinion ο μετεωρολόγος, Μιχάλης Σιούτας

Οι υπερκαταιγίδες είναι οι πιο ισχυρές και εντυπωσιακές καταιγίδες και αποτελούν αντικείμενο επιστημονικής έρευνας απο τους μετεωρολόγους. Αν και δεν εμφανίζονται πολύ συχνά, όταν δημιουργηθούν μπορούν να προκαλέσουν μερικά από τα πιο έντονα φαινόμενα, όπως χαλάζι μεγάλου μεγέθους, ισχυρές βροχοπτώσεις με πλημμύρες, θυελλώδεις ανέμους, κεραυνούς και, σε ορισμένες περιπτώσεις, ανεμοστρόβιλους.

Οι υψηλές θερμοκρασίες κοντά στο έδαφος που σημειώνονται τους καλοκαιρινούς μήνες σε συνδυασμό με ψυχρό αέρα σε μεγάλα ύψη στην ατμόσφαιρα, είναι μιά απο τις κυριότερες αιτίες για την δημιουργία της υπερκαταιγίδας. Για λόγο αυτό έχουν παρατηρηθεί υπερκαταιγίδες ακριβώς μετά από καύσωνα στη χώρα μας.

Οι υπερκαταιγίδες είναι καταστρεπτικά φαινόμενα εξαιτίας του μεγάλου χρόνου ζωής τους που συνήθως ξεπερνάει τις 3 ώρες και μπορεί να φθάσει τις 5 ώρες ή και περισσότερο. Η διαδρομή τους ξεπερνάει τα 200 χιλιόμετρα και μπορεί να φθάσει και τα 500 χιλιόμετρα.

Πότε εμφανίζονται στη χώρα μας

Στην Ελλάδα εμφανίζονται κυρίως τη θερμή περίοδο τους έτους από τα τέλη της άνοιξης έως τις αρχές του φθινοπώρου, με τη Βόρεια Ελλάδα να αποτελεί την περιοχή όπου εκδηλώνονται συχνότερα. Οι ατμοσφαιρικές συνθήκες της περιοχής ευνοούν αρκετές φορές την ανάπτυξη αυτών των ιδιαίτερα οργανωμένων καταιγίδων. Μάλιστα έχουν σημειωθεί

Η υπερκαταιγίδα στη Χαλκδική στις 10 Ιουλίου 2019

Εχω κάνει ερευνητική μελέτη με συνεργάτες που δημοσιεύθηκε σε διεθνές επιστημονικό περιοδικό για την υπερκαταιγίδα της 11ης Ιουλίου 2019 στη Χαλκιδική, η οποία έμεινε χαραγμένη στη μνήμη πολλών λόγω της πρωτοφανούς σφοδρότητάς της καθώς προκάλεσε το θάνατα 7 ανθρώπων. Προκάλεσε επίσες εκτεταμένες καταστροφές σε γεωργικές καλλιέργειες, ζημιές σε σπίτια, καταστήματα, επιχειρήσεις, υπόστεγα, κολώνες φωτισμού και διάφορες υποδομές. Το επεισόδιο αυτό υπενθύμισε ότι οι υπερκαταιγίδες, παρότι σχετικά σπάνιες στη χώρα μας, μπορούν να εξελιχθούν σε εξαιρετικά επικίνδυνα φαινόμενα μέσα σε πολύ σύντομο χρονικό διάστημα.

Επίδραση της κλιματικής αλλαγής

Αν και η επιστημονική κοινότητα δεν έχει καταλήξει ακόμη σε συμπέρασμα για το αν η κλιματική αλλαγή αυξάνει τον αριθμό των υπερκαταιγίδων. Υπάρχουν ωστόσο πολλές ενδείξεις ότι οι συνθήκες που ευνοούν την εκδήλωση έντονων καταιγίδων γίνονται συχνότερες. Η θερμότερη ατμόσφαιρα μπορεί να τροφοδοτήσει ισχυρότερα φαινόμενα, αυξάνοντας τον κίνδυνο ακραίων βροχοπτώσεων, μεγάλου χαλαζιού και καταστροφικών ανέμων.

Προφύλαξη

Σε περίπτωση εκδήλωσης καταιγίδας είναι σημαντικό να αποφεύγουμε την παραμονή σε ανοιχτούς χώρους, κάτω από δέντρα ή κοντά σε μεταλλικές κατασκευές. Οι οδηγοί θα πρέπει να είναι ιδιαίτερα προσεκτικοί, καθώς η έντονη βροχόπτωση, οι ισχυρές ριπές ανέμου και το χαλάζι μπορούν να μειώσουν απότομα την ορατότητα και να δημιουργήσουν επικίνδυνες συνθήκες στο οδικό δίκτυο. Παράλληλα, συνιστάται η ασφαλής στάθμευση των οχημάτων σε στεγασμένους χώρους όπου είναι εφικτό και η παρακολούθηση των επίσημων μετεωρολογικών προειδοποιήσεων μέχρι την εξασθένηση των φαινομένων.