Η Ryanair και ο τουριστικός μας λήθαργος

Αρθρογραφεί στο TheOpinion ο Κωνσταντής Σεβρής, Πολιτικός Επιστήμονας, πρ. δημοτικός σύμβουλος Δ. Θεσσαλονίκης

Πριν χρόνια, όταν ο αείμνηστος Γ. Μπουτάρης πρωτοστατούσε στην «τοποθέτηση» της Ryanair στο αεροδρόμιο Μακεδονία, κυριολεκτικά μια χούφτα άνθρωποι επισημαίναμε πως η πρόσδεση της πόλης σε μια low cost αεροπορική εταιρία θα την κατευθύνει σε μια τουριστική πολιτική… των εκπτώσεων.

Το «καλώς ήρθες δολάριο» έγινε το σύνθημα πολλών τότε, σε μια Θεσσαλονίκη που έψαχνε βηματισμό έπειτα από την εθνική χρεοκοπία και κατάρρευση. Ο Γ. Μπουτάρης εργαζόταν για μια τουριστική πόλη που δεν κοιμάται ποτέ! Η αναγγελία της σύνδεσης της Θεσσαλονίκης με έναν νέο προορισμό μέσω της Ryanair γνώριζε στιγμιαία ασύλληπτη δημοσιότητα.

Και όντως το «δολάριο» ήρθε!

Για διαδοχικές χρονιές, η πόλη κατέγραφε αυξητικούς ρυθμούς στις αφίξεις επισκεπτών και στις διαμονές. Μια βόλτα στην πόλη αρκούσε για να καταλάβει κανείς την αύξηση των επισκεπτών από διάφορες περιοχές των Βαλκανίων και της Ευρώπης. Οι χαρακτηριστικές θήκες κλειδιών για τα Airbnb φύτρωναν σαν τα μανιτάρια στις εισόδους των πολυκατοικιών του κέντρου. Αρκετοί πίστεψαν πως η πόλη έχει εδραιωθεί για τα καλά στους τουριστικούς χάρτες. Το έλεγαν άλλωστε και τα περιοδικά!

Πολύ λίγοι διέκριναν τα χρόνια αυτά παρασιτικά χαρακτηριστικά του κύκλου της τοπικής τουριστικής ανάπτυξης. Η πόλη δεν επένδυε στην ιστορική της ταυτότητα, στη βυζαντινή της κληρονομιά ή στον ακαδημαϊκό τουρισμό ώστε να ανεβαίνει παράλληλα με τις αφίξεις και η παγκόσμια απήχησή της. Δεν εργάστηκε ώστε να ανέβει κατηγορία και να αποτελεί τουριστικό προορισμό πολλαπλών ταχυτήτων. Αρκέστηκε στην γαστρονομία της, στη νυχτερινή της ζωή και στο παραλιακό της μέτωπο, το οποίο απολαμβάναν τουρίστες με μικρά σακίδια στην πλάτη. Τζατζίκι, μουσακά … απλά αποδομημένα.

Η πόλη έπεσε σε έναν βαθύ τουριστικό «λήθαργο».

Η εδραίωση αυτού του τουριστικού μοντέλου με επίκεντρο την Ryanair είχε ως άλλοθι το γεγονός πως έδινε τη δυνατότητα στους Θεσσαλονικείς και ευρύτερα στους βορειοελλαδίτες, να πετούν σε ευρωπαϊκούς προορισμούς με χαμηλές τιμές. Διάσταση κυριολεκτικά ευεργετική για τεράστια τμήματα του πληθυσμού. Ευεργετική και για τον υποφαινόμενο.

Και σε μία νύχτα η πόλη ξύπνησε από τον «τουριστικό της λήθαργο».

Η Ryanair ανακοίνωσε πως αφήνει τη Θεσσαλονίκη. Σε μία νύχτα το τοπικό τουριστικό κεφάλαιο και οι πολιτικοί παράγοντες που συντονίζουν την τουριστική πολιτική της συνειδητοποιήσαν πως εντέλει ο βασιλιάς είναι γυμνός. Σε μία νύχτα συνειδητοποιήσαμε πως με τις «τσέπες» μας δύσκολα θα συνεχίσουμε να πετάμε στην Ευρώπη. Είναι χαρακτηριστικό πως μέλη του πολιτικού προσωπικού της πόλης και κυρίως ο Δήμαρχός της Στ. Αγγελούδης, για να αποποιηθούν τον βαθύ λήθαργο στον οποίο είχαν περιέλθει ως προς την τουριστική πραγματικότητα της πόλης, έκαναν μια θεαματική εκστρατεία εγρήγορσης… απλά κατόπιν εορτής. Οι «θεαματικές» συνδιασκέψεις και εκκλήσεις γέμισαν το διαδίκτυο, τη στιγμή που οι αποφάσεις είχαν ήδη ληφθεί και απλά ανακοινώνονταν.

Είναι πολλά τα αγαπημένα πρόσωπα που αυτές τις μέρες νιώθουν πως τα «μικρά» τους σακίδια θα πρέπει να ανέβουν για τα καλά στο πατάρι. Τους υπενθυμίζουμε όμως πως η αγορά απεχθάνεται το κενό και σύντομα νέες πτήσεις με παρόμοιο χαρακτήρα θα προσδεθούν στην πτητική καθημερινότητα του αεροδρόμιου Μακεδονία. Και μάλιστα, θα τους παρουσιαστούν και ως πολιτική επιτυχία των ιδίων που μέχρι χθες βρίσκονταν σε λήθαργο, βαθύ.

Αυτή τη φορά όμως ας συνειδητοποιήσουμε πως η πόλη έχει ανάγκη από μια πολυεπίπεδη τουριστική ανάπτυξη και όχι από την αναπαραγωγή του ίδιου «εκπτωτικού» μοντέλου.