Η ειρωνεία πίσω από την επαναλειτουργία του αντιρατσιστικού Εθνικού Συμβουλίου

Με αφορμή την ανακοίνωση της υφυπουργού Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, Κατερίνας Παπακώστα – Παλιούρα, για την επίσημη επανέναρξη και επαναλειτουργία του Εθνικού Συμβουλίου κατά του Ρατσισμού και της Μισαλλοδοξίας, δημιουργείται ένα βασικό ερώτημα.

Αρθρογραφεί ο Ιωσήφ Γούλιαρος-Κοκκινίδης

Πώς μια χώρα, που με την πολιτική της συμβάλλει στη δημιουργία προσφύγων (με πολλούς από αυτούς να πνίγονται, ενώ το κράτος παρατηρεί διακριτικά), μέσω της στήριξης και της χρηματοδότησης πολέμων, θέτει σε επαναλειτουργία ένα θεσμό για την πάταξη κάθε μορφής ρατσισμού.

Συνάντηση πραγματοποιήθηκε μεταξύ της υφυπουργού Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, Κατερίνα Παπακώστα-Παλιούρα και της εκπροσώπου της Ύπατης Αρμοστείας του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες (UNHCR) στην Ελλάδα, Clara Martin. Στη συγκεκριμένη συνάντηση, όπως αναφέρει το υπουργείο, έγινε γνωστό πως θα επαναλειτουργήσει το Εθνικό Συμβούλιο κατά του Ρατσισμού και της Μισαλλοδοξίας. Στόχος αυτού είναι η στήριξη στους πρόσφυγες και η αντιμετώπιση κάθε μορφής ρατσισμού.

Στοιχεία νεκρών προσφύγων στη Μεσόγειο

Σε όλη τη Μεσόγειο, από το 2019 μέχρι το 2023, οι νεκροί ή αγνοούμενοι μετανάστες συνεχώς αυξάνονται.

Σύμφωνα με στοιχεία του ΟΗΕ, για το 2019 οι νεκροί ή αγνοούμενοι μετανάστες ανέρχονται στους 1.510, ενώ για το 2023 ανέρχονται στους 4.110. Πιο συγκεκριμένα, το 2019, από τους 123.663 πρόσφυγες που κατευθύνθηκαν προς χώρες της Μεσογείου, οι 1.510 πέθαναν, δηλαδή περίπου το 1,22%. Αντίθετα για το 2023, από τους 270.180, πέθαναν οι 4.110, περίπου το 1,53%.

Αναλύοντας στατιστικά τα ποσοστά, η αύξηση φαίνεται να είναι αμελητέα, καθώς πρόκειται για μια αύξηση της τάξης των 0,31 ποσοστιαίων μονάδων. Όταν πρόκειται για ανθρώπινες ζωές, όμως, το να πεθάνουν 2.600 παραπάνω άνθρωποι είναι, πραγματικά, ανησυχητικό και χρειάζεται άμεσα πολιτική αντιμετώπιση.

Ωστόσο, για την Ελλάδα, σύμφωνα με τα λεγόμενα της υφυπουργού, στη συνάντηση που είχαν με την κ. Martin, πολιτική αντιμετώπιση είναι η επαναλειτουργία ενός συμβουλίου, που σύμφωνα με την κυβέρνηση, έχει κυρίως συμβουλευτικό χαρακτήρα.

Μέσα στις αρμοδιότητες του συμβουλίου είναι, μεταξύ άλλων, και η σύνταξη Εθνικού Σχεδίου Δράσης κατά του ρατσισμού. Στο συγκεκριμένο καλό θα ήταν να σταθεί κανείς και να αναλύσει ποιο είναι αυτό το σχέδιο δράσης της κυβέρνησης.

Περίπου ένα χρόνο πριν, τον Ιούνη του 2023, είχαμε το «ατύχημα» με τους εκατοντάδες νεκρούς πρόσφυγες στην Πύλο (περίπου 600). Στην προσπάθειά τους να φτάσουν στην Ελλάδα, περίπου 600 άνθρωποι πέθαναν ανοιχτά της Πύλου, στοιβαγμένοι σε μία βάρκα, με σοβαρές παραλλείψεις και του λιμενικού. Το συγκεκριμένο περιστατικό συνέβη λίγο μετά το Έγκλημα στα Τέμπη.

Ωστόσο, για πολλούς οι 600 νεκροί, μη Έλληνες, δεν είναι το ίδιο. Για αυτούς δεν κηρύχθηκε κανένα εθνικό πένθος, χωρίς να σημαίνει πως το εθνικό πένθος για τα Τέμπη «ξεπλένει» τις κρατικές ευθύνες για το έγκλημα.

Εδώ χωράει ο ρόλος του Εθνικού Συμβουλίου, το οποίο βρισκόταν και σε λειτουργία εκείνη την περίοδο. Μια κυβέρνηση, λοιπόν, που στην καλύτερη είναι συνένοχη σε ένα ρατσιστικό «έγκλημα», δημιουργεί ένα συμβούλιο που, θεωρητικά, αποτρέπει την κυβέρνηση από τέτοιου είδους «εγκλήματα».

Ωστόσο, αντίστοιχες ευθύνες έχει και η Ε.Ε. και τα υπόλοιπα κράτη που συμμετέχουν σε αυτή. Με παρόμοιο τρόπο, και με γνώμονα το κέρδος και τον επεκτατισμό, κάνουν ξεκάθαρο πως κάποιες ζωές «δεν αξίζουν» όσο άλλες. Φυσικά και οι αντίστοιχοι ευρωπαϊκοί θεσμοί εξέφρασαν, δακρύβρεχτα, τα συλλυπητήρια τους για το ναυάγιο της Πύλου. Ουσιαστικές ευθύνες, βέβαια, δεν έχουν αποδοθεί ακόμα.

Ρατσισμός και Αντιμετώπιση

Ο ρατσισμός και η μισαλλοδοξία είναι ένα σαφές κοινωνικοπολιτικό πρόβλημα που αναγνωρίζει κάθε κυβέρνηση και κάθε κράτος, κάνοντας την κοινή παραδοχή ότι απαιτείται συγκεκριμένη πολιτική στάση και αντιμετώπιση.

Ωστόσο, πολιτική στάση αποτελεί και η ανοχή στο ρατσισμό, σε όλα τα επίπεδα, δίνοντας την επίφαση στους πολίτες πως μέσω συμβουλίων κατά αυτού, πρόκειται να λυθεί το πρόβλημα.

Η πάταξη του ρατσισμού δε θα έρθει από καμία κυβέρνηση που έχει στόχο το κέρδος των «λίγων», αδιαφορώντας για τους «πολλούς» που μπορεί να πεθαίνουν στην Πύλο, στα Τέμπη και γενικότερα σε μέρη και μέσα που κανένας από αυτούς δεν πρόκειται ποτέ να βρεθεί.

Τέλος, αποτελεί βαθιά ειρωνεία μια κυβέρνηση να ιδρύει αντιρατσιστικά συμβούλια, την ίδια ώρα που ο ρατσισμός και η μισαλλοδοξία είναι βαθιά ριζωμένα στις ζωές των πολιτών, για τους οποίους τείνει να γίνει κανονικότητα, όχι μόνο η διαβίωση των μεταναστών σε κέντρα με άθλιες συνθήκες, αλλά και ο θάνατός τους.

Φυσικά, αυτό είναι κανονικότητα μόνο για τους φτωχούς μετανάστες, οι οποίοι είναι παράνομοι. Για τους εύπορους τα πράγματα είναι κάπως διαφορετικά, καθώς δεν αποτελούν κίνδυνο και μπορεί να βοηθήσουν την οικονομία της χώρας.