Γιατί οι περισσότεροι άνθρωποι αγοράζουν το πρώτο τους έργο τέχνης πολύ αργά;

Αρθρογραφεί στο TheOpinion ο Κώστας Παρχαρίδης, Γκαλερίστας, Costas Parcharidis-Chalkos Art Gallery

Συχνά ακούμε ότι η αγορά τέχνης απευθύνεται σε λίγους, επειδή απαιτεί μεγάλα οικονομικά μέσα. Η εμπειρία μου, όμως, από τη λειτουργία μιας γκαλερί με έχει οδηγήσει σε ένα διαφορετικό συμπέρασμα. Το μεγαλύτερο εμπόδιο δεν είναι η τιμή ενός έργου, αλλά ο φόβος της πρώτης αγοράς.

Πολλοί επισκέπτες μπαίνουν σε μια γκαλερί με πραγματικό ενδιαφέρον. Θαυμάζουν τα έργα, συζητούν με τον καλλιτέχνη, συγκινούνται από μια εικόνα, όμως φεύγουν χωρίς να αποκτήσουν το έργο που τους άγγιξε. Όχι επειδή δεν μπορούν οικονομικά, αλλά επειδή φοβούνται μήπως κάνουν λάθος. Αναρωτιούνται αν επέλεξαν τον «σωστό» καλλιτέχνη, αν η αξία του έργου θα διατηρηθεί, αν διαθέτουν τις απαραίτητες γνώσεις για να αγοράσουν τέχνη ή, ακόμη χειρότερα, μήπως τελικά πιαστούν κορόιδα.

Αυτή είναι ίσως η μεγαλύτερη παρεξήγηση γύρω από την αγορά τέχνης. Κανείς δεν γεννιέται συλλέκτης. Η σχέση με την τέχνη χτίζεται σταδιακά, μέσα από προσωπικές εμπειρίες, συζητήσεις και μικρές, συνειδητές επιλογές. Το πρώτο έργο δεν αγοράζεται για να επιβεβαιώσει μια επένδυση. Αγοράζεται γιατί εκφράζει κάτι βαθιά προσωπικό, γιατί δημιουργεί έναν δεσμό που συχνά διαρκεί μια ολόκληρη ζωή.

Γι’ αυτό πιστεύω ότι ο σημαντικότερος ρόλος μιας γκαλερί δεν είναι απλώς να πουλά έργα. Είναι να καλλιεργεί εμπιστοσύνη. Να ενημερώνει, να εξηγεί, να ακούει και να στέκεται δίπλα στον νέο συλλέκτη, χωρίς ελιτισμό και χωρίς περιττές βεβαιότητες. Η εμπιστοσύνη είναι το θεμέλιο πάνω στο οποίο χτίζεται κάθε σοβαρή σχέση ανάμεσα στον άνθρωπο, τον καλλιτέχνη και την τέχνη.

Η ανάπτυξη της αγοράς τέχνης δεν θα έρθει μόνο από τις μεγάλες πωλήσεις ή τους ισχυρούς συλλέκτες. Θα έρθει όταν περισσότεροι άνθρωποι αισθανθούν ότι η τέχνη τούς αφορά προσωπικά και ότι έχουν το δικαίωμα να αποκτήσουν το πρώτο έργο της ζωής τους. Γιατί κάθε σημαντική συλλογή ξεκίνησε κάποτε από μία μόνο, γεμάτη συναίσθημα, επιλογή. Και η γκαλερί που θα κερδίσει την εμπιστοσύνη ενός νέου συλλέκτη δεν θα έχει απλώς πραγματοποιήσει μία πώληση· θα έχει συμβάλει στη γέννηση μιας σχέσης με την τέχνη που μπορεί να κρατήσει μια ζωή.