Δεν χρειάζονται μόνο θεραπείες, χρειάζονται δυνατότητες ζωής

Η ιατρική έχει αλλάξει.

Σήμερα φροντίζουμε όλο και περισσότερο ανθρώπους μεγαλύτερης ηλικίας, συχνά με πολλά χρόνια νοσήματα, περιορισμένη κινητικότητα, δυσκολίες στην επικοινωνία και, αρκετές φορές, χωρίς ένα σταθερό υποστηρικτικό περιβάλλον γύρω τους.

Ένα μεγάλο ποσοστό συμπολιτών μας μένει ουσιαστικά εγκλωβισμένο μέσα στο σπίτι. Όχι μόνο εξαιτίας της ασθένειας, αλλά λόγω της δύσκολης μετακίνησης, της έλλειψης κατάλληλων υποδομών στα σπίτια και στους δημόσιους χώρους, αλλά και της περιορισμένης πρόσβασης σε βοηθήματα όπως τα ηλεκτρικά αμαξίδια.

Πριν λίγο καιρό συζητούσα με έναν φίλο μου, τον Χρυσόστομο, που είχε επισκεφθεί τον γιο του στην Ισπανία για έναν μήνα. Τον ρώτησα τι ήταν αυτό που τον εντυπωσίασε περισσότερο. Η απάντησή του ήταν απλή, αλλά βαθιά ουσιαστική:

«Οι άνθρωποι που κυκλοφορούσαν παντού με ηλεκτρικά αμαξίδια και οι υποδομές που τους επέτρεπαν να ζουν φυσιολογικά, χωρίς να αισθάνονται αποκλεισμένοι».

Αυτή η εικόνα λέει πολλά.

Η αυτονομία δεν είναι μόνο θέμα ιατρικής. Είναι θέμα κοινωνίας, πόλης, καθημερινότητας, πολιτισμού και προτεραιοτήτων. Είναι ο τρόπος με τον οποίο μια κοινωνία δείχνει αν βλέπει πραγματικά τον πιο ευάλωτο άνθρωπο.

Στην καθημερινή κλινική πράξη συναντάμε συνεχώς τη «σιωπηλή επιδημία της ακινησίας».

Τους ανθρώπους που δεν μπορούν εύκολα να βγουν από το σπίτι.

Τους ασθενείς που χάνουν ραντεβού όχι από αδιαφορία, αλλά επειδή η μετακίνηση είναι ένας μικρός καθημερινός άθλος.

Τους ηλικιωμένους που περιορίζουν σιγά-σιγά τη ζωή τους σε λίγα τετραγωνικά μέτρα, μέχρι που απομονώνονται σωματικά και ψυχικά.

Και τότε καταλαβαίνεις κάτι πολύ σημαντικό ως γιατρός: η φροντίδα δεν ξεκινά και δεν τελειώνει με μια συνταγή.

Χρειάζεται να βλέπουμε τον άνθρωπο μέσα στην πραγματική του ζωή.

Στο σπίτι του.

Στη γειτονιά του.

Στα πεζοδρόμια που δεν μπορεί να διασχίσει.

Στο λεωφορείο που δυσκολεύεται να χρησιμοποιήσει.

Στην οικογένεια που τον στηρίζει — ή πολλές φορές στην απουσία της.

Γιατί τελικά η υγεία δεν είναι μόνο τα περισσότερα χρόνια ζωής.

Είναι η δυνατότητα να συνεχίζεις να ζεις με επιλογές, με επαφή με τους άλλους, με ασφάλεια, με αξιοπρέπεια.

Και ίσως αυτή να είναι μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις της σύγχρονης ιατρικής: όχι μόνο να προσθέτουμε χρόνια στη ζωή, αλλά να βοηθάμε τους ανθρώπους να κρατούν τη ζωή μέσα στα χρόνια τους.