4 αλήθειες για την ανάπλαση της ΔΕΘ

Αρθρογραφεί στο TheOpinion o Γιάννης Ξενίδης, καθηγητής Διαχείρισης Κινδύνων στον Κύκλο Ζωής Έργων Πολιτικού Μηχανικού, ΑΠΘ

Την Τρίτη 21/05/2024 η αρμόδια Κυβερνητική Επιτροπή ενέκρινε κατόπιν εισήγησης του Υπερταμείου (ΤΑΙΠΕΔ) την ένταξη του σχεδίου ανάπλασης του ΔΕΘ στο Αναπτυξιακό Πρόγραμμα Συμβάσεων Στρατηγικής Σημασίας μέσω Σύμβασης Παραχώρησης.

Τα σχετικά δελτία τύπου που ακολούθησαν, ανέδειξαν χωρίς καμιά δυνατότητα αμφισβήτησης τέσσερις αλήθειες:

Αλήθεια 1η: “Κουμάντο κάνει το ΤΑΙΠΕΔ”

Η ΔΕΘ – Helexpo που εξαρχής επιχειρήθηκε να εμφανιστεί και ακόμα έτσι εμφανίζεται ως ο ουσιαστικός Κύριος του Έργου αποκαλύπτεται πλέον επίσημα ότι αποτελεί απλώς την προκάλυψη του ΤΑΙΠΕΔ του γνωστού φορέα που αποτελεί τον επίσημο πωλητή της περιουσίας του Δημοσίου με διακηρυγμένο (φευ, ανεκπλήρωτο) στόχο τη μείωση του δημόσιου χρέους.

Αλήθεια 2η: “ΤΑΙΠΕΔ και ΔΕΘ-Helexpo είναι αποκλειστικά υπεύθυνες για την τεράστια καθυστέρηση της ανάπλασης”

Το 2013 με ευθύνη της ΔΕΘ-Helexpo και επιχειρήματα που – το λιγότερο – δεν έχουν εφαρμογή σήμερα ανατράπηκε επίσημα ο έως τότε συμφωνημένος από όλους τους κοινωνικούς, πολιτικούς, επιστημονικούς και επαγγελματικούς φορείς της Θεσσαλονίκης σχεδιασμός για δημιουργία Μητροπολιτικού Πάρκου και μετεγκατάσταση της ΔΕΘ στην περιοχή της Σίνδου.

Τον Ιούλιο του 2021 ανακοινώθηκε με τυμπανοκρουσίες το αποτέλεσμα του αρχιτεκτονικού διαγωνισμού με βάση το οποίο, όπως διαβεβαίωνε η ΔΕΘ-Helexpo σε όλους τους τόνους και με όλες τις αφορμές (πραγματικές και εμπνευσμένες), το “τελεσίδικα αποφασισμένο” έργο θα υλοποιούνταν έως το 2026!

Πλέον, κατόπιν τριών χρόνων απραξίας, το ανακοινωμένο στις 21/05/2024 χρονοδιάγραμμα αναφέρει: -Εντός του 2025, ολοκλήρωση μελετών και δημοσίευση του τεύχους του Διαγωνισμού. -Έως το Α΄εξάμηνο του 2026, ανάδειξη του Αναδόχου. -Το Β΄εξάμηνο του 2026, έναρξη της κατασκευής του έργου. -Το 2031, ολοκλήρωση του έργου.

Δηλαδή, το πέρας υλοποίησης του “ώριμου έργου” της μακέτας του 2021, με ευθύνη του ΤΑΙΠΕΔ και της ΔΕΘ-Helexpo μετατίθεται για το 2031 με καθυστέρηση: -18 χρόνων από την ανατροπή του υφιστάμενου αρχικού σχεδιασμού, -10 χρόνων από την ανακοίνωση του αποτελέσματος του αρχιτεκτονικού σχεδιασμού, -5 χρόνων από την αρχική (και επίμονα εξαγγελθείσα) χρονιά ολοκλήρωσής του.

Γνωρίζουμε λοιπόν πλέον πάσης αμφιβολίας, ποιοι είναι οι υπεύθυνοι για άλλη μια ατέρμονη, εσωστρεφή, αντιαναπτυξιακή συζήτηση σχετικά με αυτό το μεγάλο έργο της Θεσσαλονίκης που εάν δεν είχε ανατραπεί ο αρχικός σχεδιασμός του θα μπορούσε να έχει ήδη υλοποιηθεί!

Δεν είναι, φυσικά, οι “συνήθεις ύποπτοι”, οι ευαισθητοποιημένοι πολίτες που προσέφυγαν στο Συμβούλιο της Επικρατείας τον Νοέμβριο του 2021 (πριν την ανακοίνωση των αποτελεσμάτων του αρχιτεκτονικού διαγωνισμού!) και κατόπιν δύο αναβολών η αίτησή τους για την ακύρωση του προεδρικού διατάγματος για το Ειδικό Πολεοδομικό Σχέδιο του χώρου της ΔΕΘ θα συζητηθεί (εάν δεν αναβληθεί ξανά) τον Δεκέμβριο του 2024 (τρία ολόκληρα χρόνια μετά)!

Οι αποκλειστικά υπεύθυνοι των καθυστερήσεων είναι εκείνοι που χωρίς μελέτες, χωρίς χρηματοδότηση, με αλλεπάλληλες προεκλογικές εξαγγελίες και μοναδικά εφόδια μια μακέτα και τις φαραωνικές βλέψεις τους εξαγγέλλουν τώρα την ολοκλήρωση του έργου για το 2031!

Αλήθεια 3η: “Η “ψευδοανάπλαση” θα υλοποιηθεί με ψευτοαλλαγές”

Η προσπάθεια να εμφανισθεί το προωθούμενο σχέδιο ως ακόμα πιο “πράσινο” είναι ασύμμετρα μεγαλύτερη της πραγματικής αύξησης του πρασίνου, ενώ παραμένει εντελώς αδιευκρίνιστος ο χαρακτηρισμός αυτού του πρασίνου (πρόκειται για αστικό πράσινο; πρόκειται για υψηλό πράσινο;)

Η καλοδεχούμενη προσθήκη της έκτασης της Αγίας Φωτεινής αυξάνει τον χώρο του πρασίνου, αλλά δεν πρόκειται για τον χώρο της ΔΕΘ! Πρόκειται για επιπλέον χώρο που παραχωρείται από την Περιφέρεια και συνυπολογίζεται σκοπίμως για να μετριαστεί η εντύπωση της μικρής απόδοσης πρασίνου στην πόλη στην έκταση της ΔΕΘ, προκειμένου να υλοποιηθεί το real estate.

Εξάλλου, διαβάζοντας το δεύτερο δελτίο τύπου που διένειμε το Υπερταμείο, το έργο θα υλοποιηθεί σύμφωνα με την γνωστή αρχιτεκτονική προμελέτη (που υπενθυμίζεται ότι περιλαμβάνει εκθεσιακό κέντρο, επιχειρηματικό κέντρο, θέσεις στάθμευσης και ξενοδοχείο), η οποία έχει δυνατότητα για μικρές αλλαγές και τροποποιήσεις, οι οποίες δεν αλλοιώνουν τον χαρακτήρα του έργου.

Αδιαμφισβήτητα λοιπόν το προωθούμενο σχέδιο είναι αυτό που γνωρίζουμε από το 2021 με ελάχιστες τροποποιήσεις που δεν αλλάζουν τον επιβλαβή χαρακτήρα του για τη μητροπολιτική Θεσσαλονίκη.

Αλήθεια 4η: “Το κράτος εκποιεί τον χώρο της ΔΕΘ” Ο εκτιμώμενος προϋπολογισμός του έργου που εκτινάχθηκε από τα 125 εκατ. ευρώ του 2013 στα 300 εκατ. ευρώ του 2024 (και ποιος ξέρει πού θα έχει φτάσει το 2031), σύμφωνα με τις ανακοινώσεις θα καλυφθεί έως του ποσού των 120 εκατ. ευρώ από το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων και το Περιφερειακό Πρόγραμμα ΕΣΠΑ της Κεντρικής Μακεδονίας. Επίσης, το Δημόσιο θα αναλάβει ως εγγυητής τον τραπεζικό δανεισμό της ΔΕΘ-Helexpo που κατά το ρεπορτάζ ενδέχεται να ξεπεράσει τα 50 εκατ. ευρώ.

Προσπερνώντας την μεγάλη εντύπωση που προκαλεί η μη αξιοποίηση του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας που διαθέτει χρήματα ακριβώς για τη χρηματοδότηση τέτοιων αναπλάσεων προκύπτει αβίαστα το ερώτημα: Αφού το Δημόσιο μπορεί να χρηματοδοτήσει με 170 εκατ. ευρώ και πλέον την ανάπλαση της ΔΕΘ, ποσό που μπορεί να καλύψει την ανακατασκευή του εκθεσιακού κέντρου, αλλά και τη δημιουργία Μητροπολιτικού Πάρκου, ποιος ο λόγος της εμπλοκής του ιδιώτη;

Η ανακοίνωση της συμμετοχής του Δημοσίου στη χρηματοδότηση της ανάπλασης της ΔΕΘ δεν αφήνει περιθώρια αμφισβήτησης ότι εάν πραγματικά επιδιώκεται η ανάπλαση με όρους βιωσιμότητας, τότε δεν απαιτείται καθόλου η συμμετοχή ιδιωτικών κεφαλαίων. Επειδή όμως η τελευταία δεν εξαλείφεται από καμία εξαγγελία, προκύπτει αβίαστα το συμπέρασμα ότι ο στόχος είναι η εκποίηση του χώρου της ΔΕΘ σε ιδιώτες.

Συμπέρασμα

Οι ανακοινώσεις που έγιναν στις 21/05/2024, δυστυχώς, δεν προμηνύουν τίποτα θετικό για την Μητροπολιτική Θεσσαλονίκη και το μέλλον της. Οι ευθύνες για αυτό που έχει χαρακτηριστεί ως έγκλημα έναντι της πόλης δεν είναι απρόσωπες, ούτε μπορούν να διαχέονται αόριστα. Σήμερα που η αλήθεια δεν κρύβεται είναι ο χρόνος να τοποθετηθεί ο καθένας και η καθεμιά από θέση ευθύνης ή ως απλός ή απλή πολίτης για το μέλλον της Μητροπολιτικής Θεσσαλονίκης. Για ένα μέλλον με ισόρροπη ανάπτυξη και βελτίωση της ποιότητας ζωής Για ένα ανθρώπινο μέλλον!.